Sap Ayari Nasil Yapilir?

Konu, 'Gitar Akorları' kısmında DarnMalakian tarafından paylaşıldı.

  1. DarnMalakian

    DarnMalakian Yeni yorumcu

    Kayıt:
    27 Mayıs 2007
    Mesajlar:
    225
    Konular:
    12
    Beğeniler:
    12
    Nereden:
    Adana
            
    UYARI: Sap ayarını her gitaristin bilmesi önemlidir. Kişinin kendi sap ayarını yapması, o kişiye istediği çalım rahatlığını getirir. FAKAT, bu ayar işinin, bilen birinin yanında öğrenilmesi tavsiye edilir. Yani sap ayarı konusunu çok iyi bilen, bu işi defalarca yapmış birinden, görerek öğrenmeniz gerekir. Burada yazdığım bilgiler ancak ve ancak, etrafınızda bu ayarı yaptırabileceğiniz veya öğreneceğiniz birisi olmaması halinde uygulanmalıdır. Sap ayarının hatalı yapılması, fazla sıkıştırılması durumunda gitar kullanılamaz hale gelebilir.

    ---------------------------------------------------------------------------------

    1-Sap ayarı nedir?

    Sap ayarı, bir çok gitarda klavyenin içerisine yerleştirilmiş, ingilizcesi "truss rod" olan bir metal çubuğun ayarlanmasına verilen isimdir. İngilizce olarak tam ismi "truss rod adjustment" olarak geçer. Yani sap ayarı dediğimiz olay, klavyenin içerisine yerleştirilmiş bu esnek metal çubuğu, milimetrelerle ifade edilen bir ölçekte gevşetip-sıkıştırmaya verilen isimdir.

    2-Truss rod nedir?

    Yukarıda belirtildiği üzere, truss rod, elektro gitarınızın yapım aşamasında, klavyenin içerisine yerleştirilen bir metal çubuktur.







    3-Truss rod ne işe yarar?

    Truss rod'un en önemli amacı tellerin direncine karşılık bir karşı-direnç oluşturarak, gitarın sapını optimum düzlükte tutmaya yarar. Truss rod'un temel amacı tellerin yüksekliğini alçaltmak veya entonasyon yapmak DEĞİLDİR.

    Gitar telleri farklı kalınlık (gauge veya tension) gruplarında paketlenir. Very Light gauge (çok hafif; .009) - Light gauge (hafif; .012) - Medium Gauge (orta; 0.13) - Heavy gauge (ağır; 0.14)

    Genellikle tel değişimi sırasında, farklı dirençte tel takılırsa Çalımda belli bozukluklar gözlenir. Eğer ilk taktığımız telden daha hafif bir tel taktıysak, truss rod, gitarın sapını size doğru çekerek telleri perdelere yaklaştırır, cızırtılar çıkmaya başlar. Eğer daha kalın bir tel taktıysak, truss rod'un gerilimi tellerin gerilimini dengeleyemez ve teller ile perdeler arasında çalımı zorlaştıran yükseklik meydana gelir. Bizim sap ayarındaki amacımız, bu bozuklukları, truss rod'un gerilimini ayarlayarak gitar sapını düzeltmektir.



    4- Sap ayarı nasıl yapılır?

    Sap ayarının yapılacağı yer belli markalarda farklılık göstermektedir. Bazı markalarda bu işin yeri sapın üst tarafında olup,



    bazılarında da gövdeye yakındır

    Bazı gitarlarda bu deliğin üzeri başka bir koruma ile kapatılmıştır.



    Bu gibi durumlarda, tornavida ile bu korumanın kaldırılması gerekmektedir.

    Sap ayarının yapılacağı alet ingilizcede "Allen Wrench" olarak geçer.



    Bu alet, çoğunlukla gitarı alırken beraberinde verilir. Yoksa, gitar yedek parçacılarından bulunabilir.

    En basit şekliyle sap ayarı, allen wrench'i belirtilen deliğe sokarak



    sağa veya sola çevirerek yapılır.



    ANCAK bu iş söylenildiği kadar kolay değildir. Detaylar şu şekildedir:

    1-Öncelikle ne yaptığınız bilmeniz lazım. Farklı kalınlıkta bir tel takmadıysanız, gitarınızın O ANKİ ayarları söz konusu ise, tel yüksekliğini indirmek için sap ayarı yapmayın. Bu işi eşikten yapın. Eğer telleri yeni değiştirdiyseniz ve ondan sonra tellerde bir alçalma/yükselme olduysa bu işe girişin.

    2-Allen wrench'i kısa tarafından truss rod'a sokun.



    Gitarların genelinde, sap tarafından eşiğe doğru bakıldığında, allen wrench'i sola doğru eğdiğinizde truss rod'u gevşetir, sağa doğru eğdiğinizde de truss rod'u sıkıştırırsınız.

    gosu demiş ki:
    yalnız bir ekleme yapayım, bazı gitarlarda demir çubuğa ters diş açılmış olabiliyor yani sağa veya sola ezbere çevirmektense tellerin verdiği tepkiye göre ayar yapmak daha mantıklı olur.


    Bu hareketi yavaş yapmanız gerekir, çünkü bu ayar, çok ince bir ayardır. Küçük hareketlerle, az çevirmeniz genelde yeterlidir. Her bir ufak çevirmede tellerin yüksekliğini kontrol etmeniz gerekir.

    Senaryo 1: Yeni tel aldım, fakat ince tel almışım, teller perdeye yapıştı!

    Bu durumda, truss rod, tellerin direncine göre fazla gergindir ve gevşetmek gerekir. Bunun için yukarıda belirtildiği üzere saptan eşiğe doğru baktığınızda, allen wrench'i hafifçe SOLA doğru çevirmeniz gerekir.

    Senaryo 2: Yeni tel aldım, kalın çıktı, teller çok yüksekte; çalmakta zorlanıyorum

    Bu durumda da, truss rod, tellerin daha yüksek gerilimine karşı koyamamakta ve sap dışarı doğru eğilmektedir. Truss rod'u sıkıştırarak, tellerin direncine eşitlemek gerekir. Bunun için, yine saptan eşiğe baktığınızda, allen wrench'i hafifçe SAĞA çevirmeniz yeterlidir.

    Ne yaptığımı nasıl kontrol edeceğim?

    Sap ayarının en önemli noktası ne yaptığınızı kontrol etmektir. Truss rod'u sıkıştırsanız da gevşetseniz de her ufak çevirmede tel yüksekliğini kontrol etmeniz gerekidir.

    Bunun için farklı yönetmler vardır. Benim burada kullanacağım yöntem, gitarın birinci perdesi ile son perdesine basılı tuttuğunuzda, 8. perdedeki tel yüksekliğidir.



    Bu haldeyken 2.birinin bir cetvel alıp, 8. perdedeki telin, perdeden yüksekliğine bakması gerekir. Bu yüksekliğin 1mm civarında olması veya perdeye "neredeyse" değmesi yeterlidir. Başka gitaristler için bu yükseklik ve kontrol metodu farklıdır, zira herkesin çalış stili ve tel yüksekliğinden bekledikleri farklı farklıdır. Ancak şu şekliyle ortalama bir sap ayarı yapmış olursunuz.

    Sonuç

    Bu metodu ancak etrafınızda bu işi öğrenebileceğiniz kimse yoksa uygulayın. Allen wrench ile gereğinden fazla oynanması, truss rod'da zigzagların oluşmasına sebep olur; ekstrem durumlarda gitarı da kaybedebilirsiniz.

    Bu yazıyı en azından bir yöntem olarak yazdım. Kesinlikle eksik olabilir. Bu işi bilenlerden gerekli düzeltmeleri yapmalarını rica ederim.

    EDİT: Bu bilgilerin hatalı ve/veya eksik uygulanması sonucunda gitarınızda meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu olmadığımı şimdiden belirtmek isterim. Burada sap ayarı yapmanın bir yolu gösterilmiştir. Allen Wrench'in fazla sıkıştırılması veya fazla gevşetilmesi sonucunda çok rahatlıkla gitarda hasar meydana gelebilir. Bu ayar SON DERECE İNCE BİR AYARDIR. Dikkat ve sabır gerektirir. Dikkatsizlik veya aşırı çevirmeler sonucunda gitarda HASAR OLUŞABİLİR; gitarınız KULLANILMAZ HALE GELEBİLİR. Bu ayara girişirken lüften azami özen ve dikkat gösteriniz.
    _________________
    UMARIM YARDIMCI OLMUSTUR..boyle bir konu forumda goremedim...eger warsa kusruma bakmayın:D
    BePositive ve gitarcıkıss bunu beğendi.
  2. bety_lee

    bety_lee Yeni yorumcu

    Kayıt:
    27 Nisan 2007
    Mesajlar:
    317
    Konular:
    2
    Beğeniler:
    11
    Nereden:
    Belirtilmedi
    teşekkLr...
  3. neibsrau

    neibsrau Yeni yorumcu

    Kayıt:
    2 Aralık 2009
    Mesajlar:
    3
    Konular:
    0
    Beğeniler:
    0
    Nereden:
    Belirtilmedi
    vaayy daha gitarla ilgili hiçbişey bilmıomusum ya:)

Sayfayı Paylaş