---

motorsiklet teorisi saga donus teknigi

"Evet “Sola Donus” konusunda epey birseyler yazdik cizdik, en azindan cogunluk tarafindan simdiye kadar hep ayni sanilan sola ve saga donusun ayni olmadigini, neden sola donuslerde zorlandigimizi,, neden daha cok kaza oldugunu idrak ettik beraberce…Maalesef yollar kapali daireler seklinde olmadigindan, bazen (!) saga da donmemiz de gerekir…: ) Hele yolunuzu kaybedip bir otoyol yoncasinda takildiysaniz sabaha kadar saga donebilirsiniz

Sola donuste anlattigim bir test fasli vardi, ve biliyorsunuz artik motoru laboratuar sartlarinda saga dondurmek, bir yandan gaz veren elle ayni anda onu saga itmek zorunda oldugunuz icin, gerektiginde on freni kullanabilmek icin hazir beklediginiz icin daha zordu. Ama kazin ayagi sokaga ciktiginiz zaman oyle degildi. Cunku bu kez yolun “kamber acisi” sizin lehinize calisiyor. Govdenizin karsidan gelen trafik seridine gecme tehlikesi de yok. Ayrica gitmekte olan yone bakmakta mesafe ve virajin gelecegi hakkinda tahminlerde bulunmak sag yanda bir suru referans cismi (kaldirim, agaclar, yayalar, telefon direkleri vb.) oldugu icin daha kolay.

Simdi biraz da hem sag hem sol virajda kullanabileceginiz bir puf noktasi vereyim. Surucunun bakis acisindan virajlarda yollar ilerde sifir olup bitiyormus gibi gorunur. Yukardaki basit cizimi bunun icin yaptim. Iste bu yollarin, cizgilerin birlestigi noktaya “ok ucu” diyoruz. Bu ok ucu yaricapi sabit bir virajda, hiziniz korudugunuz surece sizle aranizdaki mesafeyi korur. Viraj biterkende yokolur gider.

Eger bu ok ucu sizden hizla uzaklasiyorsa viraj yaricapi buyuyor, “viraj aciliyor” demektir. Eger size dogru yaklasiyorsa da tam tersi, viraj yaricapi daraliyor, viraj sertlesiyor-kapaniyor anlamina gelir. Herhangi bir viraji guvenle almanin baslica sartlarindan biri gozunuzu bu ok ucuna dikmeniz, onu hedeflemeniz, “genis gorus acinizla” da cevreyi taramanizdir.

Hic unutmayin, motor nereye bakarsaniz oraya gider. Ve bu ozelligi kendi avantajiniza kullanmasini bilin. Virajda hedefiniz “ok ucu” dur…Virajin CIKISI dir.

Yani simdi biraz da “Object Fixation Syndrom” – Hedefe Kitlenme Sendromu- ndan bahsetmem gerekiyor.
Ikinci dunya savasinda hava catismalarina katilan havacilarin baslica dertlerinden biri pilotlarin ates etmekte olduklari ucaktan gozlerini ayiramamasi ve gidip o ucaga yada ucusan enkazina carpmasiydi. Sonradan bu sendromun adi konulmus, ve avci ucagi egitiminde hedef vuruldugu anda pilotun gozlerini baska bir yere, tercihan kacis rotasina cevirmesi egitimi verilmeye baslanmistir.

Ayni dert biz motorcularin basinda da vardir. Yolun ortasinda bir cukur gorursunuz, gozunuzu ayirmazsaniz doogru bodoslama girersiniz icine. Yada daha tehlilkelisi, viraj alirken virajin icinde-karsisinda bir cisme-olaya gozunuz takilir…hatta soyle olur; hiziniz fazladir biraz, bu hizla viraji alamayacaginizi sanirsiniz/dusunursunuz bir an icin, panige kapilir ve carpmaniz muhtemel yere kitlenir gozleriniz. Ve motor hic sasmaksizin o kitlendiginiz yere gider.

Bu durumda ne yapmalisinz? Hemen basinizi /gozunuzu -tum varliginizi- kacis noktasina cevirin. Virajda iseniz ok ucuna. Degilseniz daha tehlikesiz baska bir referans noktasina, mesela o korkunc cukur yerine yanindaki daha kucuk/masum cukura yada sol ilerdeki sigara paketine vs. Kendinize her zaman guvenle kitleneceginiz hedefler bulun ve bunu motor surerken bir eglence haline getirin.

“Panik” bilgisizlik ve tecrubesizlik sonucu ortaya cikan bir yangindir. Pek cok nedeni vardir ve herseyi berbat eder. Iste hedefe kitlendiginizde yeni hedef secmek/ hedef degistirmek bu yangini sondurmek icin birebirdir. Bu bilgiyi tabii ki bisiklet, otomobil, jetski vb. Her aracta kullanabilirsiniz.

Bol virajli yollar dilerim…

motorsiklet teorisi sola dönüş teknigi

Baska aracin etken olmadigi, viraj alma hatasi sonucu meydana gelen motosiklet kazalarinin buyuk cogunlugu sola donerken oluyor. Cunku "Sola donmek, saga donmekten daha zordur!"..

Aslinda konuya biraz geriden baslayalim ve kontra teknigini hatirlayalim.Nasildi? Solu it sola don, sagi it saga don.kisaca tabii.

Simdi hemen bir deneyle yukarda yazdigim tezi curuteyim; oturdugunuz yerden sol elinizin iciyle onunuzdeki masayi itin.Ayni motordaki gibi on-kolunuz yere parallel, relaks bir tarzda. Kolayca gittigini goreceksiniz. Simdi, sag elinizi yumruk yapip, sanki gaz verir gibi bukerek, yumrugunuzla itin. Evet eliniz biraz aciyabilir ama hemen anlayacaksiniz ki sol kolun verdigi gucu veremiyorsunuz. Solu itmek daha kolay yani. Genis duz bir alana cikalim ve kontra teknigini hem saga hem sola deneyelim.saga donerken ayni zamanda gaz da verdigimiz icin bunun sola donusten biraz daha zor oldugunu gorursunuz.iste yukardaki tez ikinci kez curutulmus oldu...

Bir baska konu da viraj yaricapi ile ilgili. Bir virajin yaricapi ne kadar buyukse o viraji almak o kadar kolaydir degilmi? Yani aslinda dumduz bir yol yaricapi sonsuz bir daire parcasidir.Neyse lise ogretmenligi bir yana, diyecegim su ki sola donuslerde virajin yaricapi her zaman saga donusten daha buyuktur.Hoppalaa..mi.unutmayin saga donerken saginizda kaldirim, sola donerken solunuzda karsi / gelis seridi vardir.iste bu seridin eni kadar daha buyuktur yaricap. Ve iste ucuncu kez yukardaki iddia curutuldu.(Tabii pistlerden, tek seritli-yonlu yollar gibi ozel durumlardan bahsetmiyorum.) Yani sola donusun aslinda daha kolay olmasi icin butun sartlar hazirdir. Tabii bunlar hep laboratuar sartlari altinda, ve ucaktan bakinca...

Gecenlerde "kamber" yada Turkce "Kambur" diyebilcegimiz bir acidan bahsettiydim, biliyorsunuz yollarin ustu su tutmasin diye ortalari yuksek, kenarlari dusuk yapilir ki yagmur suyu yolda gollenmesin. Iste bu kamber acisi sag virajda motoru daha kolay ve guvenli yatirmanizi (motorun yatmasini) sagladigi gibi sol virajda ise tam aksi, viraj almayi dengesiz, ve guvensiz hale getiriverir. Ayni yaricaptaki sag ve sol viraji ayni maksimum hizda almaniz mumkun degildir. Sol virajda motor yere yapisiverir (lowsiding), dolayisi ile daha yavas girmeniz gerekir. Ama az once bahsettigim gibi sol virajlar her zaman sag virajlardan daha uzun yaricapli oldugu icin bu dezavantaj ortadan kalkar. Ama kamber acisi dezavantaji (buna "ters egim" de diyebilirsiniz) herzaman orada sizi beklemektedir.

Bir diger dezavantaj ise kamber acisinin minimum odugu yer olan iki seridin birlestigi yer, yani yolun (seridin degil) tam ortasindaki cizgiden kullanmak icgudusudur. Bu durum hem orta cizginin (plastik yada boya) kaygan olmasi (ozellikle yagista) ve hem de tekerlek sizin seritte olmasina ragmen yatis sebebi ile vucudunuzun karsi seride gecmis olmasi dolayisi ile gayet tehlikelidir. Bu yuzden once yolu ortalarsiniz, sonra bakarsiniz karsidan biri geliyor, hop biraz saga kayarsiniz, bu sefer kamber acisi yuzunden motor yatis acisi/gaz/denge dagilmaya baslar, yine ortaya gecer, yada gaz kesmek gibi yanlis birsey yapabilirsiniz, arkadaki araba sikistirir.cok rahatsiz edicidir yani. En tehlikesiz durumda bile virajda beceriksizce zig-zag lar cizer kendi kendinize soylenirsiniz.

Sola donusun bir dezavantaji daha vardir.o da viraj cikisini gorememektir. Nasil olur? Sag viraj daha kotu, agaclar, duvarlar vs. virajin cikisini kapatiyor diyebilirsiniz, dogrudur, ama sol virajda isin icine karsi serit girdigi icin virajin uzunlugunu kestirmek, ve daha da onemlisi gittikce daraliyormu-genisliyormu sorularina cevap bulmak yanibasinizda kaldirim veya yol dis cizgisi gibi saglam bir arkadas olmadigindan cok zordur.

Gordugunuz gibi sola donmek biraz daha zor.ne kadar mi? Batili okullarda ogrettiklerine gore %20 daha zor.bu figur bana birsey ifade etmiyor ama bilgi bilgidir, belki isinize yarardiye ekleyeyim dedim. Saga donmenin de kendine ozgu numaralari var, bir sonraki yazida ona deginecegim .

Sn.Reşat ARBAŞ'tan (DD) ALINTIDIR...

motorsiklet kullanırken meydana gelen tatsız kazalarda yapılması gerekenler

Motosiklette yaptigimiz hatalarin buyuk bir kismini ufak tefek ariza, siyrik, cizik ve cogunlukla "Uf.bunu da atlattik, bundan boyle suna suna daha fazla dikkat etmeliyim" diye gecistiririz.Bazen de motor, yol, polis yada karsi taraftaki surucu bu hatanizi affeder. Ama affolmayan hatalar da vardir.iste bunlarin baslicalarindan biri "asirma dususu" diyebilecegimiz "highsiding" dir.

Biliyorsunuz motorun yana devrilmesi olayina "yana devrilme" yada " yatarak devrilme" (lowside - lowsiding) diyoruz. Bu devrilmede surucu motorun devrildigi tarafa duser. Hiz sozkonusu ise, yani park halinde, yada cok dusuk hizda degiseniz motor sizin onunuzde, siz onun arkasinda bir miktar suruklenir ve durursunuz.

Bu tur dusmelerde yapilmamasi gereken sey suruklenme bitmeden ayaga kalkmaya calismaktir. Kendinizi olabildiginizce sakin ve relaks bir sekilde asfalta teslim edip bir an once durmaniz icin dua edin, ve bezden yapilmis bir bebek kadar esnek olmaya bakin. Ayaga kalkmaya calisirsaniz derhal yuvarlanmaya baslarsiniz ve diz, dirsek, kalca vb. bolgeleriniz fena halde yaralanabilir, eldiven-cizme vb. Koruyuculariniz uzerinizden firlayabilir, sonuc iyice tatsizlasabilir.

Affolmayan hata, yukarda bahsettigim, motoru "asirarak devirmek" (highsiding); gidonun uzerinden asarak motorun onune-yanina dusmek ve motorun da sizin ustunuze dusmesi, yada yerde siz onde motor arkada suruklenir vaziyette kalmanizdir. Bu tarz dusme genellikle cok serttir ve surucunun yere vurma aninda bilincini kaybetmesi son derece olasidir.

Kaza cogunlukla agir yaralanmalara, sakatliklara, hatta olumlere yolacmakta. Hele ciddi yuksek hizlarda motor once surucusunu ustunden firlatir ve kendisi de havada bir takla atip dogru surucunun ustune duser. Feci degilmi? O halde nedir bu "asirma dususu", ne yapmak lazim basimiza gelmesin diye, yada basimiza gelirse ne yapmaliyiz diye biraz daha yakindan bakalim. Bu olayin asagida gorecegimiz birkac sebebi var ama hepsinin ortak yani araka tekerlege asiri fren basinci uygulamak ve onu kitlemektir.

Bir virajda, yuksek deverli bir virajda, yada asiri kamber acisi olan bir yolda (bu virajin icinde de olabilir), yada dengesiz yuklu bir motorda, on frende bir miktar sIkilmis dahi olsa, arka fren kitlendiginde motorun arka kisminin artik duz bir cizgi halinde gidis yonunu takip etmesi imkansiz hale gelir. a) Viraj disina dogru, b) dever asagi dogru, c) kamber asagi yonunde, d) dengesiz agirligin fazla oldugu yonde arka taraf kaymaya baslar. Ve ayni zamanda da devrilmeye.

Neden? Cunku donme olayi bittigi icin araka taraftaki jiroskop etki ortadan kalkmis, motoru ayakta tutan guc yokolmustur. Unutmayin, motorun arka kismi motorun kendisidir. "Neredeyse" siz de dahil olmak uzere butun mekanizma ve iskelet arka tekerlegin jiroskopik etkisi ile ayakta duruyor.

Tekerlek kaymaya baslayince surtunmeyi kaybeder (ayaginiz altinda muz kabugu olunca nasil -zip- diye kayiyor) ve arka tekerlek motordan daha hizli gitmeye baslar. Surucu bir iki saniye kesirinde arka tekerlegi yaninda gormeye baslayacaktir !! Bu hic iyi bir haber degildir.!

Bu esnada eger surucu, biraz tecrubeli ve relaks tutusunu bozmamissa on tekerlek hala gidis yonundedir, ve bu sayede motor hala dengede ve yana devrilmeye (lowsiding) hazirdir.

DIKKAT !

Eger bu durumda motor yavas yavas kontolu size birakmaya baslar ve arka tekerlek eski yerine gelmeye baslarsa (dusuk ihtimal) bu iyi bir gelismedir, ne yapiyorsaniz onu degistirmeyin. -sakIn arka freni birakmayin-



DIKKAT DIKKAT !

Arka tekerlek iyice yaniniza geldi ve on tekerlek saga yada sola artik daha fazla donemeyecek kadar SONA DAYANDI ISE ARTIK KURTULUS YOKTUR. -sakIn arka freni birakmayin- Hemen motoru birakin dussun, yana devrilsin (lowside - lowsiding yapsin) kendinizi sakince yere birakin. Motor yere iyice yatana-dusene kadar-son ana kadar arka freni birakmamaya calisin. Gerisi Allah kerim.!



DIKKAT DIKKAT DIKKAT DIKKAT !!!!!

Yapilacak en buyuk hata -bu olayi farkettiginiz andan itibaren- arka freni birakmak, arka tekerlegin donmesine izin vermektir.

Bunu sakin yapmayin!

Tekerlek o anda cekis kazanir ve ayni cifte atan bir at gibi motorun kicini ziplatir, gidonun uzerinden ucarsiniz ve motor yanlamasina taklalar atarak pesinizden gelir. Yere dustugunuzde suruklenme sansiniz zayiftir. Enerjinizin buyuk bolumunu asfalta, tabiri caizse cakilarak, kaybeder ve yavaslarsiniz.

Eger on fren de bir miktar (miktari onemli degil) SIKILI ise onu da birakmayin. Cunku on freni biraktiginizda arka tekerlege yuk intikal eder ve arka tekerlek cekis kazanarak donmeye baslar. Ayni efekt tekrarlanir ve yine sizi ustunden firlatir.

Nefes alin..

TEKRARLIYORUM,

Arka tekerlek bloke oldu ve kaymaya basdi, motorun kici disa

savrulmaya basladi ise, savrulma yonunde tutun gidonu. Faydasi olmuyorsa,

birakin motor dussun. Kendinizi sirtustu sakince yere birakin, en guvenli -

yada en az hasar gorme ihtimaliniz olan sey budur. Sakin frenleri

birakmayin, ozellikle arka frendeki basinci kesinlikle dusurmeyin.son ana

kadar.

Peki bu usttten asirma namerdinden kurtulmanin, bu probleme hic bulasmamanin bir yolu yokmudur.? Var.

Birincisi, daima ve daima virajlarda kontra teknigini uygulayin. Diger tekniklerde on tekerlek ve arka tekerlek yonleri farkli surtunmelere yol acar ve arka tekerlek onden daha fazla "kayar", bloke olmaya daha yatkindir. Ikincisi, hizinizi viraja girmeden ONCE ayarlayin ve virajlarda fren yapmamak konusunda ustalasmaya bakin. Virajda daha once anlattigim gibi yavas yavas, gittikce artan tempoda, kaybolan hizi telafi edecek kadar gaz verilir.ama fren yapilmaz.arka frene hic dokunulmaz.

Gordugunuz kadar gidin. En guvenli yol onunuzde gordugunuz yoldur. Motorunuzu dengeli yukleyin, lastik havalarini kontrol altinda tutun, fren pabuclariniz ayarli, bakimli ve yeni olsun.

Kampana frenler disk frenlerden daha kolay bloke olur. On kere daha dikkatli olun bu tur motorlarda. Virajda fren yapmak gerekiyorsa once motoru "duzeltin", sonra duz bir hat ustunde fren yapin. Yoldaki-virajdaki bir cisim yada cukur vb. den kurtulmak icin "kivirmaca" (swerving) teknigi ani-sert frenden daha guvenlidir.

Imkaniniz varsa ABS sistemli, hatta kombine fren sistemli bir motosiklet alin. Bu sistemler on tekerlege gerekli basinci uygular ve tekerleklerin bloke olmasina izin vermez. Ornegin BMW RT serisi motorlarda her iki fren pedali (el yada ayak) birbirine baglidir ve optimium fren basinc oranlarini on ve arkaya ayni anda uygular. Herhangi bir motoru BMW RT gibi frenlemek calisma ile pekala mumkundur, ille gidip onu almaniz gerekmez.

Sn.Reşat ARBAŞ'tan (DD) ALINTIDIR...

motorsiklet kullanırken meydana gelen motor devrilmeleri

Arada bir tatsiz olaylar basimiza gelir motor dunyasinda, bunlardan biride motoru devirmek-dusurmek tir. Once sunu bilinki motor, kendi basina ayakta durabilen birsey degildir, yani bu meret dusebilir, bu olasidir.

Acemilikte insani urkuten bu konu aslinda teknigi uygulandiginda ustunde dusunup uzulunecek bir sey degildir. Motor ne agirlikte olursa olsun, sizin cinsiyet ve fiziksel gucunuz ne olursa olsun dusen motoru kaldirmak cocuk oyuncagidir...once bunu kafaniza yerlestirin. Hicbir motor firmasi dustugunde kibar bir hanim surucu tarafindan kaldirilamayacak bir seri uretim motor uretmemistir, bilesiniz.

Ancak boyunuza posunuza uygun bır motor kullanmakta oldugunuzu varsayıyorum tabiiki. 40kg lık genç bir hanım sürürcünün 450kg lık bir motoru kaldırmasını beklemiyorum haliyle, kullanmakta olduğunu da ummuyorum …J

Motor genellikle yavas hizda manevralar sirasinda duser. Dolayisiyla, kendinize zarar vermemek icin dikkatli olacak vaktiniz vardir. Sunu demek istiyorum ki, baktiniz dusuyor, birakin dussun. Ayaginiz altinda kalmasin mesela...kendiniz kurtarin once.Ustelik eliniz gazda ve motor viteste ise asiri gaz verip tehlikeli bir savrulmaya da donusturebilirsiniz isi...

Asagida dusen motoru kaldirmak icin kullanilan en yaygin ve bildik teknigi bulacaksiniz. ABD de butun motor okullarinda bu egitim veriliyor ve benim gordugum-denedigim kadariyla da son derece basarilidir.

Once motoru stop edin, anahtarla ve "engine cut off switch", yani mars dugmesinin yanindaki acil motor stop dugmesi ile. Dugmeyi ve anahtari "off" durumunda birakin.

Anahtar gidonu kitlyor ise, kilit durumuna getirmeyin.

Benzin valfini (varsa) kapatin.

Motor viteste olmalidir, degil ise elinizle/ayaginizla ulasip vitese alin. Mumkun degilse bandananizi boynunuzdan cikarip arka freni sikica baglayin.

Ayaginizin alti, cizmenizin alti temiz, kum cakil, ot, camur vb. den arinmis olmalidir.

O bolgeyi temizleyin.

Motorun sol yana devrildigini farzediyoruz...

Motora arkanizi donun, kalcaniz sele hizasinda olacak sekilde comelin. Simdi, sag elinizle sol elcigi yakalayip yukari, tanka degecek kadar kaldirin. (gidonu olabildiginca sola cevirin...motor viteste-yani debriyaja dokunmayin)

Simdi selenin altinda saglam bir yer bulup sol elinizle yakalayin ve kalcanizla selenin oratisnda/kenarina yaslanin. (BU NOKTA ONEMLI..bulmasi kolaydir ama her motora gore degisir)

Kollariniz gergin bir vaziyette, motoru geriye iterken (kalcanizla yaslandiniz ya), ayni zamanda bacaklarinizla dogrulun.

Yeterince dogruldugunda durmasini bilin, yoksa motor bu kez obur tarafa devrilebilir.. Motor duzeldimi...iyi..rahat bir nefes alin...aceleniz yok...hic arkanizi donmeden ayaginizin topugu ile yan destegi acin ve motoru emniyete alin.

Yan destek bir sebepten dolayi acilmiyorsa, dikkatle motora yuzunuzu donup her iki elinizle elciklerden tutup bir daha deneyin, Yine olmuyorsa (varsa) orta destege alın.

Orta destek yoksa, yan destek umitsiz bir sekilde kirilmis-egilmis kullanilmaz durumdaysa, artık caresız bır agaca-duvara kadar yuruyup ona dayayacaksiniz

Iste buuu...

Simdi, eger kaldiramadiysaniz, kalcanizin yeri yanlistir. Biraz saga-sola- yukari- asagi deneyip dogru noktayi bulacaginizdan emin olabilirsiniz.

Dogru noktayi bulursaniz hangi agirlikta olursa olsun motor kus gibi kalkacaktir.

Katiyen unutmayin. Motor dusunce once sakin olmayi ogrenin...bu her zaman olabilir ve herkesin basina gelebilir. Kimseye birsey olmadiysa sorun yoktur...

Adrenalin destegi ile, telas ile panik icinde motoru kaldirmaya kaldirirsiniz belki ama beliniz sakatlayabilirsiniz, motoru obur tarafa devirebilirsiniz, geriye-ileriye kayabilir baskalarina da zarar verebilirsiniz...



Yukarda motorun kendi basina ayakta durabilen bir sey olmadigini idrak etmis ve ozellikle dusen motor yerden nasil kaldirilmali mevzuuna bakmistik. Bu kez belki daha once anlatmam gereken "motor nasil duser, nasil sag salim bu varta atlatilir" konusuna deginecegim.

Motosikleti dusurmek utanc verici diye dusunulur, ve hatta alay konusu yapilir genellikle, ama bu son derece tehlikelidir. Cogu kimse motoru dusurmekten her ne bahasina olursa olsun kacinilmasi gerektigini dusunur...hatta tecrubeli suruculerin asla boyle birsey yapmadigi kanaati vardir. Birkac yil tecrubesi olupta motorunu dusurmemis hickimse tanimiyorum, veya eninde sonunda bu durumla karsilasmayacak hickimse dusunemiyorum.

Su “Kac Paralik Dikkatiniz Kaldi” konusunu bosuna yazmadim, eger geriye hicbirseyiniz kalmazsa benim ve sahit oldugum iki uc kisinin basina gelen sizin de basiniza gelebilir. Motordan iner, onu oylece birakirsiniz “guuum” diye duser ! Inanilmaz geliyor degilmi? Ama yasanmis gercektir.

Ayaginizi bastiginiz yere dikkat etmezseniz, cakil, kum vb. Kaygan bir zeminde daha “aman” bile diyemeden motoru yerde bulursunuz. Saga yatik zemine parkedenler gordum, sol taraftaki destegi acarsiniz ama motor saga yatik oldugu icin o tarafa devriliverir. (bunu ben de yaptim ama devrilmeden yakaladim motoru)

Motoru devirmek ayip, suc yada gunah degildir ama esas tehlikeli olan altinda kalmaktir.

Bir motorcunun ogrenecegi derslerin basinda onu nasil dusurecegi, yada duserken nasil kendini kurtaracagi gelmelidir.

Deney...

Motosikleti saglam zeminli, cim bir alana cikartin. Ogrenecek arkadasiniz yada kendiniz motora oturun…yavasca, diyelim sol yana dogru yatirmaya baslayin motoru.

Agirlik merkezi kontrolunuzun disina cikma anina geldiginde yapilmasi gereken uc sey var.

1. Sol elcigi birakin (asagida kalan elcik.) Bu elcige sikica yapisirsaniz motorun agirligi sizi hizla yere ceker ve yuzukoyun yere yapisir, yada ellerinizin ustune dusersiniz.

2. Eger sag ayaginiz basamakta degilse, DERHAL basamaga alin ve agirliginizi sag ayaga, sag basamaga verin.

3. Sol ayaginizi olabildigince acin.

*** Dusmekte olan motoru tutmaya calismayin, bu yuzden sakat kalabilirsiniz.***

Tekerlekleriniz hep yerde kalsin, ama oyle olmadigi zamanlarda olacaktir...ne yapacaginizi bilin yani…

Sn.Reşat ARBAŞ'tan (DD) ALINTIDIR...

Motosiklet Teorisi, Karakış ve biz iki tekerciler

Evet, kis geldi, yagmur-camur mevsimi, kar buz mevsimi basladi...ne yapacagiz, nelere dikkat etmek lazim …


Text Box: Tabii ki bir numarali yapilacak sey boyle havalarda pasa pasa evde oturup TV seyretmek, birseyler okumak, web de surf yapmak filandir. Evet ciddiyim, mecbur degilseniz, profesyonel motorcu (kurye, moto-kurye vb.) degilseniz bu tip yagmur- camur kar buz havada motora binmeyin. Kardan adam, ve hatta “kardan motorcu” bile yapabilirsiniz.

Once hazirlik asamasina bir bakalim. Iyi giyineceksiniz, su gecirmez cizme, eldiven, full-face kask ve mumkunse tam bir su gecirmez tulum tavsiye ederim. Kiliginizin fiyakasi tamamen ikinci planda olmak uzere mumkun oldugunca tek ve canli bir renk, bol reflektorlu olmali. Konuya yine deginecegim ama unutmayin, gorunurluk, kotu havada nerdeyse tamamen yokolur.


Kiyafetiniz mumkun oldugunca ince ve ayni zamanda sicak tutucu olmali. Yani, soguktan korunacagim diye Michelin-Man gibi dolma gibi giyinirseniz hareket edemez hale gelirsiniz. Modern malzemeleri tanimak lazim Gore-Tex,

Thinsulate vb. gibi. En uste suyu, altina ruzgari gecirmeyen (her ikisini bir arada yapan kumaslar var, ve tercih edilmeli) bir dis kiyafet, onun altina yunlu, altina-vucuda temas eden tabakaya, pamuklu giymelisiniz.

Bu tabakalar nefes alabilir olmali ki ter icinde kalmayasiniz.

Sogukta motor kullanmanin en problemli tarafi, sehir icinde dur-kalk trafikte kan ter icinde kalip sonra uzun yola cikip buz kesilmektir. Ter icinde kalmak bizler icin en kacinilmasi gereken seydir.

Elbisenizin kol agzi, boyun cevresi, (iki parca elbise giyiyorsaniz) bel, pacalar iyice kapali olmali ki vucut sicakliginizla isinan hava disari kolayca kacmasin.

Imkaniniz varsa elektrikli yelek-corap-eldiven vb. ekipman bulun, kullanin.

Bunlar sizin tabaka tabaka giyinmeniz gerekmekden sicak kalmanizi saglar. Unutmayin, gogus ve sirti (belden yukari-torso) sicak tutmak cok onemlidir.

Vucudumuzdaki kanin buyuk kismi bu bolgede dolasmaktadir, yani sicak tutarsaniz kollar, bacaklar ve basiniz da bundan yararlanir.

Ayrica ic organlarinizdaki sicakligin dusmesi kesinlikle hastalanmaniza yol acar. Yani elektrikli bir yelek tam bir cankurtarandir.

Ayaklar icin su gecirmeyen cizme olmazsa olmaz onemdedir. Sonra iyi bir corap gelir. Yine yeni modern malzemelerden "fleece" (Polar) den yapilmis disi su gecirmez ama nefes alir kimyasal emdirilmis kayakci coraplari var. Bunlari kis sporlari malzemesi satan yerlerde bulabilirsiniz herhalde. Bu coraplar harika. Ben bunun icine cok ince bir yun corap da giyiyorum bazen sogukta. Eldiven de cok onemli tabii. Kontrolleri hissetmeyecek kadar kalin olmamali, su gecirmemeli, ve sicak tutmali. Daha once yazmistim, "yen" leri ceket kollarini icine alacak kadar uzun olmali ki ceket kolundan iceri su-soguk girmesin. Motorunda el isitici elcikler bulunanlar cok sansli bu konuda (benim gibi ). Imkaniniz varsa bunlari tercih edin, el bazen 20derece de bile usuyor, eldiveniniz yazliksa...

Bir "balaklava" edinin..hani su kayakci maskesi denilen sey, kafaya gecirilir.sadece burun-gozler acikta kalir...tercihan polar-fleece olsun, ince-kask konforunu bozmayan birsey yani. Kaskin bugulanmamasi icin gerekli onlemleri alin. KAsk hava kanallarini iyi taniyin, fonksiyonlarini tam cozun. Ornegi yagista tepe hava girisi hemen kapatilir, yoksa oradan iceri su girer, ve kaskin ici iki kilo su emene kadar farkina varmayabilirsiniz

Motorda daima yedek bir Tisort, eldiven ve corap bulundurun. Islak-terli yakalanmayin soguga. Bandana, boynunuza sarin.

Gazete, gogsunuzu soguktan korumak icin...elbisenizin yetmedigi durumda, bulundurun.

Şu kimyasal isiticilar vardir, sigara paketi buyuklugunde ama ince...ovusturunca aktive olur...onlardan birkac tane hep yaninizda olmali. Cizme buyuklugu uygunsa ayak parmak uclarina birer tane yerlestirirn, en az dort saat idare eder.

motorsiklet ile kırmızı ışıkta duruş teknigi

Motosiklet teorisi #1, Kırmızı ışıkta duruş..

Orijinal kıtabın web versiyonu olarak düzenlenmiştir.

Bugun kirmizi isik yada trafik tikanikliginda durustan bahsedeyim... Once sunu hatirlatalim...motosiklet esas olarak on fren ile durur. Guvenli frenleme daima iki frenin kullanilmasi ile olur.
Seridin temiz bir yerini secin ayaginizi koymak icin...yagli, kumlu, cukurlu, su golcuklu pis yerlere ayginizi basmamaya gayret edeceksiniz.



2-Frenlemeye baslayin...Vites kucultun ... 1 e kadar...hicbir zaman bosa almayin(*)...arkadaki duramazsa yapacak hicbirseyiniz kalmaz. Ayrica siz durdugunuzda arkanizda kimse olmayabilir, sonradan tamgaz biri cikagelir mesela...



-tekrar aynayi kontrol edin...

-iki ferni birden kullanin ve durun.

-On Freni ve debriyaji her zaman dort parmaginizla kullanin.



3-Durdunuz...



DIKKAT Pozisyonunuz su olmali



* Debriyaj sonuna kadar cekili



* Vites 1 de



* Sag ayak Frende (basili tabii)



* Sol ayak yerde. (Temiz ve saglam bir yerde)



* Sag el gaz vermeye hazir (hatta arada hafif hafif gaz veriyor)



* Gozler ilerde, ama ayni anda yayalari, gecen trafigi, ve aynayi kontrol

ediyor.



* On tekerlek ileriye bakiyor



Yolcunuz varsa kiprasmadan pasa pasa oturuyor, size birseyler soyluyorsa siz onu basinizi cevirmeden dinliyorsunuz, sakin ola ki ayagini yere koymaya filan kalkmiyor ve tutundugu yeri -katiyen- birakmiyor.



En ondede olsaniz arada da olsaniz seridin asiri sag yada sol kenarina cekilmeyin.



Hicbir zaman gidip arabalarin arasinda durmayin



Unutmayin motorsiklette hafif kaza yoktur ! Iki otomobil arasinda tampon tampona ufak bir "tokusma" sizin icin kirik bir bacak anlamina gelebilir.

- Debriyaj icin esas sagliksiz olan sey onu "kavrama noktasinda" uzun sure tutmaktir..



Evet motor kullanmak huner ister ama kesinlikle "cambazlik", "ozel marifetler" istemez. Bunlara gerek duydugunuzu hissediyorsaniz birseyleri yanlis biliyor yada uyguluyor olmalisiniz. "Huner-ustalik" ise zamanla, sabirla, antremanla, tecrubeyle ve yapilan isi severek kazanilan bir seydir.



Lafi gelmisken bir ufak hatirlatma daha: Motorla giderken sartlarin degismekte oldugunu hissettiginizde, FREN KOLUNU DORT PARMAGINIZLA "ORTUN". Normal gidiyorsaniz zaten gazi kesmeyin ama fren yapmaya, manevraya hazir olun...on fren son derece onemlidir unutmayin ve parmaklari gazdan cekip frene koymak cok kiymetli bir sureyi sizden calar, hatta "urkutucu" bir seyle karsilasabilirsiniz ve o panikle simsiki tutunup hic fren yapamayabilirsiniz bile. Bunlar hep tecrube-istatistik...biraz oz guven ve biraz calisma ile hepsi oluyor...

Sn.Reşat ARBAŞ'tan (DD) ALINTIDIR...

Şürüş esnasında engellerden kaçma

Öyle ya da böyle günün birinde engellerden kaçınma becerilerinizi test etmek zorunda kalabilirsiniz. Gerçek hayatta bir riskle karşılaşmadan önce yeteneklerinizi bilemenin zamanıdır.

Hepimiz isteriz ki çıktığımız her motorsiklet turu güzel bir manzaranın içinden akıp giden tatlı virajlı bir yolda çiçek kokuları arasında görünürde tek bir arabanın olmadığı keyifli bir gezi olsun. Ne yazık ki motorsiklet kullanmanın gerçekleri çiçek koklamak istiyorsanız kenara çekmenizi gerektiriyor. Hemen önünüzdeki virajın ardında sizi neyin beklediğini bilemezsiniz.

Bir kısmımızın bizzat katıldığı OMM Riders seminerlerinde Paolo Volpara’nın seminerinden hatırlayacağı SIPDE’den tekrar bahsedelim. SIPDE ingilizce Scan(gözle), Identify(tanımla), Predict(tahmin et), Decide(karar ver), Execute(uygula) kelimelerinin baş harflerinin birleştirilmesiyle elde edilen ve motor kullanmanın ana prensiplerini belirleyen bir önlemler bütünü olarak tanımlanabilir ve de çok doğru bir sistemdir. İyi de tahmin edip beklediğiniz durumlarda kendinizi kurtarmak için yapmanız gerekeni bilmiyor yada uygulayamıyorsanız bunların ne önemi varki?

Motor kazalarından kaçınmanın belkide en geçerli yöntemlerinden biri potansiyel kaza noktalarından kaçınmak ve yolda karşınıza çıkabilecek araç yada büyük nesnelerin çevresinden güvenlice geçmektir ama hayat size karar verip uygulamak için genellikle pek fazla zaman tanımaz. Böyle durumlarda ani dönüş yapabilme, nesnelerin üstünden geçme gibi kaçınma manevraları gerekli olmaktadır. Bunları uygulayabilmekte ne yapacağını bilmek ve daha önce pratik yapmakla mümkündür.

Ani Dalgalı Dönüş:Swerwing

Burada bahsettiğim ani dönüş aslında birbirine bağlı iki dönüş hareketinin birarada yapılması yada dalgalanma olarak tanımlanabilir. İlk hareket motorsikletin izlediği yolu çarpmak istemediğiniz nesneden uzaklaştırır, ikincisi ise sizi izlediğiniz yola geri döndürür. Bununla birlikte dinamik yapısından ötürü bu hareket basit iki dönüşten daha karmaşıktır.

Şehirlerarası gidiş-geliş bir yolda kırsal alanda seyahat ettiğnizi varsayın. Bir virajdan çıkmak üzeresiniz ve tam cıkışta sizin şeridinizde koca bir ağaç dalı yerde yatıyor. Tehlikenin farkına vardığınız anda gitmek istediğiniz noktaya bakın, daldan uzağa bakmak yerine dala bakarsanız hedefe-kilitlenme tabir edeceğimiz durumla karşılaşarak yanından geçip gitmek yerine bodoslamadan dalın üstüne gidebilirsiniz. Hemen akabindede motorun dönmesini istediğiniz taraftaki elciğe yüklenin.

Ters yöne sürüş (countersteering) adından da anlaşılacağı gibi sağa dönüş yapmak istediğinizde didonu sola çevirme işleminden ibarettir. Sağı it, sağa git diye kısaltabileceğimiz bu haraket gitmek istediğiniz taraftaki elciğe yüklenmek anlamına gelir. Dönüşün çabukluğu elciğe uyguladığınız güçle orantılıdır.

Bir dalgalı dönüşte elciğe uygulayacağınız güç motorsikleti uzklaşmak istediğiniz nesneden çevirecek kadar güç ve zaman almalıdır. Bunu şöyle örnekleyebiliriz bir çukurdan kaçmak için uygulayacağınız güç ve bunun alacağı zaman bir otobüsün kıçından kurtulmak için harcıyacağınızdan az olacaktır ancak bu noktada hareketi durdurmak yoldan çıkmak demektirki buda dala çarpmaktan yada kaçmaya çalıştığınız çukura düşmekten daha iyi olamaz J. Öyleyse daha önce olduğunuz pozisyona geri dönebilmek için hareketi başlatmak için güç uyguladığınız elciğin tersine yüklenmelisiniz. (Eğer ilk hareket sizi karşı şeride geçirdiyse acilen düşman bölgesinden kendi bölgenize geçmek istemezmisiniz?)

Bu hareketi tipik dönüşlerden ayıran bir takım farkları vardır. Öncelikle bu dinamiktir. Normalde iki dönüşün arasındaki süre sizin motorsikleti normal bir virajda olduğu gibi yatırmanıza olanak sağlayacak kadardır. Burdaysa selede dik pozisyonda gitmek istediğiniz yöne bakarak otururken motorun altınızda iki yana oynamasına müsade etmelisiniz. İkinci olarak bu manevra esnasında lastiklerinizin büyük bir kısmını yol tutuş için kullandığınızdan sert frenajla combine olarak bu hareketi yapmak düşme yada çarpma riskinizi arttırıcı bir faktör olacaktır.

Yolda karşınıza çıkması olası tehlikelerden kaçınmanın daha başka bir takım yolları mutlaka var ve eminim aramızdan bu konularda bilgisi olanlar bizlerle bu bilgi ve tecrübelerini paylaşacaklardır, keyifli sürüşler.

motosiklet Süratin ayarı

Uygun giriş süratine karar verin. (Sizin tüm dönüş boyunca hızı muhafaza etmenize veya kademeli arttırmanıza olanak sağlayacak bir sürat).
Seçtiğiniz yol süratine uygun vites/hız oranını seçin.
Yaklaşım hızınızı yumuşak bir geçişle giriş hızına indirin.

gaz kontrol teknigi


Gazın kontrolü:

Çıkışı görene kadar gazlamayın. Çıkış görünmüyorsa giriş süratinizi muhafaza edin.

Usta sürücüler ön ve arka tekerin traksiyonunda ani değişmeler olmaması için hassas bir şekilde gaz verirler. İdeal olan ağırlığın ön ve arkada eşit dağılıyor olmasıdır.

Yumuşakça gaz vermek süspansiyonları dengeye oturtur. Motorun her iki yönde de hafifçe yükselmesine neden olur. Buda zemin açıklığının yükselmesi demektir.(Bunun süspansiyon geometrisi ile de ilişkisi vardır, anti-çökme vs). Tersi olarak gazı keserseniz motor iki uçta da iner, süspansiyonları sıkıştırarak zemin açıklığını alçaltır. Süspansiyonu sıkıştıran merkezkaç kuvvetinin etkisini gaz vermek dengeler. Yatmış durumda hızı muhafaza etmek için gaz vermek gereklidir. Motor yattığında lastik yere temas halkasının çapı küçülür. Küçülen çapı karşılamak için arka tekerin daha hızlı çevrilmesi süratin sabit kalması için gereklidir.

Motosiklet parçalarının zemine sürtmesi

Motosiklet parçalarının zemine sürtmesi:

Sebep; yüksek sürat. Bu durum fazla yatış gerektir. Çözüm; daha iyi göz takibi, giriş süratinin görüş mesafesi, eğim, yüzeyin durumu ve sürücü yeteneklerine göre ayarlanması. Yavaş girip hızlı çıkmak her zaman iyidir.

Sebep; uygun olmayan, çok fazla yatış açısı isteyen sürüş hattı. Çözüm; düzgün giriş hızı ayarlayın, sabit hızınızı muhafaza edin veya dönüş boyunca gaz verin,

Sebep; gaz kesmek. Çözüm; yaklaşırken dönüşün içine bakın (kenara yada diğer objelere bakmak sürücüde gaz kesme iç güdüsünü harekete geçirir), hattınızı planlayın dönüş boyunca elciklere uygun basınç uygulamaya çaba sarf edin.

Sebep; süspansiyon ayarsızlıkları veya yanlış ayar. Çözüm; sürüş öncesi kontrollerini ihmal etmeyin ve bu durumda tekrar yapın, süspansiyon sıkışmasını azaltmak için hızınızı azaltın, gazı çevirmek(motorun boşunu alana ve hafifçe yüklenmesine kadar) süspansiyonların oturması için bu durumda da gereklidir(hızı azalttıktan sonra gazı kapamayın-motoru boşta gider duruma sokmayın), dönüş açısını büyüterek yatış açısını azaltın.

Sebep; yük çok fazla. Çözüm; fazla yük duruma uygun yeni süspansiyon ayarı gerektirdiği için çözüm süspansiyon ayar bozukluğundaki durumla aynıdır.

Sebep; ters eğimli viraj(taçlı yollar). Çözüm; görüş kabiliyetinizi geliştirin(önceden görün), hızınızı ve yatış açınızı azaltın.