Edebi Akımlar ve Temsilcileri

Konu, 'Eğitim ve Öğretim' kısmında serendipity tarafından paylaşıldı.

  1. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    EDEBİ AKIMLAR

    Avrupa’da edebi akımlar başlamadan önce, iki önemli düşünce ve sanat anlayışı vardı:

    Hümanizm ve Rönesansçılık


    HÜMANİZM:

    İnsana dönüş,eski Yunan ve Latin edebiyatına yönelen sanatçılar iki önemli ana düşünceyi bulmuşlar.İnsana değer vermek.Tabiatı Tanrı’nın bir yaratısı görmek.İnsanı sevip onu yüceltme. Dante bu düşüncenin temsilcisidir.

    RÖNESANSÇILAR:

    Hem hümanizmin getirdiklerin hem de16.yy bilim ve akılcılığını benimsemişlerdir.

    *Özgürlük düşüncesini geliştirirler.

    *Petrarca, Montaigne, Bocan, Carvantes, Shakespeare bu dönemde eser verirler.





    KLASİSİZM

    *17.yy ortalarında Fransa’da ortaya çıkan edebiyat akımıdır.

    *Akla ve sağ duyuya değer verirler.

    *İnsandaki tabiata insanların iç dünyasına saygı göstermek esastır,

    *Konularını eski Yunan ve Katin edebiyatından alırlar.

    *Kahramanları seçkin kişilerdir.Sıradan insanlara eserlerinde yer vermezler.

    *Önemli olan konu değil konunun işleniş biçimidir

    *Dil,üslup kusursuz bir şekilde işlenmiştir.Dil açık,yalın ve soyludur.

    *Sanat için sanat görüşünü savunurlar.

    *Sanatçı eserde kendini gizler.

    *Tiyatroda üç birlik kuralına uyulur.(olay,zaman,mekan)
  2. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    KLASİSİZM AKIMININ TEMSİLCİLERİ




    MOLİERE

    *Çağın sosyal bir teknikçisidir.

    *Komedyayı gerçek hayata dönüştürmüştür.

    *Yapmacıktan aşırılıktan sıyrılarak çağdaş insan yaklaşmıştır.

    *Güldürünün bütün biçimlerini eserlerinde işlemiştir.

    *Eserleri:Tartuffe,Donjuan,Zoraki Takip,Cimri,Kibarlık Budalası,Hasatlık, Hastası,Kocalar Okullu,Kadınlar Okulu.



    CORNEİLLE

    *Trajedi,komedi yazarıdır.

    *Soylu tipleri işler kaderlerini kendisi çizer.

    *Kahramanları;akıllı kullanan doğruyu,gerçeği bulan iradeli tiplerdir.

    *Eserlerinde insanları oldukları gibi değil olmaları gerektiği gibi gösterir.

    *Eserleri: Horace, Polyeucte, Le Cid



    RACİNE

    *Trajedi yazarıdır.Trajediyi yozlaşmaktan kurtarır.

    *Eserlerinde tuttukları en doğal dille konuşmuştur son derece ölçülü uyumlu bir şiir yaratmıştır.

    *Eserlerinde kahraman yoktur,insan tipleri vardır.Çok güçlü tutkuların etkisi ve baskısı altındadır.

    *Eserleri:Andromagu,Athaile,Britannicus,Berenice



    LA FONTAİNE

    *Fabl yazarıdır.

    *Fabl:Hayvanları konuşturarak hayvanlar arasında geçen olayları araç olarak kullanıp insanların kusurlarını anlatan manzum öykücükleridir.



    LA BRUYERE

    *Soyluların solanlarından ruhsal gözlem ve gözleyiş merakı edebi portreler türünün doğmasını geliştirmiştir.

    *Çizdiği tipleri yargılar,över ve yerer

    *Kısa kesintili canlı bir anlatımı vardır.

    *Eserleri:Karakterleri 1120 anlatır.



    LA FAYETTE

    *Roman yazarıdır.

    *Eserleri:La Princessede Cleves,La Princesse de Montpensier,Zaide.



    DANİEL DEFOE

    Eserleri: Robinson Cruse





    KLASİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    *La Fontaine’den çevirileriyle akla değer vermesiyle Şinasi

    *Molier'den çevirileriyle A. Vefik Paşa.



  3. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    ROMANTİZM

    *Fransa’da 1830 yıllarında klasizme tepki olarak gelişmiş bir edebiyat akımıdır.

    *Klasik edebiyatın kural ve şekilleri bırakılır.

    *Konular eski Yunan ve Latin edebiyatı yerine Hristiyanlıktan Tarihten ve günlük yaşamından alınır.

    *Akıl yerine duygulara ve hayallere önem verirler.

    *Sanatçılar kendi eserlerinin kişiliklerini gizlemezler.

    *Sanat toplum içindir görüşünü benimsemişlerdir.

    *Tabiat önemlidir.Gözlem ve tasvire önem verilir.

    *Konular işlenirken iyi,kötü,doğru,yanlış gibi karşıtlıklardan yararlanırlar.

    *Üç birlik kuralı terk edilir,dram gelişir.

    *Karamsarlık ağır basar.
  4. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    ROMANTİZM TEMSİLCİLERİ




    J.J ROUSSEAU

    *Her şeyi doğada doğanın saflığında bularak ona bağlanmanın onu taklit etmenin doğruluğunu savunur.

    *Toplum düzeyi konusunda eşitlik özgürlük halk egemenliğini savunmuştur.

    *Romantik sözcüğünü ilk kez kullanmıştır.

    *Emile (çocuk eğitimiyle ilgili düşüncelerini iç itiraflarını ve hatıralarını topladığı eseridir.)

    Toplum sözleşmesinde toplumsal konulardaki görüşlerini belirtir.



    VOLTAİRE

    *Katolik dinine ve kiliseye savaş açmıştır.

    *İnsan aklına seslenen bir tanrıdan yanadır.

    *Burjuvazinin mülkiyet ve özgürlük anlayışını savunur.

    *İğneleyici bir üsluba sahiptir.

    *Romanlarıadig candide





    VİCTOR HUGO

    *Cumhuriyetçi düşüncesiyle politikaya atılmıştır.

    *Cromvel adlı eseri ile romantizm ilkelerini açılayıp bu akımın en önemli ismi olmuştur.Drama türünde başarılı olmuştur.

    * Şiir ve romanlarda toplumsal konularla ilgili düşüncelerini kişisel duygu ve coşkularını birleştirmesini bilmiştir.

    *Şiirleri:Sonbahar Yaprakları,Akşam Şarkıları,Işıları ve Gölgeler Temaşalar.

    *Oyunları:Hernai,Ruy,Balas,Kral Eğleniyor.

    *Romanları:Notre Demade,Paris,Sefiller





    GOETHE

    *Şiir,tiyatro,roman,yaşam öyküsü türlerinde ürünler verilmiştir.

    *Tiyatroları:Foüst,Tasso

    *Romanları:Genç Werther’in İtirafları.Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları,Wilhelm Mister’in Gezi Notları

    *Şiirleri:Roma mersiyeleri,Divan





    SCHİLLER

    *Romantik tiyatronun en önemli dram şairidir.

    *Karakter yaratmada başarılıdır.

    *Tiyatrolarda özgürlük sevgisi işler.

    *Eserleri:Haydutlar,Wilhelm Tel,Jeanne D’Arc,Don Carlos



    CHATEAUBRİAND

    *Eserleri:Atal-Rene,Paris’ten Filistin’e yolculuk,Mezar Ötesinden Hatıralar



    MADAME De STAEL

    *Eserleri:Edebiyata dair,Almanya’ya dair.



    GEORGE SAND

    Eserleri:Mahrem,Notlar,İndiana,Mektuplar,O Kadın,O Adam







    ROMANTİZMİN BİZİM EDEBİYATIMIZDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Namık Kemal, Abdulak Hamit ve Mithat Efendi; Şiirleriyle R.Mahmut Ekrem



  5. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    REALİZM

    *19.yy’ın ikinci yarısında Fransa’da romantizme tepki olarak çıkan bir edebiyat takımıdır.

    *Konu gerçekten alınır.Olay ve kişiler yaşanan ve yaşayan kişilerin benzerleridir

    *Kişilerin ruhi davranışlarını etkileyen onların kişiliklerini çizen çevre ve ortamın tanıtılmasına önem verilir.

    *Betimlemeler yazarın gözüyle yapılmaz kahramanın gözüyle yapılır.

    *His ve hayale kapılmadan toplum gerçeklerini olduğu gibi yansıtır.

    *Sanat için sanat görüşünü savunurlar.

    *Hikaye ve Romanda uygulanır.
  6. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    REALİZM TEMSİLCİLERİ




    HONORE DE BALZAC

    *Realist romanın kurucusudur.

    *Genç yaşta insanlığın yaşadığı trajedinin parça ve çevresinde döndüğünü anlamış ve bütün eserlerini insanlık komedyası adı altında toplamıştır.

    *Eşsiz bir gözlem gücüne sahiptir.

    *Eserlerinde 2000’e yakın tipi olanca gerçekliğiyle canlandırılmıştır.

    Eserleri:Gorior Baba,EugeniyeGrandette,İki Yeni Gelinin Hatıraları,Vadideki Zambak,Köylüler Kibarlar,Fahişeler.



    STENDHAL

    *Sağlam bir üslubu vardır.

    *Eserlerinde psikolojik çözümler yapar.

    *Eserleri:parma Manastırı,Kırmızı ve Siyah

    *İtalyan öyküleri (öykü)



    GUSTAVE FLUBERT

    *Yalan,düzen,çirkef,dünyaya tek sığınağım tek çarem sanattır der.

    *Bütün eserleri insanlığın hayalini anlatır.Yorum yapma sessizdir.Yaratan tanrıyı örnek almalıdır.Yaratmalı ve susmalıdır.



    TOLSTOY

    Eserleri:Anna,Karalina,Savaş ve Barış Kazaklar;hacı Murat,İvan Ilıçı Ölüm ve Dirilşi




    DOSTOYEVSKİ

    *Eserleri:Karamozof Kardeşler,Ezilenler,Suç ve Ceza,Budala,Kumarbaz,Ecinliler,Ölüler Evinde Hatıralar



    ERNEST HEMİNGWAY

    Eserlerianlar kimin için çalıyor ihtiyar adam ve deniz güneşte doğar siyahlara veda.



    STEİNBECK

    Eserleri:Bitmeyen Kavga,Gazap Üzümleri,Yukarı Mahalle,Fareler ve İnsanlar



    REALİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Romanıyla R. Mahmut Ekrem,Nabizade Nazım,Paşazade Sezai,Yakup Kadri,R. Halit Karay.
  7. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    NATÜRALİZM

    Determinizm anlayışını romana getiren bu akım 19. asrın iknci yarısında Fransa’da ortaya çıkmıştır.

    Determinizme göre tabiat olaylarında aynı sebepler aynı sonucu doğurur. Naturalistler, Determinizmi topluma ve insan uyguladılar. Toplum büyük bir laboratuar, insan deney konusu, sanatçı da bilgin sayıldı.

    *İnsan kişiliğini anlatabilmek için soya çekim yasalarından ve toplum biliminden yararlandılar.

    *Romanlarda kahramanların portreleri ince ayrıntılarına kadar verilir.

    *Yazar eserde kişiliğini gizler.

    *Gözlem ve tasvir önemlidir.

    *Tiyatroda kostüm ve dekora önem verilir.

    *Eserlerinde hayatı bütün yönüyle anlatırlar.

    *Bedenden ayrı bir ruh yoktur.

    *Dil her seviyedeki insanın anlayabileceği bir düzeyde tutulmuştur

    *Sanat toplum içindir anlayışı doğrultusunda eserler verilmiştir.
  8. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    NATÜRALİZMİN TEMSİLCİLERİ




    EMİLE ZOLA(1840-1902)

    *Naturalizmin kurucusudur.

    *Çağdaş soruları ustaca yansıtmıştır.

    *Romana bilimsel yöntem onunla girer.

    Eserleri:Germinal,Nana,Meyhane,Gerçek Para.



    GONCOURT KARDEŞLER

    *Edmont Goncaurt ve Jules Goncourt’un amaçları yaşamın gerçek yönlerini bir tarihçinin geçmişi belgelemesi gibi belgelemektedir.

    *Eserlerinde olay karmaşasımdan çok,anlatıma öncelik verir.

    *Kahramanları gerçek yaşamdan almışlardır.

    Eserleri:Joumal,Manete,Saloman



    GUY DE MAUPASSANT (1850-1893)

    *Yalın bir üslupla gözleme dayanan öyküler yazmıştır.

    *Öykülerinde olay önemli bir yer tutmaz.

    *Eserleri:Küçük Hikayeler.Seçilmiş Hikayeler Kadar Acı Güzel Dost


    ALPHONSE DAUDET (1840-1887)

    Eserleri:Değirmeninden Mektuplar,Pazartesi Hikayeleri, Bir Çocuğun Hayatı, Sapho, Toroskonlu, Tartain.



    NATURALİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Hüseyin R.Gürpınar,Nabizade Nazım ve Beşir Fuat’tır.

  9. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    PARNASİZM

    *Romantik şiir anlayışı ile Fransa da ortaya çıkmıştır.

    *Doğal güzelliğe ve dış görünüşe büyük önem verir.

    *Sanat sanat içindir ilkesini savunmuştur.

    *Nesneleri dış görünüşünü aktarmışlardır.

    *Kelimeler seçilerek kullanılır.Kelimelerin sıralayışı ve ahenk önemlidir.

    *Kafiye ve Redife önem verilir.

    *Romantizm’de bırakılan eski Yunan ve Latin kültürüne dönüşmüştür.

  10. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    PARNASİZMİN TEMSİLCİLERİ

    TH.GAUTHİER

    Güç biçimler üzerinde olgunluk arayan titiz çalışması örnek alınır.



    THEEODORE DEBANVİLLE

    *Ölçü ve uyak olanaklarına aşırı önem gösterir.



    LECONTE DE LİSLİ

    *Şiirin biçim öğelerini aşırı dikkat ederek şiirlerini oluşturur.



    FRANCOİS COPPEE

    *Konularını günlük hayattan alır.Bu yönüyle Tevfik Fikret’i etkilemştir.



    JOSİ MARİA DE HEREDİA

    *Kısa ve yoğun şiirleriyle döneminde etkili olmuştur.



    TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Tevfik Fikret,Cenap Şahabettin,Yayha Kemal.

  11. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    SEMBOLİZM

    *19.yy’ın son çeyreğinde ortaya çıkmıştır.

    *Sembolizm ‘’sezgiciliğe’’Alman idealizmin kurucusu Kant’ın ve Schongenhauer’in felsefik görüşüne rastlanır.

    *Nesneleri olduğu gibi anlatmak mümkün değildir.Nesneler değişerek anlatılabilir.

    *Sembolisteler eşyayı belli bir kitaplıkta görürler.

    *Anlatımda sözlerin sözlük anlamından bıkan sembolistler yaşatmaya çalışırlar.Şiirde anlam açıklığından kaçındılar.

    *Şiir anlaşılmak için değil hissedilmek içindir.

    *Şiirde alaca karanlık üzüntü ve ay ışığı,gün doğumu,gün batımı gibi belli belirsiz varlıklar görüntüleri yansıtırlar.

    *Şiirde musiki her şeyden önce musiki ilkesini savundular.

    *Sanat için sanat anlayışına bağlılardır.

    *Dil herkesin anlıya cağı seviyede değil oldukça ağırdır
  12. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    SEMBOLİZM TEMSİLCİLERİ

    C.BAUDLAİRE

    Eserleri:Kötülük çiçekleri,esrar ve haşhaş

    DİĞER TEMSİLCİLERİ

    S.Mallrme,P.Verlaine,A.Rimbaud



    TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCLERİ

    İlk etkileri Cenap Şehabettin’den görülür. Bütün kurllarını uygulayan Ahmet Haşim’dir. Ahmet Muhir Dranas, Ahmet Hamdi Tanprnar ve Cahit Sıtkı Tarancı da etkilenmiştir.



    SÜRREALİZM

    Kelime anlamı "gerçek üstüncülük" demek olan bu akım 1924’te Fransa’da çıkmıştır.

    *Sürrealistlere Sigmund Freund düşüncesi etkisindedir.

    *Bilnçaltı rüyada ortaya çıkar.

    *Hipnotize edilmiş insanlara şiir söylettiler.Bunları şaheser saydılar ve bunlara otomstik şiir dediler.

    *Akıl ve mantık değersizdir.İnsanı yönlendiren İçgüdü bilinç altıdır.



    SÜRREALİZM TEMSİLCİLERİ

    Breton,Aragon ve Paul Eluard’dır.



    TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Garipçiler,İkinci Yeni
  13. serendipity

    serendipity Süper aktif yorumcu

    Kayıt:
    5 Eylül 2006
    Mesajlar:
    6.724
    Beğeniler:
    149
    FÜTÜRİZM

    *Geleceği makinalaştıran sanattır.

    *20.yy’da başında Marinetti tarafıdan kurulmuştur.

    *Geçmişin sanat değerlerini bırakmalı ve anlatım biçimleri bulmalı.

    *Makinalaşma çalışmaları kutsallığı savunulmalıdır.



    FÜTÜRİZM TEMSİLCİLERİ

    Marinetti ve Mayatovski



    TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ

    Nazım Hikmet





    EGZİSTANSİYALİZM

    *Var olmayı her şeyden önce görenlerdir.Bu akıma var oluşçulukta denir.

    *İnsan kendi değerlerini kendi oluşturabileceğini bilmelidir.

    *İnsan bütünüyle özgür olmalıdır.



    EGZİSTANYALİZMİN TEMSİLCİLERİ

    J.Paul Sartre,Simon de Beauvoir,A.Camus



    DADAİZM

    *Kelimeleri rastgele kullanılmada doğan şiir.

    *Dil ve estetik kurallarını yıkma.

    *Şiir gelişimini güzel seçilmiş kağıt üzerine dizilmesiyle yazılır.



    DADAİZMİN TEMSİLCİLERİ

    Tristan Zara, L.Aragon, Paul Elaud




    YUNAN EDEBİYATI

    M.Ö 9 asır-M.Ö 2 asır



    HOMEROS

    Destan türünde eser yazılır.

    Eserleri:İlyada,Odysseia



    HESİODOS

    *Eski Yunanlıları şiirleriyle eğitmeye çalışmıştır.

    *Didaktik şiirler yazmıştır.

    Eserleri:İşler ve günler,Kosmosk



    SAPHO

    Liriktir,aşk temalarını çokça işler.

    Eserleri:Düğün,şarkı,iç savaşlar.



    AİSSPOS

    Fabl türünün kurucusudur.



    TRAJEDYE ŞAİRLERİ

    (ağlatı şairleri insanı arındıran şiirlerdir)



    AİSKHYLOS

    *Eskilerin Şekspir’i.

    *Eserlerinde gelenek ve ahlakı savunur.İnsanı yüceltir.

    *Günah ve kötülü düşüncesini dengede tutar.

    Eserleri:Yalvaran Kızlar,Persler,Zincire Vurulmuş,Prometheyus



    SOPHOKLES

    *İnsanlarla insanın çatışmasını işler.

    *Kişiler yazdığının oyuncağıdır.

    EURUPİDES

    *Koronun işlevini azaltmış aktörlere daha fazla yer vermiştir.

    Eserleri:Kylops(dram),Fenikeli Kadınlar,Heleno,Elektra.





    KOMEDYA ŞAİRLERİ



    ARİSTOPHANES

    *Eserlerinde koyu bir yergi,siyasetçileri alaya alma vardır.

    *İlk büyük komedya şairidir

    Eserleri:Kuşlar,Eşek Arıları.



    DEMOSTHENES (Hitabet’te)



    HEREDOTOS (Tarih’te)



    SOKRATES(Felsefe’de)



    EFLATUN (PLATON) Felsefe’de)



    ARİSTO (Felsefe’de)

Sayfayı Paylaş