Epilepsiyi anlamak - III-
Epilepsi hastasını anlamak



Epilepsi, beyin çalışma bozukluğu sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle bir epilepsi hastasında beyin çalışma bozukluklarıyla ilgili diğer belirtilerde sıklıkla görülür. Beyin çalışma özelliklerinin anlaşılması, eşlik eden diğer belirtiler hakkında bilgi sahibi olmamızı kolaylaştıracaktır.

Beyin ön bölge çalışma özellikleri

* Dikkati verme ve sürdürme
* Dikkatin yönlendirilmesi
* Kısa ve işleyen bellek
* Sabır
* Planlama, tasarlama
* Yargılama
* Tepki kontrolü
* Düzenli olma
* Kendini kontrol edebilme
* Sorunları çözme
* Ayrıntılı düşünme
* Gelecekle ilgili öngörüde bulunma
* Hatalardan ders çıkarma
* Duyguları anlama ve ifade etme
* Empati kurma
* Sağduyu
* Moral
* Motivasyon

Maddelerden anlaşılacağı üzere, beyin ön bölgesinin (prefrontal) çalışmasıyla kişilik özellikleri ortaya çıkar.

Temporal (şakak) bölgelerinin anormal çalışma özellikleri

* Unutkanlık,
* Deja vu (daha önce bulunmadığı yerle ilgili bulunmuş hissi),
* Jamais vu (bildik yerleri tanıyamama),
* Ara ara gelen ve nedensiz olan panik ve korkular,
* Boşluğa düşme duygusu,
* Kulağa gelen ses ve seslerin yorumlanması ile ilgili sorunlar (çınlama, hışırtı, sinek uçması vb... bazen anormal algı nedeniyle seslerin değişik işitilmesi),
* Görme ile ilgili anormallikler; Görme alanının kenarında gölge görülmesi, cisimlerin büyüklük ya da şekillerinin yanlış algılanması,
Koku duyulması,
* Tadının hissedilmesi,
* Deri üstünde böcek geziyor hissi,
* Okumayı öğrenme zorluğu,
* Sonradan gelişen okuma zorluğu,
* Gergin kişilik hali (kolay gelişen öfke nöbetleri, sinirlenme, aklına nereden geldiğini bilmediği şiddet düşünceleri ve bunlardan dolayı korku ve tedirginlik yaşanması),
* Hafif kuşkucu düşünce hali ( bu durum ılımlı paranoya olarak ifade edilebilir, benim hakkımda konuşuyorlar, bana gülüyorlar gibi, sosyal ilişkileri olumsuz etkiler),
* Saygısızlık ya da değer vermeme,
* Yazma ya da konuşma sırasında sözcük bulmada zorluk,
* Duygusal dengesizlik,
* Dini düşüncelerde artış, sürekli ibadet etme, metafizik konularına aşırı ilgi,
* Baş ağrıları,
* Mide ağrıları,
* Aşırı yazı yazma,

Paryetal (tepe) bölgenin anormal çalışma özellikleri

* Kol ve bacakta pozisyon duyusu kaybolur.
* Hissedebilme zorlaşır.
* Yazı yazmada zorluk olur.
* Okuma ve yazmada dil bilgisi hataları olur.
* Sağ-sol ayrımı yapmak zorlaşır.
* Okumada güçlük olur.
* Sayı sayma, matematik problemi çözme zorlaşır.
* Hafif dokunma duyusu azalır.
* Yanlış giden bir şeyler ya da sorunlar farkedilmez.
* Yapısal beceriksizlik gelişir (Örneğin: oyun küpleri üstüste konup kule yapılamaz).
* Cisimler dokunularak tanımak ve hissetmek zorlaşır.
* Hastalık reddedilir.
* Hastalıklar farkedilemez.
* Vücut kısımları adlandırılamaz ve tarif edilemez.
* Ağrı hissi-reaksiyonu azalır.
* Cisimlere ulaşmada zorluk olur (görme beceriksizliği).
* Ortam bilgilerinin hissedilmesi azalır.
* Ellere, parmaklara, gözlere, kol ve bacaklara görsel kılavuzluk sağlanamaz (örneğin, top yakalanamaz).
* Kol ve bacak pozisyonları algılanamaz.
* Hareket yönünü hissetmek zorlaşır (örnegin, uçurtma uçurmakta zorlanır).
* Sağ paryetal lob lokal sorunlarında vücudun sol tarafı reddedilir (örneğin, sadece sağ yüz tıraş edilir).
* Bir şekli çizerek kopyalama, makasla kesme, yer tarifi, giyinme ve soyunma becerileri bozulur.
* Gözler kapalı iken parmağın pozisyonu belirlenemez.
* Yapılan hareketler tekrar edilemez.

Oksipital Bölge

Klasik Türk filmlerinde işlenen konulardan biri de kaza sonrası oluşan körlüklerdir. Kafa arka kısmında yer alan bölgenin duyarlılığı sonucu gelişen görme sorunları, darbe alan yerin özelliklerine göre değişiklik gösterebilir. Renkleri tanıyamama, birbirinden ayırt edememe, renkleri tanıdığı halde ancak adlarını söyleyememe gibi renk körlüğü sorunları gelişebilir.

Disgrafi, yazma, okuma sorunlarıyla ortaya çıkan bir tablodur. Oksipital ve paryetal bölgeleri içine alan lezyonlarda görülebilir.

Görme alanımızın sağ tarafındaki görüntüler beynin sol oksipital bölgesine gider. Terside doğrudur. Sol oksipital bölgede görme merkezi etkilenmiş ise, görüş alanının sağ tarafında kararma olacaktır.

Beyin kabuğunda bulunan 4 bölgenin çalışma özelliklerinde oluşacak anormallikler, epilepsi hastalarında da sıklıkla gözlenir. Bu nedenle epilepsi hastasını değerlendirirken, beyin çalışma özellikleri bir bütün halinde incelenmelidir.

---