İleri yaştaki kemik kırıklarının en önemli nedeni, halk arasında 'kemik erimesi’ olarak bilinen osteoporozdur.




Antiaging, benim hep tekrarladığım gibi, önleyici tıp ile yılların akışını yavaşlatmak, yani bir anlamda 'saatleri durdurmak’tır.
Zamanında alınan önlemlerle olması muhtemel hastalıklar önleniyor, insanların yaşam kalitesi ve yaşam süreçleri artırılıyor.

Tabii bu, hastalıklarla, daha hastalık oluşmadan savaş olduğu gibi, ruhsal yapıyı ve estetik görünümü de içine alan çok yönlü bir önleyici tıp ve sağlıklı yaşam çalışmasıdır. En hoş kısmı da doktorlarla kişilerin el ele yürütecekleri bir çalışma olması. Kişiler bilgilendikçe, doktorların başarıları da o derece artıyor. Bu kadar sağlıklı yaşam derken, 50’li yaşlara gelmiş kişilerin sadece osteoporoz nedeniyle artan bir kamburlukla, sağlık ve estetik probmleriyle karşılaşmaları tatsız bir şey doğrusu. Hani 'teyzem düştü, kalçasını kırdı’ derler ya, aslında teyzenin kalçası osteoporoz nedeniyle ağırlığa ve dönüş hareketine dayanamamış, önce kırılmış, teyze de sonra düşmüştür çoğunlukla.

Yengemin başına gelenler...

Dayım telefon etti, “Başımıza neler geldi” dedi. “Göcek’te tekneyle geziyorduk, motor bozuldu, hava da çok dalgalı, zar zor ayakta duruyoruz” dedi. Birden yengemi görememiş. Herhalde kamara da yatıyor demiş. Merdivenlerden bir aşağı bakmış ki, kamarada değil ama koridorda yatıyor yengem. “Sırtım ağrıyor demiş” yengem. “Sen de her şeyi abartırsın” deyip, yukarı çıkartmışlar. Motor yapılmış, hava düzelmiş, yengede ise şikâyetler artmış. İkinci günü artık bir baktıralım demişler ve doğru İstanbul.

Yengem omurga kırığı nedeniyle hastaneye yatmış, dayım da nihayet beni aramayı düşünmüş. Muhtemelen osteoporozun bu kırıkta rolü çoktu, yengemi tanıdığım kadarı ile. Kapı açıldı odama Dr. Mari Benli girdi. Kendisi benim 20 yıllık sağ kolum, İntermed’de onsuz hayat düşünemem ben. Kendisi hem medikal
direktörümüz, hem de osteoporoz ölçüm bölümümüzün şefi, nükleer tıp uzmanı. Yengemi anlattım ve “Mari, ilgili uzman arkadaşlarla konuş da, osteoporozla ilgili bir yazı hazırlayalım” dedim.

Sigara, alkol ve kafein Osteoporoz “gözenekli kemik” demektir. Normal kemiğin iç yapısı, küçük gözenekli sünger gibidir. Osteoporozda, süngerimsi yapının gözenekleri büyür ve sayıları çoğalır, kemik yapısı da haliyle azalır. Bu durum kemiğin giderek zayıflamasına, kolay kırılır bir hal almasına sebep olur. Yaş ilerledikçe, özellikle 35 yaşından sonra kemik yoğunluğu her yıl azar azar eksilmeye başlar. Kemik ve hormonlarla ilgili olanlar başta olmak üzere, bazı hastalıkları geçiren, kalsiyum dengesi üzerine etkili bazı ilaçları kullanan kişilerde kemik yoğunluğu kaybı daha fazla olur. Bu risk faktörlerinden en önemlisi kadınlarda 50 yaş civarında başlayan menopozdur. Fazla sigara, alkol ve kafein kullanımı da kalsiyum emilimine engel olarak osteoporoza sebep olur.

Sağlam kemiklere nasıl sahip olunur?

Sağlam bir kemik yapısına sahip olabilmek için 1 -10 yaş arası çocukların günde 800 miligram, 11 - 24 yaşlarında günde 1200 miligram, 25 yaşından itibaren kadınların günde 1000 miligram,
erkeklerin günde 800 miligram kalsiyum alması gerekir.
Osteoporoz saptanan kişilerin ise günde 1500 miligram kalsiyum alması gerekir. Başlıca kalsiyum kaynağı olan sütün bir bardağında ortalama 250 - 300 miligram kalsiyum bulunur. Yoğurt sütten biraz daha fazla kalsiyum içerir. Bir bardak yoğurtta 300 - 400 miligram kalsiyum bulunur. Bir sigara paketi büyüklüğünde peynirde çeşidine göre 200 - 300 miligram kalsiyum bulunur.Beyaz peynirin yanı sıra sert sarı
peynirlerde (kaşar, gravyer, çedar gibi) bol kalsiyum bulunur.

Süt ürünlerinde kemik için gerekli fosfor da vardır. Ama bunların
hayvani yağ bakımından da zengin olduğunu unutmamak lazım. Yağı alınmış (diyet - light) süt, yoğurt ve peynirde kalsiyum miktarı azalmaz. Dolayısıyla bu ürünler kullanılabilir. Ayrıca balık ve deniz ürünlerinde bir porsiyonda cinsine göre 100 - 180 miligram, yeşil sebzelerde bir porsiyonda cinsine göre 75 - 120
miligram kalsiyum bulunur.

Osteoporoz erkeklerde de görülür

Osteoporoz, 45 yaşından büyük her 4 kadından birinde, 65 yaşın
üzerindeki her 2 kadından birinde ve 75 yaşın üzerindeki her 10
kadından 9’unda görülür. Öte yandan osteoporozlu her 6 kişiden biri de erkektir. Menopozla ilişkisinden dolayı osteoporoz yalnız kadın hastalığı olarak algılanmamalıdır. Erkeklerde kemik yoğunluğu kadınlara oranla daha fazla olmakla beraber, beslenme bozukluğu, hareketsiz yaşam, fazla alkol kullanımı veya bazı hastalıklar nedeniyle erkeklerde de azımsanmayacak oranda osteoporoz görülebilir.

---