20. Yüzyıl Tarihi

Konu, 'Dünya Tarihi' kısmında Yorumsuz tarafından paylaşıldı.

  1. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
            
    CENTO
    «Merkezi Antlaşma Teşkilâtı»

    Ortadoğu'da kurulan uluslararası pakt.

    CENTO (CENtral Treaty Organization) Türkiye, İran, Pakistan ve İngiltere arasında kurulmuş, Amerika Birleşik Devletleri'nin desteğine dayalı bir ortak güvenlik ve savunma antlaşmasıdır.

    İLK KURULUŞ: BAĞDAT PAKTI

    1950'lerde Ortadoğu'nun güvenliğinden, yani Sovyet etkisinin ve komünizmin Ortadoğu ülkelerine sızmasından kaygılanan A.B.D., bu bölgedeki hükümetleri kendi aralarında örgütlenmeğe teşvik etti. Başlangıç olarak önce Türkiye ile Irak arasında Bağdat'ta bir karşılıklı işbirliği antlaşması imzalandı (26 şubat 1955). Antlaşmaya göre iki ülke ortak savunmaları için işbirliği yapacaklardı; antlaşma Arap Birliği'ne üye devletlere ve işbirliği yapmak isteyen Ortadoğu devletlerine açık tutuluyordu. Bundan yararlanarak antlaşmaya önce İngiltere katıldı (1955). Aynı yıl içinde onu Pakistan ve İran izledi. Böylece üye devletlerin sayısı beşi buldu ve bakanlar düzeyinde bir daimi konsey kuruldu.

    ARAPLARIN TEPKİSİ

    Bağdat Paktı Sovyetler'den çok Araplarda tepki uyandırdı. Özellikle Mısır bu paktı Arap Birliği'ne karşı en ağır darbe saydı. Bu yüzden Irak'tan başka hiç bir Arap devleti bu antlaşmaya katılmadı.

    CENTO'YA DOĞRU

    1958'de Irak'ta patlak veren devrim, Irak Krallığı ile birlikte Bağdat Paktı'nı kuran bütün yöneticileri de yok etti. Yeni Irak Hükümeti 1959'da pakttan çekildi. Değişen bu koşullara uymak için paktın merkezi Bağdat'tan Ankara'ya taşındı ve adı Merkezi Antlaşma Teşkilâtı olarak değiştirildi.

    Bu arada A.B.D.'ye pakta katılması için öneride bulunulduysa da A.B.D. bunu uygun bulmadı, ama pakt üyesi üç Ortadoğu devleti ile birbirinin aynı olan ikili antlaşmalar yaptı. Ayrıca pakta bağlı İktisadi Komite ile Bozguncu Faaliyetleri Önleme Komitesi'ne üye ülkelerden birinde toplanır. Bazen bu toplantılar devlet başkanları düzeyinde yapılır.

    < Resme gitmek için tıklayın >


    CENTO'nun İzmir zirve toplantısı, ilgili devlet başkanlarını biraraya getirdi. Önde CENTO genel sekreteri, ileride solda Iran sahi ve delegeleri, karşıda cumhurbaşkanı Korutürk, başbakan Demirel, dışişleri bakanı Çağlayangil ve Türk heyetinin diğer üyeleri görülüyor.
  2. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1917 Rusya Devrimi

    1917 yılının en önemli olaylarından birisi Rusya'da devrim çıkması oldu. Batı Avrupa demokrasilerinden farklı bir yapıya sahip olan Rusya, halâ mutlak bir biçimde yönetiliyordu. Büyük çoğunluğunu fakir köylü nüfusunun oluşturduğu Rusya'da, yüzyılın başında işçiler de önemli bir yer tutuyorlardı.

    Çok ağır yaşam koşulları içinde yaşayan bu geniş kitlelerin huzursuzluğu, daha 1905 yılında çıkan ayaklanmayla görüldü. Petersburg ve Moskova'da "İşçi Sovyetleri" kuruldu. Aralık ayı içinde bu ayaklanma, çok sert bir şekilde bastırıldı. Bunun sonunda Çar, Duma'yı açarak bazı özgürlükler tanıdı.

    Birinci Dünya Savaşı, Rusya'da büyük bir yokluk ve sefalete yol açtı. Boğazların kapalı oluşu yüzünden dış yardım alamıyordu. 1916-1917 kışı ise çok sert geçmiş, açlık ve yakacak, giyecek bulunamaması, bütün Rusya'yı etkilemişti.

    8 Mart 1917'de, Petersburg'da gösteriler başladı. Grevler yaygınlaştı. 12 Mart'ta "İşçilerin ve Askerler'in Sovyeti" kuruldu. Komutanlar da Çar'a, tahttan ayrılmasını öneriyorlardı. 15-16 Mart'ta Çar, tahttan ayrıldı. Devrimci Hükümet kuruldu.

    Nisan'da Petersburg'a gelen Lenin, "Ekmek, barış, özgürlük" sloganıyla geniş kitlelerin desteğini sağladı. Devrimci Sosyalistlerden Harbiye Bakanı Kerensky'nin Temmuz'da Alman Cephesi'nde taarruzu başarısızlıkla sonuçlanınca, yeni ayaklanmalar patlak verdi.

    Bolşeviklerin lideri Lenin kaçtı ve Trotsky tutuklandı. Hükümet düştü, Kerensky, Başbakan oldu ve 14 Eylül 1917'de de cumhuriyet ilan edildi. Artık ülkenin iç durumu iyice karışmıştı. Hükümet hala savaştan vazgeçmemekle en büyük hatasını yaptı.

    Köylülerin ayaklanması ile tüm Rusya karıştı. Bundan yararlanan Bolşevikler (aşırıcılar), ordunun da devrime karışmasından yararlanarak, "Askeri Devrim Komiteleri" kurdular. 7 Kasım 1917'de hükümet darbesi ile Bolşevikler iktidarı ele geçirdiler ve 8 Kasım'da Lenin Petersburg'a geldi.
  3. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1900-1920 Kronolojisi

    1900

    İngiliz arkeolog Arthur John Evans'ın Girit Adası'nda başlattığı kazılarda, Ege'deki en eski uygarlık olan Minos'un başkentindeki Knossos Sarayı bulundu.

    Petrol gazıyla çalışan hafif motorun kaşifi Alman mühendis Gottlieb Daimler öldü.

    Tarihe, Boxer Ayaklanması olarak geçen, Çin'deki bütün yabancıları ülkeden çıkarmayı amaçlayan ve devletçe de desteklenen köylü ayaklanması başladı. Elçiler, aileleri, elçilik görevlileri ve yüzlerce Hıristiyan, elçilik binaları ve Pekin'deki Katolik Katedrali'nde mahsur kaldı. Ayaklanma, 7 Eylül 1901'de sona erdi.

    Kont Zeppelin tarafından yapılan ilk güdümlü zeplin uçtu.

    Dünya'nın ilk metrosu Paris'te hizmete girdi.

    Alman filozof Friedrich Nietzsche öldü.

    1901

    İtalyan kaşif Gugliemo Marconi, telsiz-telgraf sistemini geliştirdi ve Atlantik çevresinde mesaj yollamayı başardı.

    İngiltere Kraliçesi Victoria öldü.

    ABD'nin 25. Başkanı William McKinley, Leon Czolgosz adlı bir terörist tarafından öldürüldü.

    İsveç Kralı ve Norveç Parlamentosu Nobel Komitesi, ilk Nobel Ödüllerini dağıttı. Kızılhaç'ın kurucusu İsviçreli Henri Dunant'a Nobel Barış Ödülü verildi.

    X ışınlarını keşfeden ve tıp dünyasında yeni bir çığır açan Alman fizikçi Wilhelm Conrad Rontgen, Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

    1902

    İngiltere İmparatorluğu'nun kurucularından Cecil Rhodes öldü.

    Martinik'te Pele Yanardağı patladı: 30 bin kişi öldü.

    İrlanda Bağımsızlık Hareketi ''Sinn Fein''kuruldu.

    Ünlü Fransız yazar Emile Zola öldü.

    1903

    Amerikalı W. Read, sarı humma virüsünü buldu.

    Aleksandr Pavlov, şartlı refleks çalışmalarını tanıttı. Bu araştırma ''Pavlov'un köpeği''örneğiyle özdeşleşti.

    Bisikletle, ilk Fransa turu atıldı.

    Uranyumun radyoaktivite etkisi bulundu.

    Henri Becquerel, Pierre Curie ve eşi Marie Curie-Sklodowska Nobel Fizik Ödüllerini aldılar.

    Modern havacılığın başlangıcı. ABD'de Orville ve Wilbur Wright kardeşler, ilk kez motorlu bir uçak uçurdular.

    1904

    Japonya, Rusya'ya savaş ilan etti.

    İngiliz kâşif Henry Morton Stanley öldü.

    Transsibirya demiryolu hattı (8.314 km) tamamlandı.

    Siyonizm Hareketi'nin kurucusu Theodor Herzl öldü.

    Rus yazar Anton Pavloviç Çehov öldü.

    1905

    Jules Vernes, 77 yaşında öldü.

    Ortak bir anlaşmayla Norveç'in 500 yıllık İsveç'le olan birliğini bozan Karlstad Antlaşması imzalandı.

    Potemkin zırhlı gemisinde ayaklanma çıktı.

    1906

    İlk çizgi film ''Humorous Phases of Funny Faces'', Amerikalı Blackton tarafından yapıldı.

    San Francisco'da deprem: 1000 kişi öldü.

    Ressam Paul Cezanne öldü.

    1907

    Pablo Picasso'nun ''Demoiselles d'Avignon''isimli tablosu, kübizm akımını başlattı.

    Baden-Powell, izci hareketini kurdu.

    1908

    İlk kez siyah bir boksör Jack Johnson, dünya şampiyonluk ünvanını kazandı.

    Henri Farman ve Leon Delagrange, ilk kez bir yolcu uçağını uçurdular.

    Sigmund Freud ile psikanaliz üzerine ilk uluslararası kongre düzenlendi.

    İlk Ford model T otomobil, piyasaya çıkarıldı.

    1878'den bu yana Bosna-Hersek'i işgal altında tutan Avusturya-Macaristan, bu toprakları ilhak etmesi için Sırbistan'a baskı yaptı.

    Sicilya'da Messine Kenti'nde meydana gelen depremde 84 bin kişi öldü.

    1909

    Alman Ehrlich ve Japon Hata'nın, ilk kimyasal ilaç olan arsenobenzeni bulmalarının ardından, kemoterapi tedavisi uygulanmaya başladı.

    Detroit'te Ford, zincirleme çalışma yöntemini başlattı.

    Brighton'da halka açık ilk renkli film gösterimi yapıldı.

    Amerikalı Robert-Edwin Peary, Mattew Henson ve 4 eskimo ile birlikte Kuzey Kutbu'nu fethetti. Frederick Cook, Kutup'a ilk ulaşanın kendisi olduğunu iddia etti.

    Manş Denizi'ni uçakla ilk kez Fransız Louis Bleriot geçti.

    1910

    Pancho Villa ve Emiliano Zapata'nın Meksika Devrimi başladı.

    Vassily Kandinsky'nin bir suluboya resmi soyut sanatı başlattı.

    Japonya, Kore'yi ilhak etti.

    Portekiz Cumhuriyeti ilan edildi. Kral 2. Emmanuel, sürgün edildi.

    Leon Tolstoy öldü.

    1911

    Büyük romantizm geleneğine bağlı son kompozitör Gustav Mahler öldü.

    Çin Devrimi başladı.

    Güney Kutbu'na ilk defa Norveçli Roald Amundsen gitti.

    Şangay'da Çin Cumhuriyeti ilan edildi. Sun Yat-Sen, cumhurbaşkanı seçildi.

    1912

    Çin'in son imparatoru Pu Yi, 6 yaşında tahttan indi.

    Fas Sultanı Mulay Hafid, ülkesinin Fransa himayesine girmesine ilişkin anlaşmayı imzaladı.

    Titanic, Newfoundland açıklarında battı: 1.517 kişi öldü.

    1913

    New-York ile Berlin arasında ilk kıtalararası telefon görüşmesi yapıldı.

    1. Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Antlaşması imzalandı: Osmanlı İmparatorluğu, Yunanistan, Bulgaristan ve Mora'ya, Ege'deki Girit Adası'nı ve Avrupa'daki topraklarını bıraktı.

    Bulgaristan; Sırbistan, Yunanistan ve Romanya'ya karşı, Osmanlı'nın bıraktığı toprakların paylaşımı yüzünden 2. Balkan Savaşı'nı başlattı.

    2. Balkan Savaşı sona erdi. Bulgaristan yenik düştü. 10 Ağustos'ta imzalanan Bükreş Antlaşması'yla Bulgaristan, Sırbistan'a ve Yunanistan'a Makedonya'yı bıraktı. Romanya, Güney Dobruca Bölgesi'ni ilhak etti.

    Güney Afrika'da ırk ayrımcılığı yapılan ilk yasalar çıktı.

    1914

    Charlie Chaplin, ilk filminde rol aldı. (Making a living).

    İngiliz bilim adamı Archibald Low, televizyonun atası olarak kabul edilen, uzaktan görüntüleri aktaran bir makina geliştirdi.

    Saraybosna'da Arşidük François-Ferdinand'ın öldürülmesi 1. Dünya Savaşı'nı başlattı. Savaştan bir ay sonra, Avusturya-Macaristan, Sırbistan'a savaş ilan etti.

    Fransız sosyalist ve siyaset adamı Jean Jaures öldürüldü.

    Almanya, önce Rusya'ya daha sonra da Fransa'ya savaş ilan etti.

    Alman birlikleri Belçika'yı geçip Fransa'ya girdiler.

    Avusturya egemenliğindeki Polonya topraklarında Jozef Pilsudski'nin oluşturduğu Polonya birlikleri, Rus sınırını geçtiler: Polonya bağımsızlık mücadelesi başladı.

    Japonya, Almanya'ya savaş ilan etti.

    1915

    Çanakkale Savaşı'nda, müttefikler yenilgiye uğradı.

    İtalya'nın Avezzano Kenti'nde deprem: 29.980 kişi öldü.

    Almanlar, Langemarck ve Ypres arasındaki batı cephesinde, Fransız ve Kanadalı askerlere ilk zehirli gaz saldırısında bulundu.

    İngiliz yolcu gemisi Lusitania, İslanda Adası açıklarında battı: 1.198 kişi kayboldu.

    İtalya, Müttefikler'in yanında savaşa katıldı.

    Ruslar, Almanlara yenildiler (Tarnov, Gorlice Savaşları).

    1916

    Albert Einstein'in İzafiyet Teorisi Kuramı yayınlandı.

    Avusturyalı Sigmund Freud, ''psikanalize giriş''yaptı.

    18 Aralık'a kadar sürecek Verdun Savaşı başladı. 500 bin Alman ve Fransız öldü.

    Sykes-Picot Antlaşmaları imzalandı: İngilizler ve Fransızlar Ortadoğu'yu paylaştılar.

    Almanya, Portekiz'e savaş ilan etti.

    ''Kanlı Paskalya'': Dublin'de İrlandalı cumhuriyetçilerin ayaklanması ve İngiliz Ordusu'nun bunu bastırmasıyla, İngiliz-İrlanda savaşı yeniden başladı. Ayaklanma, 1921'de Güney İrlanda'nın bağımsızlığını elde etmesi ve Ada'nın bölünmesiyle sonuçlandı.

    Son Avusturya-Macaristan İmparatoru I. François-Joseph öldü.

    Rusya'da ''Şeytan'ın Oğlu''olarak nitelendirilen Rasputin adlı papaz öldürüldü.

    1917

    Rus Devrimi başladı.

    ABD, Almanya'ya savaş ilan etti.

    Portekiz'de (Fatima'da) 3 çocuk, Meryem Ana'yı gördüklerini iddia ettiler.

    Çin, Almanya'ya savaş ilan etti.

    Edgar Degas, 83 yaşında öldü.

    Almanlar yararına casusluk yapmakla suçlanan Hollandalı dansöz Mata-Hari, Fransa'da öldürüldü.

    İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur Balfour, siyonist liderlere, Filistin'de ''Bir Ulusal Yahudi Merkezi''kurulması için söz verdi.

    Rusya'da, Çarlık Dönemi'ne son verildi.

    Heykeltraş Auguste Rodin, 77 yaşında öldü.

    Finlandiya, bağımsızlığını ilan etti.

    Kanada'nın Nova Scotia Eyaleti'ndeki Halifax Limanı'nda, Fransız Mont-Blanc kargo gemisinde patlama oldu: 2 bin kişi öldü.

    İngilizler, Kudüs'ü işgal etti.

    1918

    ABD Başkanı Wilson, adil ve uzun süreli barışa temel oluşturacak bir belge olarak On Dört Madde'yi yayınladı.

    Rusya, Çarlar tarafından yabancı ülkelerden alınan borçları geçersiz kıldıklarını açıkladı.

    56 yaşındaki besteci Claude Debussy öldü.

    Son Rus Çarı Nicolas II ve ailesi, Sibirya'da öldürüldü.

    İspanyol Gribi adı verilen bir virüs dünyaya yayıldı, 8 ay içinde 20 milyon insan öldü.

    1. Dünya Savaşı, İhtilaf Devletlerinin zaferiyle sona erdi.

    Polonya, 223 yıl boyunca Rusya, Prusya ve Avusturya işgalinde kaldıktan sonra bağımsızlığına kavuştu.

    1919

    Berlin'de, Spartacus Ayaklanması, başarısızlığa uğradı.

    Paris Barış Konferansı başladı.

    Paris-Londra hattında ilk ticari uçuş yapıldı.

    Benito Mussolini, İtalyan faşist hareketini başlattı.

    Milletler Cemiyeti, Cenevre'de kuruldu.

    Mustafa Kemal, Samsun'a giderek, Kurtuluş Savaşı'nın ilk meşalesini yaktı.

    İki İngiliz pilot John William Alcook ve Arthur Brown, mola vermeksizin ilk defa Atlantik Okyanusu'nu aştılar.

    Almanya ve İhtilaf Devletleri arasında Versay Antlaşması imzalandı. Antlaşma, Avusturya Arşidükü'nün bir Sırp genci tarafından öldürülmesi ve 1. Dünya Savaşı'nın başlamasından tam 5 yıl sonra imzalandı.

    Auguste Renoir öldü.

    1920

    ABD'de, kadınlara oy hakkı verildi.

    Avusturyalı zooloji bilgini Karl von Frisch, arıların çeşitli tat ve kokuları ayırdedebilecek şekilde eğitilebileceğini gösterdi.

    Kurtuluş Savaşı'nda, Yunan Orduları, Mustafa Kemal Paşa'nın denetimindeki birlikler karşısında bozguna uğradı.

    ABD'de alkollü içkiler yasaklandı.

    İtalyan ressam ve heykeltraş Amedeo Modigliani 36 yaşında, Paris'te öldü.

    Mahatma Gandhi, Hindistan'da sivil itaatsizlik hareketini başlattı.

    Hitler, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'ni (Nazi Partisi) kurdu.

    Osmanlı ve İhtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı, Osmanlı İmparatorluğu parçalandı.

    Çin'in Kan-sou Bölgesi'nde deprem oldu, 180 bin kişi öldü.

    Londra'da Lordlar Kamarası, Serbest İrlanda Devleti'nin kurulmasını onayladı.
  4. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1921-1940 Kronolojisi

    1921

    Charlie Chaplin'in ilk uzun metrajlı filmi ''The Kid''ABD'de gösterime girdi.

    Fransız Etienne Oehmichen, ilk helikopteri uçurmayı başardı.

    ABD'de Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti idam edildi.

    Kanada'da insülin bulundu.

    İtalyan tenör Enrico Caruso öldü.

    1922

    İrlandalı yazar James Joyce'in ''Ulysse''adlı kitabı yayımlandı.

    Mısır'daki İngiliz hegemonyası sona erdi.

    Bram Stoker'in kitabından uyarlanan ''Vampir Nosferatu''filmi gösterime girdi.

    Lenin'in önerisiyle Joseph Stalin, Rus Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu.

    Paris'te ilk kadınlar olimpiyatı başladı.

    Mussolini, başbakan oldu.

    Lord Carnavon ve Carter tarafından, Mısır'daki Krallar Vadisi'nde Tutankamon'un mezarı bulundu.

    Fransız yazar Marcel Proust 51 yaşında öldü.

    Albert Einstein Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı.

    Rusya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) adını aldı.

    1923

    Japonya'da Tokyo ve Yokohama Kentlerinde deprem oldu, 250 bin kişi öldü.

    İspanya'da, General Miguel Primo de Rivera, iktidara geldi.

    Etiyopya, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi.

    Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi. Hilafet kaldırılarak, Osmanlı İmparatorluğu tarihe gömüldü.

    Adolf Hitler'in yapmak istediği darbe engellendi ve Hitler tutuklandı.

    91 yaşındaki mühendis Gustave Eiffel öldü.

    1924

    Amerikalı Edwin Hubble, Samanyolu'ndaki yıldızları saptadı ve başka galaksiler olduğunu ispatladı.

    Lenin öldü.

    Chamonix'de ilk kış olimpiyatları yapıldı.

    ABD'de ilk defa bir mahkûm, gaz odasında idam edildi.

    Yunanistan, cumhuriyet oldu.

    Franz Kafka, 40 yaşında öldü.

    Yazar Joseph Conrad, 67 yaşında öldü.

    İtalyan besteci Giacomo Puccini, 66 yaşında öldü.

    1925

    İran'da, Şah Rıza Pehlevi, hükümdar oldu.

    Adolf Hitler, Mein Kampf'ı (Kavgam) yayımladı.

    Irkçı örgüt Ku Klux Klan'ın ilk kongresi, Washington'da yapıldı.

    1926

    Sovyet yönetmen Ayzenştayn'ın ''Potemkin zırhlısı''adlı filmi Almanya'da gösterime girdi.

    Pilsoudski, Polonya'da darbe yaptı.

    Portekiz Cumhuriyeti, askeri darbeyle devrildi.

    Almanya, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi.

    Fransız ressam Claude Monet, 86 yaşında öldü.

    Avusturyalı yazar Rainer Maria Rilke öldü.

    1927

    Çin'in Nan-Şan Bölgesi'nde deprem oldu, 200 bin kişi öldü.

    ABD'de ilk uzun metrajlı sözlü filmler, gösterime girdi.

    Amerikalı pilot Charles Lindbergh, Atlas Okyanusu'nu tek başına ve kesintisiz geçti.

    Fransız Jules Rimet'in önerisiyle, Dünya Futbol Şampiyonası düzenlenmesi kararlaştırıldı.

    1928

    Finlandiyalı Paavo Nurmi, 9 altın 3 gümüşle, dünyanın en çok madalya kazanan atleti oldu.

    İspanyol Luis Bunuel ve Salvador Dali'nin çevirdiği ''Bir Endülüs köpeği''adlı kısa metrajlı film, Paris'te gösterime girdi.

    Ulusal politikanın bir aracı olarak savaşı yasaklamayı amaçlayan Kellog-Briand Paktı, 60 ülke tarafından imzalandı.

    Çang Kai-Çek, Çin Devlet Başkanı oldu.

    1929

    Alman romancı Erich Maria Remarque'nin ''Batı cephesinde yeni birşey yok''adlı romanı yayımlandı.

    1886'da benzinle çalışan ilk arabayı icat eden Alman mühendis Carl F. Benz öldü.

    31 Ekim 1924'te tek başına dünya turuna çıkan Fransız denizci Alain Gerbault, turunu tamamladı.

    Belçikalı Herge, ''Tenten''karakterini yarattı.

    Hollywood'da ilk Oscar Ödül Töreni yapıldı.

    Elzie Segar, ''Temel Reis''karakterini yarattı.

    Rus balesinin kurucusu Serge De Diaghilev öldü.

    New York Borsası iflas etti.

    Salvador Dali'nin yağlı boya tabloları ilk defa sergilendi.

    1930

    Amerikalı Clyde William Tombaugh, Plüton Gezegeni'ni buldu.

    Amerikalı Ernest Orlando Lawrence, yüksek enerjilere ulaşabilen ilk parçacık hızlandırıcısı siklotronu icat etti.

    Mahatma Gandhi, toplumun en alt kesimleri üzerinde büyük bir yük oluşturan tuz vergisine karşı bir kampanya açtı.

    Josef Von Sternberg ve Marlene Dietrich'in oynadıkları ''Mavi melek''adlı film, Almanya'da gösterime girdi.

    Uruguay, organizatörü olduğu ilk dünya kupasını kazandı.

    Sherlock Holmes'ün yaratıcısı Arthur Conan Doyle öldü.

    Costes ve Bellonte, ilk kez Paris-New York hattında kesintisiz uçtular.

    1931

    İspanya Kralı Alphonse XIII, ülkeyi tahttan feragat etmeden terketti, İspanya'da cumhuriyet ilan edildi.

    Japonya, Mançurya'yı işgal etti. Uzakdoğu Savaşı başladı.

    Sırp, Hırvat ve Slovenya Krallıkları, resmi olarak Yugoslavya adını aldı.

    İlk elektrik ampulünü icat eden Thomas Edison, 84 yaşında öldü.

    İngiltere parlamentosu, İngiltere'nin o dönemdeki demiryolları Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve İrlanda'nın eşitliğini hükme bağlamak üzere Westminster Tüzüğü adlı bir yasa çıkarttı.

    1932

    Avusturya asıllı Adolf Hitler, Alman vatandaşlığına geçti.

    Kodak'ın kurucusu George Eastman öldü.

    Hitler'in de aday olduğu Almanya Devlet Başkanlığı seçimini Hindenburg kazandı.

    Portekiz Başbakanı Antonio Oliveira Salazar, 1974'e kadar sürecek diktatörlüğünü ilan etti.

    Irak, bağımsızlığını ilan etti.

    Franklin D. Roosevelt, ABD Başkanlığı'na seçildi.

    1933

    Alman Ulusal Sosyalist Parti lideri Hitler, başbakan oldu.

    Berlin'deki Reichstag'da (hükümet binası) yangın çıktı. Olaydan sonraki gün, drama ustası Bertolt Brecht Almanya'dan kaçtı.

    ABD Başkanı Roosevelt, 36 eyalette ekonomiye canlılık kazandırmak için ''New Deal''(yeni anlaşma) başlattı.

    Naziler, Dachau'da ilk toplama kampını açtılar.

    Almanya'da Nazi Partisi, yahudileri boykot etme kararı aldı.

    Nazilere bağlı gizli polis örgütü Gestapo kuruldu.

    Naziler, Alman ırkını canlandırmak için halkı güçsüzlerden temizleme kararı aldı.

    1934

    Fransız Irene ve Frederic Joliot-Curie çifti yapay radyoaktiviteyi buldular.

    Almanya'da Devlet Başkanı'nın ölmesi üzerine Adolf Hitler, ülkenin mutlak lideri oldu ve başbakanlık, devlet başkanlığı yetkilerini elde etti.

    Yugoslavya Kralı 1. Aleksandr ve Fransa Dışişleri Bakanı Louis Barthou, Marsilya'da öldürüldü.

    Mao, Çin'in kuzeybatısına doğru ünlü "Uzun Yürüyüş" ü başlattı. 20 Ekim 1935 tarihinde sona eren bu yürüyüş sırasında Mao, KP'nin fiili önderi durumuna geldi.

    1935

    Amerikalı biyokimyacı Wendell Meredith Stanley, ilk kez bir virüsü ayrıştırmayı başardı. Virüslerin saf olarak elde edilmesi, kristallendirilmesi ve molekül yapılarının aydınlatılması üzerine araştırmalar yaptı.

    Louis Lumiere, üç boyutlu sinema devrini başlattı.

    Arap Lawrence, motosiklet kazasında öldü.

    Amerikalı atlet Jesse Owens, bir saat içinde 3 dünya rekoru kırdı. (Uzun atlama, 220 yarda koşu ve 220 yarda engelli koşu)

    Pakistan'da, Quetta'da toprak kaymasında 60 bin kişi hayatını kaybetti.

    Nuremberg Yasaları olarak bilinen ırkçı yasalar resmen ilan edildi.

    İtalya, Etiyopya'yı işgal etti.

    1936

    İngiliz John M. Keynes, uzun süreli işsizliğin nedenlerini bazı iktisadi kuramlarıyla açıkladı. (Keynesçi iktisat)

    Filistin'de Araplar, İngiliz mandasına karşı isyan çıkardı. Üç yıl süren isyan, İngilizler'in Yahudilerin göçetmesini sınırlamaya karar vermeleri ve bir Filistin devleti kurmaya söz vermeleri sayesinde durduruldu.

    ''Ormanın kitabı''yazarı Rudyard Kipling öldü.

    Charlie Chaplin'in ünlü filmi ''Modern zamanlar''Londra'da gösterime girdi.

    İspanya'da General Franco'nun önderliğini yaptığı askeri ihtilal (18 Temmuz Hareketi) sonucu iç savaş çıktı. İç savaş, 1 Nisan 1939'da ''zafer geçidiyle''sona erdi. 29 Eylül 1936'da Franco, milliyetçi yönetim başkanlığına getirildi.

    Amerikalı zenci atlet Jesse Owens, Hitler'in de izlediği Berlin Olimpiyat Oyunlarında 100 metre, 200 metre ve 4 X 100 metre yarışlarındaki zaferlerinden sonra, uzun atlamada 8,06 metre ile Olimpiyat ve Dünya rekorlarını kırdı. Hitler, Owens'in elini sıkmamak için stadı terketti.

    38 yaşındaki şair ve drama yazarı Federico Garcia Lorca, Franco yanlısı birlikler tarafından öldürüldü.

    1937

    İspanyol milliyetçilerine destek veren Almanya, bir Bask kenti olan Guernica'yı bombaladı. Saldırıda 1.500 kişi öldü.

    Bireysel psikolojinin kurucusu Avusturyalı doktor Alfred Adler öldü.

    Naziler, Buchenwald Toplama Kampı'nı açtılar.

    Japonya, Çin'i savaş ilan etmeksizin işgal etti.

    Modern Olimpiyat Oyunlarının kurucusu Baron Pierre de Coubertin öldü.

    Milliyetçi Çin'in başkenti Nanking'de 250.000 Çinli, Japonlar tarafından katledildi.

    1938

    Alman birlikleri, Avusturya'ya girdi.

    Troçki IV, Enternasyonal'i kurdu.

    Fransa, İngiltere, İtalya ve Almanya arasında yapılan ve Çekoslavakya'nın batısındaki Südetler Bölgesi'nin Almanya tarafından ilhak edilmesine izin veren anlaşma imzalandı.

    Alman birlikleri, Südetler Bölgesi'ni işgal etti.

    Almanya'da, Yahudi karşıtları şiddet eylemlerinde bulundu. Bu olaylar, tarihe "Kristal Gece" olarak geçti.

    Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk vefat etti.

    İtalya'da, Yahudilerin devlet işlerinde çalışmasını yasaklayan ve ticari faaliyetlerini kısıtlayan bir yasa tasarısı kabul edildi.

    1939

    Avusturyalı Lise Meitner ve İngiliz Otto Frisch, çekirdek bölünmesini (nükleer fisyon) tanımladı.

    Frederic Joliot-Curie zincirleme nükleer reaksiyonu buldu.

    Franco, Madrid'e girdi, İspanya'da iç savaş bitti.

    İtalyan birlikleri, Arnavutluk'u işgal etti.

    Almanya ve Sovyetler Birliği arasında, saldırmazlık anlaşması imzalandı.

    Almanya'da, ilk tepkimeli uçak denemesi yapıldı. Heinkel HE 178 tipi uçak, saatte 750 kilometre hıza ulaştı.

    Almanya, Polonya'yı işgal etti ve 2. Dünya Savaşı başladı.

    Naziler, akıl hastalarına ötenazi uygulanmasını kabul ettiler, onbinlerce insan öldü.

    İngiltere ve Fransa, Almanya'ya savaş ilan ettiler.

    Sovyetler Birliği, Ribbentrop-Molotov Antlaşması'nın gizli bir maddesi gereğince Polonya'ya saldırdı.

    Psikanalizin bulucusu, Avusturyalı psikolog ve sinir hastalıkları uzmanı Sigmund Freud öldü.

    Hitler ve Stalin, Polonya'yı paylaştılar.

    1940

    Sovyetler Birliği, Finlandiya'ya saldırdı. Saldırı, tarihe ''Kış Savaşı'' olarak girdi.

    Victor Fleming'in yönettiği, başrollerini Vivian Leigh ve Clark Gable'ın paylaştığı ''Rüzgar Gibi Geçti'', Hollywood'da gösterime girdi.
  5. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1. Dünya Savaşı Nedenleri



    Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılıp yokoluşunu ve yıkıntıları üzerinde yeni bir bağımsız Türk Devleti'nin kurulmasını hazırlayan I. Dünya Savaşı, dünya tarihi açısından olduğu kadar, Türkiye açısından da büyük önem taşır.

    Bu savaşın çıkışı, olayların büyük bir savaşa doğru akışı, Osmanlı İmparatorluğu'nun bu savaşa sürüklenişi, tarihsel bir gelişimin bir sonucudur. Bu savaş, Fransız Devrimi ve 25 yıla yakın süren devrim savaşlarının meydana getirdiği politik, sosyal ve ekonomik gelişmelerin devamlı ve doğal sonucu oldu.

    Ulusalcılık hareketlerinin, liberalizmden daha büyük güç kazandığı, ulusal devletlerin hammadde kaynakları ve üretim mallarına pazar bulmak için yaptıkları mücadele, sömürgecilik ve emperyalizm adı altında 19. yüzyılının 20. yüzyıla bıraktığı kötü bir mirastı.

    19. yüzyılın ikinci yarısında, İtalya ve Almanya siyasal birliklerinin kuruluşu, Avrupa dengesini bozmakla kalmadı, özellikle Balkan Uluslarının, ulusalcılık ve bağımsızlık hareketlerini kamçıladı. Avrupa'daki ekonomik-politik-askeri gelişmeler Alman-Avusturya-İtalyan yakınlaşmasına, Üçlü İttifak'ın kurulmasına yol açtı. Buna karşılık İngiliz-Fransız-Rus yakınlaşması da Üçlü İtilaf'ı oluşturdu.

    1871'de Alman Birliği'nin kurulmasından sonra Başbakan Bismark, Almanya'yı Fransız-Rus birleşmesi karşısında bırakmamak, Fransa'nın Alsas-Loren'i geri almak için bir intikam savaşı çıkarmasına fırsat vermemek amacıyla, barışcı bir politika izledi. Slavcılık tehlikesi karşısında, 1879 yılında Avusturya ile bir Rus saldırısı tehlikesine karşı anlaştı.

    1881'de Fransa'nın Tunus'u işgal etmesi, burada gözü olan İtalya'yı, Almanya'nın yanına itti. 1882'de Üçlü İttifak oluştu. Bu antlaşma 1892, 1907, 1912 yıllarında üç kez yenilendi. Fakat İtalya, 1902 yılında Fransa ile gizli bir antlaşma yapmıştı.

    Bismark'ın politikası 1890'a kadar sürdü. Yeni Alman İmparatoru II. Wilhelm, Bismark'ın politikasını beğenmediği için onu görevden uzaklaştırdı ve böylece Almanya'nın da politikası değişmiş oldu. Almanya'nın, Avrupa'nın en güçlü kara devleti oluşu, endüstrisinin her geçen gün dünya piyasalarında İngiliz mallarına üstün gelmesi ve özellikle Alman Savaş Donanması'nın denizlerde İngiltere'ye rakip olması, Kırım Savaşı'ndan beri Avrupa sorunlarıyla ilgilenmeyen İngiltere'yi uyandırıdı.

    Üçlü İttifak'a dayanarak Avrupa'da üstünlük kurmaya çalışan Almanya, 1894'ten sonra, Fransız-Rus, Fransız-İngiliz ve en son 1907 yılında İngiliz-Rus Antlaşmalarıyla oluşan Üçlü İtilaf Bloku ile karşılaştı. Bismark'ın korkulu rüyası gerçekleşmiş oldu ve Almanya böylece Avrupa'da çember içine alınmış oldu.

    Güçlenen Almanya ekonomisi için kendisine "hayat alanı" olarak Osmanlı İmparatorluğu'nu seçmişti. Bu nedenle Osmanlı Devleti ile yakın ilişkiler kurup, İngiltere'nin Hindistan yolu için büyük tehlike olan, "Bağdat Demiryolu" projesini kabul ettirmişti. Böylece Üçlü İttifak'la, Üçlü İtilaf'ın çıkarlarının çatıştığı önemli bir alan da Osmanlı İmparatorluğu oluyordu.

    1905 yılından itibaren, Almanya'nın her olayda karşı tarafla arası açıldı. Fas Buhranları'nda birşey elde edemeyen Almanya, Balkan Savaşları'nın çıkmasına da engel olamadı. Oysa, Balkan Savaşı, Almanya'ya ekonomik açıdan büyük zarar vermişti. Ayrıca Bağdat-Berlin Demiryolu'nun gerçekleşmesi de, Almanya ile Bulgaristan'ın dost olup olmamalarına bağlı idi.

    1914 yılına gelindiğinde, blokların çatışmasının temel sorunları olan ekonomik çıkar, Alsas-Loren sorunu, üstünlük kurma, deniz silahlanması, Fas Buhranları, Bağdat Demiryolu sorunu, Balkanlar'da Avusturya-Rusya çatışması, Balkan Savaşı gibi nedenlerden dolayı, savaşın çıkması yalnızca bir bahaneye bakıyordu.

    Savaşın yakın nedeni de hazırdı. Avusturya'nın Sırbistan üzerindeki üstünlüğünü sürdürmek ve kendi sınırları içindeki Sırpların yaşadığı şehirleri kaybetmemek için her fırsatta Sırbistan üzerine baskı yapıyordu. Bu sürtüşmeler, 28 Haziran'da Avusturya-Macaristan Veliahtı Franz Ferdinant ve eşinin bir Sırplı tarafından öldürülmesi nedeniyle, dünyayı 4 yıl kana bulayacak bir savaşa dönüştü.

    Sırp sorununu kökünden çözmek isteyen Avusturya, Almanya'nın da aynı görüşte olduğunu öğrenince Sırbistan'na 23 Temmuz'da sert bir nota verdi. İçişlerine karışma hükümleri taşıyan bu nota, Rusya'nın Sırbistan'ı yalnız bırakırsa, Balkanlar ve Boğazlar üzerinde Almanya-Avusturya egemenliği kurulucağı endişesiyle, Sırbistan'ı desteklemesi üzerine reddedildi.

    Rus desteğini sağlayan Sırbistan, seferberlik ilan edince de Avusturya, Sırbistan'a 28 Temmuz'da savaş ilan etti. Almanya'nın uyarılarına rağmen Rusya'nın 30 Temmuz'da seferberlik ilan etmesi üzerine Almanya, 1 Ağustos'ta Rusya'ya savaş ilan etti. Aynı tarihlerde Fransa da seferberlik ilan etmişti.

    Fransa'ya Belçika üzerinden saldırmayı planlayan Almanya, Belçika'ya bir nota vererek, bütün zararlarının ödeneceğini ve toprak bütünlüğüne dokunulmayacağı konusunda güvence vererek, topraklarından geçiş izni istedi. Belçika, bunu reddedince de 3 Ağustos'ta Belçika'ya saldırdı. Bunun üzerine İngiltere, 4 Ağustos'ta Almanya'ya bir nota vererek Belçika'yı boşaltmasını istedi. Almanya bu isteği reddedince, İngiltere aynı gece Almanya'ya savaş ilan etti. Böylece Avrupa Savaşı çıkmış oldu.

    Başlangıçta hemen herkes bu savaşın 19. yüzyıldaki gibi cephe savaşları olacağını, en çok 1-1,5 yıl süreceğini sanıyorlardı. 1871'den beri Avrupa, uzun bir barış dönemi geçirmişti. Bu arada ekonomik ilişkiler, teknik buluşlar, savaş sanayiinin gelişmesi ile yeni savaş silahlarının tahrip gücü artmış, savaş yöntemleri değişmişti.

    Bu savaş, yalnız Avrupa Topraklarında kalsaydı belki bu tahminler doğru çıkabilirdi. Fakat savaşın gerek yer, gerekse zaman bakımından sınırlarını büyüten bir olay oldu. Osmanlı İmparatorluğu, kısa bir süre sonra savaşa katıldı. Bu yüzden savaş bir Dünya Savaşı oldu. Daha savaş başladığı zaman kuvvetler dengesi, İtilaf Devletleri'nin tarafına ağır basıyordu.

    Almanya, Avusturya-Macaristan'ın toplam nüfusu 120 milyon kadardı ve savaş için tüm kaynakları Avrupa'da sahip oldukları topraklarda idi. Halbuki İngiltere, Fransa ve Rusya'nın oluşturduğu İtilaf Devletleri'nin yalnızca Avrupa Topraklarındaki nüfusları 238 milyon idi.

    Ayrıca sömürgelerde sınırsız hammadde ve insan kaynakları bulunduğu gibi, savaşın ilk üç yılında ABD de kendilerine büyük ekonomik destek sağladı. Almanya'nın kara ordusu güçlü olmakla beraber, Rusya'nın da zengin insan kaynakları bulunuyordu. Denizlerde ise tek başına İngiltere bile üstün durumdaydı.

    Savaş başladıktan sonra İngiltere, denizlerde üstünlüğü sağladı. Savaşı kim daha zengin kaynaklara sahipse onun kazanacağı daha Marn Savaşı'nda anlaşılmıştı.
  6. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1917 Rusya Devrimi


    1917 y&#305;l&#305;n&#305;n en &#246;nemli olaylar&#305;ndan birisi Rusya'da devrim &#231;&#305;kmas&#305; oldu. Bat&#305; Avrupa demokrasilerinden farkl&#305; bir yap&#305;ya sahip olan Rusya, hal&#226; mutlak bir bi&#231;imde y&#246;netiliyordu. B&#252;y&#252;k &#231;o&#287;unlu&#287;unu fakir k&#246;yl&#252; n&#252;fusunun olu&#351;turdu&#287;u Rusya'da, y&#252;zy&#305;l&#305;n ba&#351;&#305;nda i&#351;&#231;iler de &#246;nemli bir yer tutuyorlard&#305;.

    &#199;ok a&#287;&#305;r ya&#351;am ko&#351;ullar&#305; i&#231;inde ya&#351;ayan bu geni&#351; kitlelerin huzursuzlu&#287;u, daha 1905 y&#305;l&#305;nda &#231;&#305;kan ayaklanmayla g&#246;r&#252;ld&#252;. Petersburg ve Moskova'da "&#304;&#351;&#231;i Sovyetleri" kuruldu. Aral&#305;k ay&#305; i&#231;inde bu ayaklanma, &#231;ok sert bir &#351;ekilde bast&#305;r&#305;ld&#305;. Bunun sonunda &#199;ar, Duma'y&#305; a&#231;arak baz&#305; &#246;zg&#252;rl&#252;kler tan&#305;d&#305;.

    Birinci D&#252;nya Sava&#351;&#305;, Rusya'da b&#252;y&#252;k bir yokluk ve sefalete yol a&#231;t&#305;. Bo&#287;azlar&#305;n kapal&#305; olu&#351;u y&#252;z&#252;nden d&#305;&#351; yard&#305;m alam&#305;yordu. 1916-1917 k&#305;&#351;&#305; ise &#231;ok sert ge&#231;mi&#351;, a&#231;l&#305;k ve yakacak, giyecek bulunamamas&#305;, b&#252;t&#252;n Rusya'y&#305; etkilemi&#351;ti.

    8 Mart 1917'de, Petersburg'da g&#246;steriler ba&#351;lad&#305;. Grevler yayg&#305;nla&#351;t&#305;. 12 Mart'ta "&#304;&#351;&#231;ilerin ve Askerler'in Sovyeti" kuruldu. Komutanlar da &#199;ar'a, tahttan ayr&#305;lmas&#305;n&#305; &#246;neriyorlard&#305;. 15-16 Mart'ta &#199;ar, tahttan ayr&#305;ld&#305;. Devrimci H&#252;k&#252;met kuruldu.

    Nisan'da Petersburg'a gelen Lenin, "Ekmek, bar&#305;&#351;, &#246;zg&#252;rl&#252;k" slogan&#305;yla geni&#351; kitlelerin deste&#287;ini sa&#287;lad&#305;. Devrimci Sosyalistlerden Harbiye Bakan&#305; Kerensky'nin Temmuz'da Alman Cephesi'nde taarruzu ba&#351;ar&#305;s&#305;zl&#305;kla sonu&#231;lan&#305;nca, yeni ayaklanmalar patlak verdi.

    Bol&#351;eviklerin lideri Lenin ka&#231;t&#305; ve Trotsky tutukland&#305;. H&#252;k&#252;met d&#252;&#351;t&#252;, Kerensky, Ba&#351;bakan oldu ve 14 Eyl&#252;l 1917'de de cumhuriyet ilan edildi. Art&#305;k &#252;lkenin i&#231; durumu iyice kar&#305;&#351;m&#305;&#351;t&#305;. H&#252;k&#252;met hala sava&#351;tan vazge&#231;memekle en b&#252;y&#252;k hatas&#305;n&#305; yapt&#305;.

    K&#246;yl&#252;lerin ayaklanmas&#305; ile t&#252;m Rusya kar&#305;&#351;t&#305;. Bundan yararlanan Bol&#351;evikler (a&#351;&#305;r&#305;c&#305;lar), ordunun da devrime kar&#305;&#351;mas&#305;ndan yararlanarak, "Askeri Devrim Komiteleri" kurdular. 7 Kas&#305;m 1917'de h&#252;k&#252;met darbesi ile Bol&#351;evikler iktidar&#305; ele ge&#231;irdiler ve 8 Kas&#305;m'da Lenin Petersburg'a geldi.
  7. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1941-1960 Kronolojisi

    1946

    Yunanistan'da i&#231; sava&#351; &#231;&#305;kt&#305;. ABD'nin geni&#351; &#231;apl&#305; deste&#287;iyle, kom&#252;nist gerillalar&#305;n eylemi durduruldu.

    Birle&#351;mi&#351; Milletler &#214;rg&#252;t&#252;'n&#252;n ilk toplant&#305;s&#305; yap&#305;ld&#305;. 13 &#350;ubat'ta New York, BM'nin merkezi oldu.

    Norve&#231;li Trygve Lie, BM'nin ilk genel sekreteri oldu.

    BM, ilk kez Sovyetler Birli&#287;i taraf&#305;ndan veto edildi.

    Juan Peron, Arjantin Devlet Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    Winston Churchill, Missouri'deki Fulton'da, ilk kez "demir perde" den s&#246;zetti.

    Japonya'da, ilk defa kad&#305;nlar&#305;n da kat&#305;l&#305;m&#305;yla, kamuoyu yoklamas&#305; yap&#305;ld&#305;.

    N&#252;rnberg Mahkemesi'nde sava&#351; su&#231;lular&#305;n&#305;n yarg&#305;lanmas&#305; bitti.

    Hindi&#231;ini'de ayaklanma ba&#351;lad&#305;.

    1947

    &#304;talya, Afrika'daki b&#252;t&#252;n topraklar&#305;ndan vazge&#231;ti.

    Al Capone &#246;ld&#252;.

    14 A&#287;ustos 1988'de &#246;len Enzo Ferrari'nin ad&#305;n&#305; ta&#351;&#305;yan ilk ara&#231;, piyasaya &#231;&#305;kt&#305;.

    Avrupa Kalk&#305;nma Program&#305; a&#231;&#305;kland&#305;.

    Birmanya'n&#305;n milliyet&#231;i lideri Aung San &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;. 4 Ocak 1948'de Birmanya ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; ilan etti.

    &#304;ngiltere'de ilk atom pili kullan&#305;ld&#305;.

    Hindistan ve Pakistan, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;k ilan etti.

    Charles Yeager'in pilotlu&#287;unu yapt&#305;&#287;&#305; Bell XI adl&#305; Amerikan u&#231;a&#287;&#305;, yatay u&#231;u&#351;ta saatte 1.078 kilometre h&#305;za ula&#351;t&#305; ve ilk defa ses duvar&#305;n&#305; a&#351;t&#305;.

    SSCB, atom bombas&#305; yapabildi&#287;ini a&#231;&#305;klad&#305;.

    BM, Filistin'in, Araplar ve Yahudilerce kurulacak iki devlete b&#246;l&#252;nmesini onaylad&#305;.

    John Bardeen, Walter Brattain ve William Schockey adl&#305; ara&#351;t&#305;rmac&#305;lar transist&#246;r&#252; buldular.

    1948

    G&#252;ney Afrika'daki se&#231;imleri, Ulusal Parti (NP) kazand&#305;.

    Willard Franck Libby, radyoaktif karbonla (karbon 14) tarihleme y&#246;ntemini geli&#351;tirdi.

    Hindistan'&#305;n ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; kazanmas&#305;n&#305; sa&#287;layan Mahatma Gandhi &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Sovyet sinemac&#305; Eisenstein &#246;ld&#252;.

    Orson Welles'in ''&#350;angayl&#305; Kad&#305;n''filmi New York'ta g&#246;sterime girdi.

    David Ben Gourion, &#304;srail Devleti'ni ilan etti. Arap Ordusu, yeni devlete sava&#351; a&#231;t&#305;. Sava&#351;, 13 Ocak 1949'a kadar s&#252;rd&#252;.

    SSCB, Berlin'i ablukaya ald&#305;. 26 Haziran'da Bat&#305;l&#305; M&#252;ttefikler; yiyecek, k&#246;m&#252;r ve di&#287;er gereksinim maddelerini u&#231;aklarla havadan Berlin'e indirdiler.

    Tito'nun Yugoslavyas&#305; ve SSCB aras&#305;ndaki ili&#351;kiler koptu.

    Paris'te toplanan BM Genel Kurulu, &#304;nsan Haklar&#305; Evrensel Bildirisi'ni kabul etti.

    1949

    &#304;ngiliz yazar George Orwell, ''1984''&#252; yazd&#305;.

    Leyde &#220;niversitesi'nden Dr. M&#252;ller ve Past&#246;r Enstit&#252;s&#252;'nden Dr. Lepine, gribe yol a&#231;an iki t&#252;r vir&#252;s saptad&#305;lar.

    Amerikal&#305; boks&#246;r Joe Louis, 12 y&#305;l d&#252;nya a&#287;&#305;r siklet boks &#351;ampiyonu olduktan sonra boksu b&#305;rakt&#305;. Louis, 71 ma&#231;ta sadece 3 yenilgi ald&#305;.

    Amerikan bombard&#305;man u&#231;a&#287;&#305; B-50 Lucky Lady, konaklama yapmaks&#305;z&#305;n ilk defa d&#252;nya turu yapt&#305;.

    NATO kuruldu.

    Bonn, Yeni Federal Almanya Cumhuriyeti'nin ba&#351;kenti oldu.

    SSCB'de ilk atom patlamas&#305; oldu.

    Mao, &#199;in Halk Cumhuriyeti'ni kurdu.

    Demokratik Almanya Cumhuriyeti kuruldu.

    &#304;svi&#231;reli Walter Hess ve Portekizli Antonio Egas Moniz'e Nobel &#214;d&#252;l&#252; verildi.

    1950

    Kore Sava&#351;&#305; ba&#351;lad&#305;.

    ABD Kore'ye &#231;&#305;karma yapt&#305;. 29 Eyl&#252;l'de Seul i&#351;gal edildi.

    &#199;in birlikleri Tibet'i ilhak ettiler.

    &#304;rlandal&#305; yazar Georges Bernard Shaw &#246;ld&#252;.

    &#199;in, Kore'ye m&#252;dahalede bulundu.

    &#304;ki jet u&#231;a&#287;&#305; aras&#305;nda ilk &#231;at&#305;&#351;ma: Kore'de bir Amerikan F-86's&#305;, bir Rus M&#304;G 15'ini d&#252;&#351;&#252;rd&#252;.

    1951

    SSCB yarar&#305;na casuslukla su&#231;lanan Ethel ve Julius Rosenberg &#231;ifti, ABD'de &#246;l&#252;me mahkum edildi.

    Avrupa K&#246;m&#252;r ve &#199;elik Toplulu&#287;u'nun kurulmas&#305;n&#305; sa&#287;layan anla&#351;ma, Almanya, Fransa, &#304;talya, Bel&#231;ika, L&#252;ksemburg ve Hollanda aras&#305;nda Paris'te imzaland&#305;.

    &#220;rd&#252;n Kral&#305; H&#252;seyin'in b&#252;y&#252;kbabas&#305; Kral &#304;bni H&#252;seyin Abdullah, Kud&#252;s'te El-Aksa Camisi'nin merdivenlerinde, Filistin'i &#304;srail'le payla&#351;may&#305; kabul etme karar&#305;na kar&#351;&#305; olan a&#351;&#305;r&#305; dinci bir Filistinli taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Kaptan Cousteau, Calypso Okyanus Gemisi'yle ilk yolculu&#287;una &#231;&#305;kt&#305;. Cousteau, Mercan resiflerini incelemek &#252;zere K&#305;z&#305;ldeniz'e a&#231;&#305;ld&#305;.

    1952

    Marshall Adalar&#305;'nda, ABD taraf&#305;ndan yap&#305;lan ilk hidrojen bombas&#305; patlad&#305;.

    &#304;lk bilgisayar IBM-701 piyasaya &#231;&#305;kt&#305;.

    Fransa'yla &#304;ngiltere aras&#305;nda ilk uluslararas&#305; televizyon ba&#287;lant&#305;s&#305; kuruldu.

    &#304;ngiltere Krali&#231;esi Elizabeth, VI. George'un yerine ge&#231;ti.

    Avrupa Toplulu&#287;u Savunma Anla&#351;mas&#305; Paris'te imzaland&#305;.

    M&#305;s&#305;r'da h&#252;k&#252;met darbesi oldu. Kral Faruk &#252;lkeyi terketti.

    Arjantinli Evita lakapl&#305; Eva Peron, yakaland&#305;&#287;&#305; kan kanserinden 33 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    &#220;rd&#252;n Parlamentosu, Kral Tallal'&#305; h&#252;k&#252;metten indirdi. Yerine 16 ya&#351;&#305;ndaki o&#287;lu H&#252;seyin getirildi.

    General Dwight Eisenhower, ABD Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Frans&#305;z romanc&#305; Fran&#231;ois Mauriac, Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    Yabanc&#305;lar yarar&#305;na &#231;al&#305;&#351;makla su&#231;lanan 14 &#199;ekoslovak liderin duru&#351;mas&#305;, Prag'da yap&#305;ld&#305;. 3 Aral&#305;k'ta 11'i &#246;l&#252;me, 3'&#252; de &#246;m&#252;r boyu hapis cezas&#305;na &#231;arpt&#305;r&#305;ld&#305;.

    Alman doktor ve filozof Albert Schweitzer, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    1953

    Tito, Yugoslavya Cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Stalin &#246;ld&#252;.

    D&#252;nyan&#305;n en y&#252;ksek tepesi Everest'e ilk kez Yeni Zelanda'l&#305; Edmund Hillary ve Nepal'li Norgay Tensing t&#305;rmand&#305;.

    SSCB yarar&#305;na casusluk yapan Julius ve Ethel Rosenberg &#231;ifti &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Kore'de, Panmuncam Ate&#351;kesi imzaland&#305;. 38. Paralel'in kuzeyindeki ate&#351;kes hatt&#305; s&#305;n&#305;r oldu. Bu sava&#351; s&#305;ras&#305;nda 24,119 Amerikal&#305; &#246;ld&#252;.

    1954

    Frans&#305;z Pierre Lepine ve Amerikal&#305; Jonas Edward Saly, &#231;ocuk felci a&#351;&#305;s&#305;n&#305; buldular.

    N&#252;kleer enerjiyle &#231;al&#305;&#351;an ilk denizalt&#305; Nautilus, ABD taraf&#305;ndan suya indirildi.

    Frans&#305;z Ordusu, Viet-Minh Kuvvetleri taraf&#305;ndan yenilgiye u&#287;rat&#305;ld&#305;. Hindi&#231;ini Sava&#351;&#305; sona erdi. Fransa, Asya'dan &#231;&#305;kt&#305;.

    ABD Y&#252;ksek Mahkemesi, devlet okullar&#305;nda &#305;rk ayr&#305;m&#305;n&#305; yasaklad&#305;.

    Cenevre Antla&#351;malar&#305; imzaland&#305;: Kambo&#231;ya ve Laos, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; elde etti. Vietnam ikiye b&#246;l&#252;nd&#252;.

    Mao Ze Tung, &#199;in Cumhurba&#351;kan&#305; oldu.

    Cezayir Sava&#351;&#305; ba&#351;lad&#305;.

    Frans&#305;z ressam Henri Matisse &#246;ld&#252;.

    Ernest Hemingway Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    D&#252;nyan&#305;n en b&#252;y&#252;k ABD sava&#351; gemisi Forrestal, suya indirildi.

    1955

    Calder Hall'de ilk n&#252;kleer merkez a&#231;&#305;ld&#305;.

    &#304;lk fast-food lokanta, McDonald's, ABD'de a&#231;&#305;ld&#305;.

    Hastalanan Winston Churchill, g&#246;revinden istifa etti.

    Fizik&#231;i Albert Einstein &#246;ld&#252;.

    Endonezya'n&#305;n Bandung Kenti'nde 29 &#252;lke temsilcisinin kat&#305;l&#305;m&#305;yla yap&#305;lan konferans sona erdi.

    Var&#351;ova Pakt&#305; imzaland&#305;.

    Arjantin'de Peronist Hareket'in kurucusu Juan Peron, h&#252;k&#252;metten uzakla&#351;t&#305;r&#305;ld&#305;.

    &#220;nl&#252; ABD'li akt&#246;r James Dean, 24 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    1956

    SSCB'de destalinizasyon d&#246;nemi ba&#351;lad&#305;. SSCB Kom&#252;nist Parti 10. Kongresi'nde Nikita Kru&#231;ev, Stalin'in histerik, paranoyak ve megaloman oldu&#287;unu s&#246;yledi.

    Fas, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; elde etti.

    Tunus, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; kazand&#305;.

    Arthur Miller, Marilyn Monroe ile evlendi.

    M&#305;s&#305;r Devlet Ba&#351;kan&#305; Cemal Abdul Nas&#305;r, S&#252;vey&#351; Kanal&#305;'n&#305; millile&#351;tirme yoluna gitti.

    Bertold Brecht, 58 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    &#304;srail, &#304;ngiltere ve Fransa askeri g&#252;&#231;leri, Nas&#305;r'&#305;n S&#252;vey&#351; Kanal&#305;'n&#305; millile&#351;tirmesinden sonra M&#305;s&#305;r'a sald&#305;rd&#305;lar. 6 Kas&#305;m'da ate&#351;kes ilan edildi. 7 Kas&#305;m'da SSCB ve ABD'nin bask&#305;lar&#305;yla &#304;ngilizler ve Frans&#305;zlar geri &#231;ekildiler. 22 Kas&#305;m'da ate&#351;kes imzaland&#305;.

    Sovyet z&#305;rhl&#305; ara&#231;lar&#305;, Macar ayaklanmas&#305;n&#305; bast&#305;rd&#305;.

    Eisenhower yeniden ABD Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    1957

    G&#252;ney Afrika'da, Beyazlarla Siyahlar aras&#305;ndaki cinsel ili&#351;ki, cezaland&#305;r&#305;lmas&#305; gereken ahlak d&#305;&#351;&#305; bir davran&#305;&#351; olarak nitelendirildi.

    Gana, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; elde etti.

    Roma'da AET (Avrupa Ekonomik Toplulu&#287;u) kuruldu.

    ABD'li komedi sanat&#231;&#305;s&#305; Oliver Hardy &#246;ld&#252;. Stan Laurel de 75 ya&#351;&#305;nda 1965'te &#246;ld&#252;.

    Haiti Ba&#351;kanl&#305;k Se&#231;imleri'ni Fran&#231;ois Duvalier kazand&#305;.

    SSCB, ilk yapay uydu Sputnik 1'i f&#305;rlatt&#305;.

    Frans&#305;z yazar Albert Camus, Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    Rus k&#246;pe&#287;i Layka, uzaya g&#246;nderilen ilk hayvan oldu.

    Filim sanayisinin &#246;nc&#252;s&#252; Charles Pathe &#246;ld&#252;.

    1958

    &#304;lk kez Olimpiyat Kayak Sporlar&#305;'nda Avusturyal&#305; Toni Sailer, 3 &#351;ampiyonluk kazand&#305;.

    Kru&#231;ev, SSCB'nin tek tarafl&#305; olarak n&#252;kleer denemelerini durdu&#287;unu a&#231;&#305;klad&#305;.

    K&#246;ylerde k&#252;&#231;&#252;k sanayinin modernle&#351;tirilmesine y&#246;nelik "&#304;leriye Do&#287;ru B&#252;y&#252;k At&#305;l&#305;m Hareketi" ba&#351;lad&#305;. &#199;in'de b&#252;y&#252;k k&#305;tl&#305;k yaratan Hareket, 15 ila 30 milyon ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252;ne yol a&#231;t&#305;.

    Fransa'da General de Gaulle, devlet ba&#351;kan&#305; olarak yeniden iktidara geldi.

    Alman atlet Armin Hary, 100 metreyi 10 saniyede ko&#351;tu. Hary, ba&#351;ar&#305;s&#305;n&#305; 21 Haziran 1960'ta tekrarlad&#305;.

    Fransa'da 5. Cumhuriyet, referandumla kabul edildi.

    ETA (Euskadi Ta Askatasuna: Bask Yurdu ve &#214;zg&#252;rl&#252;k) ayr&#305;l&#305;k&#231;&#305; Bask hareketi kuruldu.

    6 Afrika &#252;lkesi (Moritanya, Mali, Senegal, &#199;ad, Gabon ve Kongo-Brazzaville) ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; elde etti.

    Rus yazar Boris Pasternak, Sovyet yetkililerin bask&#305;s&#305;yla Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; reddetti.

    1959

    Fidel Castro, K&#252;ba'da iktidar&#305; ele ge&#231;irdi.

    Alaska, ABD'nin 49. eyaleti oldu.

    &#304;ngiltere, K&#305;br&#305;s'&#305;n ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; ilan etti.

    Dalai Lama, Tibet'in ba&#351;kenti Lhassa'dan ka&#231;arak, Hindistan'a s&#305;&#287;&#305;nd&#305;.

    Hawai, ABD'nin 50. eyaleti oldu.

    1960

    M&#305;s&#305;r'da Nil Irma&#287;&#305; &#252;zerinde Assuan Baraj&#305; &#231;al&#305;&#351;malar&#305; ba&#351;lad&#305;.

    Bir&#231;ok kez d&#252;nya &#351;ampiyonlu&#287;unu kazanan, &#304;talya ve Fransa turu galibiyetlerini alan &#304;talyan bisiklet&#231;i Fausto Coppi &#246;ld&#252;.

    Frans&#305;z yazar Albert Camus, ge&#231;irdi&#287;i trafik kazas&#305;nda &#246;ld&#252;.

    Fas'&#305;n Agadir Kenti'nde deprem oldu: 14 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    G&#252;ney Afrika'da, Siyahlara, &#252;lke i&#231;inde pasaport uygulamas&#305; getirilmesinden sonra ayaklanma &#231;&#305;kt&#305;.

    Brezilya'n&#305;n yeni ba&#351;kenti Brasilia oldu.

    ABD U2 tipi ke&#351;if u&#231;a&#287;&#305;, SSCB &#252;zerinde Sovyetler taraf&#305;ndan d&#252;&#351;&#252;r&#252;ld&#252;. Pilot Gary Powers, hapse at&#305;ld&#305;.

    Do&#287;um kontrol hap&#305;, ABD'de sat&#305;&#351;a sunuldu.

    Kongo, ba&#287;&#305;ms&#305;z cumhuriyet oldu.

    &#304;ngiltere, Nijerya'ya ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; verdi.

    John Fitzgerald Kennedy, ABD'de 35. ba&#351;kan se&#231;ildi.
  8. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1961-1980 Kronolojisi

    1961

    Bel&#231;ika Kongosu'nun ilk ba&#351;bakan&#305; Afrikal&#305; milliyet&#231;i lider Patrice Lumumba &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    II. Hasan, Fas kral&#305; oldu.

    G&#252;ney Vietnam'da Ngo-Dinh-Diem, cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Yahudilerin katledilmesiyle su&#231;lanan eski SS lideri Adolf Eichmann hakk&#305;nda dava a&#231;&#305;ld&#305;. Arjantin'e s&#305;&#287;&#305;nan Eichmann, &#304;srail &#304;stihbarat Servisi taraf&#305;ndan ka&#231;&#305;r&#305;ld&#305;. 15 Aral&#305;k'ta &#246;l&#252;me mahkum edildi, 31 May&#305;s 1962'de idam edildi.

    J.F Kennedy, ABD Ordusu'nun Vietnam'a m&#252;dahale program&#305;na onay verdi.

    ABD'li akt&#246;r Gary Cooper &#246;ld&#252;.

    BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjold, Kongo'dan ayr&#305;larak ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; ilen eden Katanga Eyaleti Ba&#351;bakan&#305; Moise Tshombe ile g&#246;r&#252;&#351;melerde bulunmak &#252;zere Kongo'ya giderken u&#231;a&#287;&#305;n d&#252;&#351;mesi sonucu &#246;ld&#252;.

    Adenauer, Bat&#305; Almanya Ba&#351;bakan&#305; se&#231;ildi.

    SSCB ile Arnavutluk aras&#305;ndaki diplomatik ili&#351;kiler koptu.

    1962

    &#220;nl&#252; m&#252;zik toplulu&#287;u Beatles, ilk pla&#287;&#305;n&#305;n kayd&#305;n&#305; yapt&#305;.

    &#220;nl&#252; modac&#305; Yves Saint Laurent, ilk defilesini sundu.

    Fransa ve Cezayir, Evian Antla&#351;mas&#305;'n&#305; imzalad&#305;lar. Cezayir Sava&#351;&#305; sona erdi.

    Marilyn Monroe &#246;l&#252; bulundu.

    G&#252;ney Afrikal&#305; siyah lider Nelson Mandela tutukland&#305;.

    SSCB'nin K&#252;ba'ya silah g&#246;ndermeye devam etmesi &#252;zerine ABD, Ada'n&#305;n bir b&#252;l&#252;m&#252;n&#252; abluka alt&#305;na ald&#305;.

    ABD Ba&#351;kan&#305; Kennedy, Beyaz Saray ile Kremlin aras&#305;nda do&#287;rudan bir telefon hatt&#305; yerle&#351;tirilmesini &#246;nerdi. Hat, 3 A&#287;ustos 1963'de a&#231;&#305;ld&#305;.

    Amerikal&#305; yazar John Steinbeck, Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    1963

    Fransa ve Almanya aras&#305;nda Elysee Antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    Sahra &#199;&#246;l&#252;'nde Fransa, atom bombas&#305; denedi.

    Afrika Birli&#287;i &#214;rg&#252;t&#252; (OAU) kuruldu.

    Sovyet Valentina Tere&#231;kova, uzaya giden ilk kad&#305;n oldu.

    Martin Luther King, &#305;rk ayr&#305;m&#305;na kar&#351;&#305; Washington'da ba&#351;lat&#305;lan y&#252;r&#252;y&#252;&#351;te 200 bin g&#246;stericiye &#246;nderlik yapt&#305;.

    Bin Bella, Cezayir cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    J.F. Kennedy, Dallas'ta &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Jack Ruby, Kennedy'nin katili Lee Harvey Oswald'&#305; &#246;ld&#252;rd&#252;.

    1964

    Amerikal&#305; boks&#246;r Cassius Clay, ilk a&#287;&#305;r siklet boks &#351;ampiyonlu&#287;unu kazand&#305;.

    Hindistan Ba&#351;bakan&#305; Jawaharlal Nehru, 74 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    Filistin Kurtulu&#351; &#214;rg&#252;t&#252; (FK&#214;) kuruldu.

    G&#252;ney Afrikal&#305; siyah lider Nelson Mandela, &#246;m&#252;r boyu hapse mahkum edildi.

    James Bond'un babas&#305;, yazar Ian Fleming &#246;ld&#252;.

    ABD Vietnam'a girdi.

    &#199;in, ilk n&#252;kleer bombas&#305;n&#305; patlatt&#305;.

    Arabistan'da Faysal, kendini kral ilan etti.

    Lyndon Johnson, ABD Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    1965

    Winston Churchill &#246;ld&#252;.

    &#304;lk kez Sovyet kozmonot Aleksay Leonov, Uzay'da y&#252;r&#252;d&#252;.

    Pakistan'da kas&#305;rgalar &#231;&#305;kt&#305;: 12 ila 30 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Marcos, Filipinler Devlet Ba&#351;kan&#305; oldu.

    Zaire'de General Mobotu darbeyle iktidara geldi.

    1966

    &#304;ndira Gandhi, Hindistan Ba&#351;bakan&#305; oldu.

    SSCB'de Leonid Brejnev, Kom&#252;nist Partisi Genel Sekreteri oldu.

    Nijerya'da General Gowon, &#252;lke denetimini ele ge&#231;irdi.

    &#199;in'de k&#252;lt&#252;r devrimi ba&#351;lad&#305;.

    1970'te ayr&#305;lan Beatles Grubu, son konserini verdi.

    ABD'li sinema ve televizyon yap&#305;mc&#305;s&#305; Walt Disney &#246;ld&#252;.

    1967

    Eyadema, Togo'da y&#246;netimi ele ge&#231;irdi.

    Apollo Uzay Arac&#305;'n&#305;n bir f&#305;rlatma provas&#305; s&#305;ras&#305;nda &#231;&#305;kan yang&#305;nda, 3 amerikal&#305; astronot ya&#351;am&#305;n&#305; yitirdi.

    1945'te n&#252;kleer bombay&#305; icat eden Amerikal&#305; fizik&#231;i Julius Robert Oppenheimer &#246;ld&#252;.

    Torrey Canyon Petrol Gemisi, karaya oturdu.

    Yunanistan'da albaylar&#305;n diktat&#246;rl&#252;k d&#246;nemi ba&#351;lad&#305;.

    Rus kozmonot Komarov, Soyuz I Uzay Arac&#305;'n&#305;n D&#252;nya'ya d&#246;n&#252;&#351;&#252; s&#305;ras&#305;nda &#246;ld&#252;.

    6 G&#252;n Sava&#351;&#305; sonunda &#304;srail; Sina, Golan, Kud&#252;s'&#252;n do&#287;usu, Bat&#305; &#350;eria ve Gazze &#350;eridi'ni i&#351;gal etti.

    5 G&#252;neydo&#287;u Asya &#220;lkesi (Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland) aras&#305;nda ekonomik i&#351;birli&#287;ini ba&#351;latan ASEAN kuruldu.

    K&#252;ba Devrimi'nin &#246;nderlerinden Ernesto ''Che''Guevara &#246;ld&#252;.

    BM, &#304;srail'in i&#351;gal etti&#287;i topraklar&#305; bo&#351;altmas&#305;n&#305; &#246;ng&#246;ren 242 say&#305;l&#305; karar&#305; kabul etti.

    G&#252;ney Afrika'da, Doktor Christian Barnard taraf&#305;ndan, ilk kalp nakli yap&#305;ld&#305;.

    &#199;avu&#351;esku, Romanya Devlet Ba&#351;kan&#305; oldu.

    1968

    D&#252;nyan&#305;n sesten h&#305;zl&#305; (S&#252;personik) ilk Tupolev Tu 144 yolcu u&#231;a&#287;&#305; u&#231;tu.

    Fransa'da ''68 ku&#351;a&#287;&#305;''&#246;&#287;renci hareketleri ba&#351;lad&#305;.

    ABD'de yurtta&#351; haklar&#305; hareketine &#246;nc&#252;l&#252;k eden siyah din adam&#305; Martin Luther King, 39 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Los Angeles'ta, Senat&#246;r Robert Kennedy &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    San Sebastian'da &#246;ld&#252;r&#252;len polis, Jose Pardines Azcay, ayr&#305;l&#305;k&#231;&#305; Bask &#246;rg&#252;t&#252; ETA'n&#305;n ilk kurban&#305; oldu.

    Alman fizik&#231;i Otto Hahn ya&#351;am&#305;n&#305; yitirdi.

    Sovyet tanklar&#305; Prag'a girdi.

    1932- 1968 y&#305;llar&#305; aras&#305;nda Portekiz'i y&#246;neten Salazar, beyin kanamas&#305;ndan &#246;ld&#252;.

    Richard Nixon, ABD Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    &#304;srailli bir komando, Beyrut'ta 13 sivil u&#231;a&#287;&#305; yoketti. De Gaulle, &#304;srail'de sava&#351; silahlar&#305;na ambargo uygulamaya karar verdi.

    1969

    &#304;ki Sovyet uzay gemisi Soyuz IV ve Soyuz V, Uzay'da ilk defa kenetlenmeyi ba&#351;ard&#305;.

    El-Fetih Hareketi'nin lideri Yaser Arafat, Filistin Kurtulu&#351; &#214;rg&#252;t&#252; Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    Suriye'de 1971'de devlet ba&#351;kan&#305; olan Haf&#305;z Esad, h&#252;k&#252;met darbesi yapt&#305;.

    Tart&#305;&#351;mal&#305; bir futbol ma&#231;&#305; nedeniyle San Salvador Birlikleri, Honduras'a girdi, Birlikler 29 Temmuz'da Honduras'tan ayr&#305;ld&#305;.

    &#304;nsano&#287;lu ilk defa Ay'da. Amerikal&#305; Neil Armstrong ve Edwin Aldrin, Ay &#252;zerinde y&#252;r&#252;d&#252;ler.

    Libya'da, Muammer Kaddafi'yi iktidara getiren h&#252;k&#252;met darbesi yap&#305;ld&#305;.

    Almanya'da Willy Brandt, &#351;ans&#246;lye oldu.

    Golda Meir, &#304;srail Ba&#351;bakan&#305; oldu.

    1970

    Kambo&#231;ya'da, ABD yanl&#305;s&#305; Mare&#351;al Lon Nol, Prens Norodom Sihanouk'u devirdi.

    Avusturya'da Bruno Kreisky, ba&#351;bakan oldu.

    ABD ve m&#252;ttefikleri, G&#252;ney Vietnam'a askeri m&#252;dahalede bulundu.

    Peru'da deprem oldu, 64 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Portekiz'i 38 y&#305;l y&#246;neten Salazar &#246;ld&#252;.

    &#350;ili'de ba&#351;kanl&#305;k se&#231;imlerini, Salvador Allende kazand&#305;.

    Amman'da &#220;rd&#252;n ve Filistin Kuvvetleri aras&#305;nda kanl&#305; &#231;at&#305;&#351;malar meydana geldi. 3 binden fazla insan &#246;ld&#252;.

    &#350;ili'de Salvador Allende, devlet ba&#351;kan&#305; oldu.

    Pakistan'da kas&#305;rga ve deprem dalgas&#305;. 500 binden fazla insan &#246;ld&#252;.

    Rus yazar Alexandre Soljenitsin, Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; kazand&#305;, ancak bir daha SSCB'ye al&#305;nmayaca&#287;&#305;ndan &#231;ekinerek Stockholm'deki &#246;d&#252;l t&#246;renine kat&#305;lmad&#305;.

    1971

    ABD, Laos'a askeri m&#252;dahalede bulundu.

    ABD'li sinema y&#246;netmeni Stanley Kubrick'in ''Otomatik portakal''filmi g&#246;sterime girdi.

    M&#305;s&#305;r'daki Assouan Baraj&#305; a&#231;&#305;ld&#305;.

    Uganda'da, Idi Amin Dada, darbe yapt&#305;.

    Mozambik'te kas&#305;rga: 30 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Haiti Devlet Ba&#351;kan&#305; Fran&#231;ois Duvalier &#246;ld&#252;, yerine o&#287;lu Jean-Claude Duvalier ge&#231;ti.

    Jazz&#305;n kral&#305; Louis Armstrong &#246;ld&#252;.

    Fas'ta Kral II.Hasan'a suikast giri&#351;iminde bulunuldu.

    Nikita Kru&#351;&#231;ev &#246;ld&#252;.

    Macar Kardinal Mindsently, g&#246;n&#252;ll&#252; olarak 15 y&#305;l Budape&#351;te'deki ABD B&#252;y&#252;kel&#231;ili&#287;i'nde kald&#305;ktan sonra Vatikan'a geldi.

    &#199;in, BM'ye &#252;ye oldu.

    Hindistan'da kas&#305;rga, 35 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Hindistan, Banglade&#351;'in ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; tan&#305;d&#305;.

    Pakistan, Hindistan ile girdi&#287;i 15 g&#252;nl&#252;k sava&#351;tan yenik ayr&#305;ld&#305;.

    Kurt Waldheim, BM Genel Sekreteri se&#231;ildi.

    1972

    &#304;ngiltere, &#304;rlanda, Danimarka ve Norve&#231;, Avrupa Ekonomik Toplulu&#287;u'na kat&#305;lma karar&#305;n&#305; imzalad&#305;.

    &#304;lk asker silahlar&#305; s&#305;n&#305;rlama anla&#351;mas&#305; olan Salt 1 imzaland&#305;.

    Burundi'de kabileler aras&#305; anla&#351;mazl&#305;k, 300 bin ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252;yle sonu&#231;land&#305;.

    &#304;ki Amerikal&#305; gazeteci, Watergate Skandal&#305;'n&#305; ortaya &#231;&#305;kard&#305;, 8 A&#287;ustos 1974'te Richard Nixon istifaya zorland&#305;.

    Hollanda'n&#305;n Philips Firmas&#305;, ilk video-diski tan&#305;tt&#305;.

    M&#252;nih Olimpiyatlar&#305;n&#305;n onbirinci g&#252;n&#252;nde Filistinli eylemciler, &#304;srailli atletleri rehin ald&#305;. D&#252;zenlenen operasyonda, 11 &#304;srailli atlet, 4 Filistinli ve bir Alman polis &#246;ld&#252;.

    M&#252;nih Olimpiyatlar&#305;nda, Amerikal&#305; y&#252;z&#252;c&#252; Mark Spitz, 7 alt&#305;n madalya ald&#305; ve 7 d&#252;nya rekoru k&#305;rd&#305;.

    Richard Nixon, tekrar ABD Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    Nikaragua'da deprem nedeniyle 11.600 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    1973

    Danimarka, &#304;ngiltere ve &#304;rlanda, Avrupa Ekonomik Toplulu&#287;u'na kat&#305;ld&#305;.

    ABD ile Vietnam aras&#305;nda, ate&#351;kes anla&#351;mas&#305; imzaland&#305;, son ABD Kuvvetleri Vietnam'&#305; 29 Mart'ta terketti.

    &#220;nl&#252; ressam Pablo Picasso, 91 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    &#304;srailli bir komando, Beyrut'ta, Filistin Kurtulu&#351; &#214;rg&#252;t&#252;'n&#252;n 3 &#246;nemli y&#246;neticisini &#246;ld&#252;rd&#252;.

    Libya Havayollar&#305;'na ba&#287;l&#305; Boeing 727 tipi bir u&#231;ak, &#304;srailliler taraf&#305;ndan d&#252;&#351;&#252;r&#252;ld&#252;, 112 yolcudan 105'i &#246;ld&#252;.

    Henry Kissinger, ABD D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305; oldu.

    11 Eyl&#252;l: &#350;ili'de darbe, Devlet Ba&#351;kan&#305; Salvador Allende &#246;ld&#252;. Pinochet, iktidara geldi.

    &#304;ki Almanya da, Birle&#351;mi&#351; Milletler'e al&#305;nd&#305;.

    Juan Peron, &#304;spanya'dan &#252;lkesi Arjantin'e d&#246;nd&#252; ve tekrar devlet ba&#351;kan&#305; oldu.

    9 kez Olimpiyat &#351;ampiyonu olan Finlandiyal&#305; atlet Paavo Nurmi &#246;ld&#252;.

    4. &#304;srail-Arap Sava&#351;&#305; &#231;&#305;kt&#305;.

    ABD Ba&#351;kan Yard&#305;mc&#305;s&#305; Spiro Agnew, istifa etti.

    Petrol &#304;hra&#231; Eden &#220;lkeler &#214;rg&#252;t&#252; (OPEC), petrol fiyatlar&#305;n&#305; &#37;70 artt&#305;rmaya karar verdi. &#304;lk petrol &#351;oku.

    &#304;spanya Ba&#351;bakan&#305; Amiral Luis Carrero Blanco, Madrid'de ETA taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    1974

    Alexandre Soljenitsin, SSCB vatanda&#351;l&#305;&#287;&#305;ndan &#231;&#305;kar&#305;larak &#252;lke d&#305;&#351;&#305;na s&#252;r&#252;ld&#252;.

    Alman Ba&#351;bakan Willy Brandt, &#231;al&#305;&#351;ma arkada&#351;lar&#305;ndan birinin tutuklanmas&#305; nedeniyle istifa etti, yerine Helmut Schmidt ge&#231;ti.

    Valery Giscard d'Estaing, Fransa Devlet Ba&#351;kan&#305; oldu.

    Jazz&#305;n &#246;nde gelen isimlerinden Duke Ellington, 75 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    &#304;sve&#231;li tenis&#231;i Bj&#246;rn Borg, 18 ya&#351;&#305;nda Roland-Garros Turnuvas&#305;'n&#305; kazand&#305;.

    Arjantin'de Juan Peron &#246;ld&#252;, yerine Isabel Peron ge&#231;ti.

    Hindistan Topraklar&#305;n&#305;n &#252;&#231;te ikisi, sel y&#252;z&#252;nden sular alt&#305;nda kald&#305;.

    Makarios'u ka&#231;maya zorlayan Yunan Askerleri darbe yapt&#305;.

    T&#252;rkiye, K&#305;br&#305;s'ta bar&#305;&#351; harek&#226;t&#305;n&#305; ger&#231;ekle&#351;tirdi.

    Bel&#231;ikal&#305; bisiklet&#231;i Eddy Merckx, Fransa Bisiklet Turu'nu 5. kez kazand&#305;, ba&#351;ka hi&#231;bir bisiklet&#231;i, bu ba&#351;ar&#305;ya ula&#351;amad&#305;.

    Yaser Arafat, ilk kez BM Genel Toplant&#305;s&#305;'nda konu&#351;tu.

    Yunanistan'da, monar&#351;i kalkt&#305;.

    1975

    Suudi Arabistan Kral&#305; Faysal Bin Abd&#252;laziz, ye&#287;enlerinden biri taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    L&#252;bnan'da i&#231; sava&#351; &#231;&#305;kt&#305;, 14 y&#305;l s&#252;ren sava&#351; nedeniyle 100 binden fazla insan ya&#351;am&#305;n&#305; yitirdi.

    K&#305;z&#305;l Khmerler, Phnom Penh'e sald&#305;r&#305; d&#252;zenlediler ve Demokratik Kampu&#231;ya H&#252;k&#252;meti'ni kurdular.

    Vietnam sava&#351;&#305; sona erdi, Saygon kurtuldu.

    Uzay'da Amerikan ve Sovyet kozmonotlar&#305; ilk kez bulu&#351;tu, Soyuz XIX ve Apollo adl&#305; uzay kaps&#252;lleri kenetlendi.

    Avrupa G&#252;venli&#287;i ve &#304;&#351;birli&#287;i Konferans&#305; sonucunda "Nihai Senet" imzaland&#305;.

    Bat&#305; Sahra, Fas ve Moritanya aras&#305;nda payla&#351;t&#305;r&#305;ld&#305;, Cezayir protesto etti.

    SSCB, 1975 Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252; sahibi, insan haklar&#305; savunucusu ve fizik&#231;i Andrei Saharov'a vize vermeyi reddetti.

    1976

    Steve Jobs ve Steve Wozmiac, ilk ki&#351;isel bilgisayar Apple'i ger&#231;ekle&#351;tirdiler.

    &#304;ngiliz romanc&#305; Agatha Christie, 86 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    Guatemala'da deprem oldu, 24 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Arjantin'de h&#252;k&#252;met darbesi oldu. ''Kirli Sava&#351;''ba&#351;lad&#305;.

    G&#252;ney Afrika'da Soweto B&#246;lgesi'nde siyahlar Apartheid Rejimi'ne kar&#351;&#305; ayakland&#305;lar. Ayaklanmada 3 ay i&#231;inde y&#252;zlerce ki&#351;i hayat&#305;n&#305; kaybetti.

    Portekiz'de General Antonio Ramalho Eanes, ilk serbest se&#231;imlerde cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    &#199;in'in Tang&#351;an Kenti'nde &#351;iddetli deprem oldu. Bat&#305;l&#305; uzmanlara g&#246;re depremde 700 bin, resmi kaynaklara g&#246;re 242 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    &#199;in Devlet Ba&#351;kan&#305; Mao &#246;ld&#252;.

    Jimmy Carter, ABD Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Amerikal&#305; Milton Friedman, Nobel Ekonomi &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; ald&#305;.

    1977

    SSCB, SS20 f&#252;zelerini Do&#287;u Avrupa'ya yerle&#351;tirdi.

    Sovyet Birliklerinin askeri m&#252;dahalesiyle engellenen ''Prag Bahar&#305;''olarak bilinen 1968'deki reform giri&#351;imlerine kat&#305;lan 261 ayd&#305;n ve siyaset adam&#305;, 77 &#350;art&#305;'n&#305; yay&#305;nlad&#305;lar.

    Elvis Presley, 42 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    Yunanistan'&#305;n &#252;nl&#252; sopranosu Maria Callas, ya&#351;am&#305;n&#305; yitirdi.

    Jean Bedel Bokassa, kendisini Orta Afrika Cumhuriyeti &#304;mparatoru ilan etti.

    1978

    &#304;srail G&#252;ney L&#252;bnan'&#305; i&#351;gal etti.

    &#304;talya'da K&#305;z&#305;l Tugaylar, H&#305;ristiyan Demokrat Partisi lideri Aldo Moro'yu Roma'dan ka&#231;&#305;rd&#305;. Moro'nun cesedi, 9 May&#305;s'ta Roma'da bulundu.

    &#304;srail ve M&#305;s&#305;r, ABD'nin himayesinde Camp David'de bar&#305;&#351; anla&#351;mas&#305; imzalad&#305;lar.

    M&#305;s&#305;r Devlet Ba&#351;kan&#305; Enver Sedat ve &#304;srail Ba&#351;bakan&#305; Menahem Begin, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252; ald&#305;lar.

    1979

    ABD Temsilciler Meclisi, SALT II (Stratejik Silahlar&#305;n S&#305;n&#305;rland&#305;r&#305;lmas&#305; G&#246;r&#252;&#351;meleri) anla&#351;malar&#305;n&#305; onaylamad&#305;.

    Vietnam Ordusu, Pol Pot'u, Phnom Penh'ten kovdu.

    &#304;mam Humeyni, 16 y&#305;ll&#305;k s&#252;rg&#252;nden sonra Tahran'a d&#246;nd&#252;. 11 &#350;ubat'ta &#304;ran &#304;slam Cumhuriyeti ilan edildi.

    &#350;adli Bin Cedid, Cezayir Cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Avrupa ortak para birimi ECU, y&#252;r&#252;rl&#252;&#287;e girdi.

    Eski Pakistan Cumhurba&#351;kan&#305; Z&#252;lfikar Ali Butto idam edildi.

    Muhafazakar Margaret Thatcher, &#304;ngiltere'nin ilk kad&#305;n ba&#351;bakan&#305; se&#231;ildi.

    Hindistan'da bir baraj y&#305;k&#305;ld&#305;. 35 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Hindistan Genel Valisi Lord Mountbatten, IRA taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Tahran'da a&#351;&#305;r&#305; dinci &#246;&#287;renciler, New York'ta tedavi g&#246;ren eski &#304;ran &#350;ah&#305;'n&#305;n geri d&#246;nmesi i&#231;in 52 Amerikal&#305;y&#305; ABD B&#252;y&#252;kel&#231;ili&#287;i'nde rehin ald&#305;lar. Rehineler 20 Ocak 1981'de kurtuldular.

    Sovyet Birlikleri, Afganistan'a girdi.

    1980

    Senegal Devlet Ba&#351;kan&#305; Leopold Sedar Senghor, g&#246;revinden istifa etti. Afrika'da ilk kez bir devlet ba&#351;kan&#305; kendi iradesiyle iktidardan ayr&#305;lm&#305;&#351; oldu.

    Yeni bir hastal&#305;k belirlendi: AIDS.

    Bani Sadr, &#304;ran &#304;slam Cumhuriyeti Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    M&#305;s&#305;r'&#305;n ba&#351;kenti Kahire'de &#304;srail B&#252;y&#252;kel&#231;ili&#287;i a&#231;&#305;ld&#305;.

    Yugoslavya Cumhurba&#351;kan&#305; Josip Broz, 87 ya&#351;&#305;nda &#246;ld&#252;.

    Frans&#305;z d&#252;&#351;&#252;n&#252;r ve yazar Jean-Paul Sartre &#246;ld&#252;.

    Aralar&#305;nda Bat&#305; Almanya ve ABD'nin de bulundu&#287;u 56 &#252;lke, 1981 yaz&#305;nda Moskova'da oynanacak Olimpiyat Oyunlar&#305;'n&#305; boykot edeceklerini a&#231;&#305;klad&#305;lar.

    K&#246;lelik sisteminin son uygulay&#305;c&#305;lar&#305;ndan Moritanya, bu sistemi resmen kald&#305;rd&#305;.

    Kahire Askeri Hastanesi'nde yatan eski &#304;ran &#350;ah&#305; Muhammed R&#305;za Pehlevi &#246;ld&#252;.

    &#304;srail Parlamentosu Knesset, yeniden birle&#351;en Kud&#252;s'&#252;n &#304;srail'in ba&#351;kenti olmas&#305;na karar verdi. Filistin'in &#246;zerkli&#287;i i&#231;in g&#246;r&#252;&#351;melere ba&#351;layan M&#305;s&#305;r, protesto amac&#305;yla temaslar&#305;n&#305; kesti. BM G&#252;venlik Konseyi 20 A&#287;ustos'ta, bu kentteki b&#252;y&#252;kel&#231;iliklerin Tel-Aviv'e ta&#351;&#305;nmas&#305; i&#231;in &#231;a&#287;r&#305;da bulundu.

    Irak Devlet Ba&#351;kan&#305; Saddam H&#252;seyin, 1975'te Cezayir'de &#304;ran ile imzalanan anla&#351;may&#305; ge&#231;ersiz ilan etti. 22 Eyl&#252;l'de Irak Ordusu &#304;ran'a sald&#305;rd&#305;. &#304;ki taraf da kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; hava sald&#305;r&#305;s&#305;na ba&#351;lad&#305;.

    &#304;ran-Irak sava&#351;&#305; ba&#351;lad&#305;.

    Cumhuriyet&#231;i Ronald Reagan, ABD'nin 40. Ba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    &#304;talya'n&#305;n g&#252;neyinde deprem oldu. Depremin bilan&#231;osu: 2916 &#246;l&#252;, 8800 yaral&#305;, 250 bin evsiz.

    &#220;nl&#252; Beatles grubu &#252;yesi John Lennon, bir ak&#305;l hastas&#305; taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.
  9. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1973 Petrol Krizi


    1967 sava&#351;&#305; sonunda nas&#305;l Araplar, Filistin komandolar&#305;n&#305; &#304;srail'e kar&#351;&#305; bir y&#305;pratma sava&#351;&#305;n&#305;n vas&#305;tas&#305; olarak kullanmaya karar verdilerse, 1973 Sava&#351;&#305;'n&#305;n sonunda da, "petrol&#252;" &#304;srail'e kar&#351;&#305; de&#287;il, fakat Bat&#305;'ya kar&#351;&#305; siyasi silah olarak kullanmaya karar verdiler ve bunun neticesinde de b&#252;t&#252;n d&#252;nyada bir petrol krizi ortaya &#231;&#305;kt&#305;.

    Asl&#305;na bak&#305;l&#305;rsa, 1973 petrol krizi do&#287;rudan do&#287;ruya 1973 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305;'n&#305;n sonucu de&#287;ildir. Bu sava&#351; bu krizi h&#305;zland&#305;rm&#305;&#351;t&#305;r. Yoksa &#252;retici &#252;lkeler i&#231;in petrol problemleri y&#305;llardan beri olu&#351;ma halinde bir mesele idi. Nitekim, OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries), yani Petrol &#304;hra&#231; Eden &#220;lkeler Te&#351;kilat&#305;, daha 1960 A&#287;ustosu'nda kurulmu&#351;tu. &#220;ye say&#305;s&#305; 13'e kadar &#231;&#305;kan bu te&#351;kilat&#305;n kurulu&#351; maksad&#305;, &#246;zellikle petrol fiyatlar&#305;n&#305;n tesbiti ba&#351;ta olmak &#252;zere, hepsini m&#252;&#351;tereken alakadar eden meselelerin birlikte &#231;&#246;z&#252;m&#252;n&#252; sa&#287;lamakt&#305;.

    OPEC kuruldu&#287;unda, hemen b&#252;t&#252;n petrol &#252;reticisi &#252;lkelerde, petrol kaynaklar&#305;, Bat&#305; teknolojisi gere&#287;i, Bat&#305;l&#305; ve bilhassa Amerikan petrol &#351;irketlerince i&#351;letilmektedir. &#304;kinci bir husus da &#351;udur: Bug&#252;n, yani 1982 y&#305;l&#305; ba&#351;&#305;nda varili 34 dolara kadar y&#252;kselmi&#351; olan ham petrol&#252;n fiyat&#305;, 1970 Ocak ay&#305;nda, Orta Do&#287;u petrolleri i&#231;in varili 1.80 ve daha y&#252;ksek vas&#305;fl&#305; Libya petrolu i&#231;in de 2.17 dolard&#305;r.

    Bununla beraber, OPEC'in 1973 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305;'na kadar bir &#351;ey yapt&#305;&#287;&#305; s&#246;ylenemez. Yaln&#305;z &#351;u var ki, 1970'den itibaren, hemen b&#252;t&#252;n Orta Do&#287;u &#252;lkelerinde, petrol &#351;irketlerine el koyma e&#287;ilimi ba&#351;lad&#305;. Mesela Irak, 1972'de Iraq Petroleum Company'yi tamamen millile&#351;tirdi. &#304;ran da 1973'de hemen hemen ayn&#305; &#351;eyi yapt&#305; ve petrol &#351;irketlerini sadece bir idareci haline getirerek, &#252;retimi tamamen &#304;ran Milli &#350;irketi'nin (INOC) eline verdi. Di&#287;er Arap &#252;lkeleri ve bilhassa Basra K&#246;rfezi &#252;lkeleri de, yabanc&#305; &#351;irketlerdeki hisselerini artt&#305;rd&#305;lar.

    1967 Arap-&#304;srail sava&#351;&#305;ndan sonra, petrol&#252;n Bat&#305;'ya ve bilhassa Amerika'ya kar&#351;&#305; bir siyasi silah olarak kullan&#305;lmas&#305; s&#246;z konusu edildi. Hatta bu maksatla OAPEC (Organization of Arab Petroleum Exporting Countries), yani Petrol &#304;hra&#231; Eden Arap &#220;lkeleri Te&#351;kilat&#305; da kuruldu. Fakat petrol&#252;n siyasi silah olarak kullan&#305;lmas&#305; m&#252;mk&#252;n olmad&#305;. &#199;&#252;nk&#252;, her &#351;eyden &#246;nce, Bat&#305;'n&#305;n ve bilhassa Amerika'n&#305;n tek petrol kayna&#287;&#305; Orta Do&#287;u de&#287;ildi. Amerika'n&#305;n kendi &#252;retimi oldu&#287;u gibi, Venezuela, Nijerya ve Endonezya gibi ba&#351;ka petrol ihracat&#231;&#305;s&#305; &#252;lkeler de vard&#305;.

    Petrol ambargosunda dayan&#305;&#351;may&#305; sa&#287;lamak zordu. &#304;kincisi, petrol&#252;n fiyat&#305;n&#305;n gayet d&#252;&#351;&#252;k oldu&#287;u bir s&#305;rada, Arap &#252;lkeleri i&#231;in m&#252;him bir gelirden yoksun kalmak, kolay g&#246;ze al&#305;nam&#305;yacak bir &#351;eydi. Di&#287;er taraftan, petrol&#252;n siyasi vas&#305;ta olarak kullan&#305;lmas&#305;nda Bat&#305; ve Amerika &#252;zerinde bask&#305; yapabilmek i&#231;in iki yol vard&#305;: Biri &#252;retimi ve dolay&#305;siyle ihracat&#305; k&#305;smak, di&#287;eri de fiyatlar&#305; y&#252;kseltmek. &#220;retimi k&#305;sman&#305;n iki sak&#305;ncas&#305; vard&#305;. &#214;nce, &#252;retici &#252;lkelerin gelirlerini azalt&#305;rd&#305;, sonra da, b&#252;t&#252;n Bat&#305; end&#252;strisi enerji bak&#305;m&#305;ndan petrole dayand&#305;&#287;&#305; i&#231;in &#252;retimi k&#305;smak sert tepkilere yol a&#231;abilirdi.

    &#304;&#351;te bu sebeplerden, 1973 sava&#351;&#305;ndan sonra ikinci yola, yani fiyatlar&#305;n y&#252;kseltilmesine ba&#351;vuruldu. Bu metodun ba&#351;ar&#305;l&#305; oldu&#287;u s&#246;ylenebilir. Zira, 1973 Ocak ay&#305;nda varili 2.59 dolar olan Arap petrol&#252;, 1973 Ekiminde 5.11 ve 1974 Ocak ay&#305;nda da 11.65 dolara &#231;&#305;kt&#305;. Bu, bir y&#305;l i&#231;inde d&#246;rt mislinden fazla bir art&#305;&#351; demekti. Bu fiyat art&#305;&#351;lar&#305; bilhassa Bat&#305; Avrupa'da ve Japonya'da bir pani&#287;e sebep oldu.

    Ortak Pazar veya resmi ad&#305; ile Avrupa &#304;ktisadi &#304;&#351;birli&#287;i Te&#351;kilat&#305; (E.E.C.), 6 Kas&#305;m 1973'de yay&#305;nlad&#305;&#287;&#305; bir bildiride, G&#252;venlik Konseyi'nin 242 ve 338 say&#305;l&#305; kararlar&#305;n&#305; desteklediklerini kuvvet yoluyla toprak kazan&#305;lmas&#305;n&#305; kabul etmediklerini, &#304;srai1'in 1967'de i&#351;gal etti&#287;i topraklardan &#231;ekilmesini, bununla beraber, b&#246;lgedeki her devletin egemenlik, toprak b&#252;t&#252;nl&#252;&#287;&#252; ve ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305; ile, "g&#252;venlikli ve tan&#305;nm&#305;&#351; s&#305;n&#305;rlar i&#231;inde" bar&#305;&#351; i&#231;inde ya&#351;ama hakk&#305;na sayg&#305; g&#246;sterilmesi gerekti&#287;in ilan ettiler.

    Japonya ise, 22 Kas&#305;m'da Araplar&#305; tutan &#246;yle bir tav&#305;r ald&#305; ki, sadece &#304;srail ile m&#252;nasebetlerini kesmedi&#287;i kald&#305;. &#304;ngiltere ise, 6 Ekim 1973'de, Orta Do&#287;u &#252;lkeleri i&#231;in silah ambargosu ilan etmi&#351;ti. Fakat Kas&#305;m ay&#305;nda ambargo esas itibariyle &#304;srail'e y&#246;nelik bir &#351;ekil ald&#305;. Bilhassa Suudi Arabistan, &#304;srail'i kesinlikle tutan Amerika ve Hollanda'ya kar&#351;&#305; petrol ambargosu tatbik etti ise de, bu ambargo bilhassa Amerika'n&#305;n Orta Do&#287;u politikas&#305;nda hi&#231; bir de&#287;i&#351;iklik ve tesir yapmad&#305;. Kald&#305; ki, Amerika'n&#305;n bu ambargoya kar&#351;&#305; tepkileri de bir hayli sert oldu. Hatta, petrol &#252;reten Arap &#252;lkelerinin petrol politikas&#305;, Bat&#305;'n&#305;n sanayiini &#231;&#246;kertecek hale geldi&#287;i takdirde, Amerika'n&#305;n Basra K&#246;rfezi b&#246;lgesine bir silahl&#305; m&#252;dahale ihtimalinden veya bunun planlamas&#305;ndan dahi s&#246;z edildi.

    Araplar&#305;n bu petrol silah&#305;na kar&#351;&#305; Amerika'n&#305;n ba&#351;vurdu&#287;u ikinci yol da, Avrupa &#304;ktisadi &#304;&#351;birli&#287;i ve Kalk&#305;nma Te&#351;kilat&#305; (OECD) &#231;er&#231;evesinde, 1974 Ekimi'nde, Amerika, Kanada, Fransa hari&#231; Ortak Pazar &#252;lkeleri, Japonya, &#304;spanya, T&#252;rkiye, Avusturya, &#304;svi&#231;re, &#304;sve&#231; ve Norve&#231;'in kat&#305;lmas&#305; ile Milletleraras&#305; Enerji Ajans&#305;'n&#305;n (&#304;nternational Energy Agency) kurulmas&#305; oldu.

    Bu kurulu&#351;un amac&#305;, enerji ve fakat bilhassa petrol&#252;n sa&#287;lanmas&#305;nda, kullan&#305;lmas&#305;nda bir i&#351;birli&#287;ini, dayan&#305;&#351;may&#305; ve ortak planlamay&#305; ger&#231;ekle&#351;tirmekti. Ortak Planlama &#231;al&#305;&#351;malar&#305;nda, daha sonra, her &#252;ye &#252;lkenin en az 60 g&#252;nl&#252;k petrol stokuna sahip olmas&#305; prensibi kabul edilmi&#351; ve daha sonra da bu stok miktar&#305; 90 g&#252;ne &#231;&#305;kar&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. Bundan ba&#351;ka, petrol s&#305;k&#305;nt&#305;s&#305;na d&#252;&#351;meleri halinde, &#252;ye &#252;lkelerin birbirlerine yard&#305;m etmeleri esas&#305; da kabul edilmi&#351;ti.

    Petrol krizinin 1973-1974'de Bat&#305;'da yapt&#305;&#287;&#305; ilk &#351;oktan sonra, petrol meselesi, yani her alt&#305; ayda bir OPEC &#252;lkelerinin ham petrol fiyatlar&#305;na zam yapmalar&#305;, normal bir hadise mahiyetini ald&#305;. Ba&#351;ka bir deyi&#351;le, Bat&#305;'n&#305;n sanayile&#351;mi&#351; ve geli&#351;mi&#351; &#252;lkeleri, fiyat art&#305;&#351;lar&#305;ndan do&#287;an sars&#305;nt&#305;y&#305; k&#305;sa s&#252;rede atlatt&#305;lar. &#199;&#252;nk&#252;, sanayile&#351;mi&#351; &#252;lkelerin korktu&#287;u &#252;retimin azalt&#305;lmas&#305; idi. Yoksa, fiyat art&#305;&#351;lar&#305;na kolay ayak uydurdular. Zira, artan fiyatlar&#305;n &#252;retici &#252;lkelere sa&#287;lad&#305;&#287;&#305; gelir, yani petrodolar, yine Bat&#305; bankalar&#305;na ve Bat&#305;'n&#305;n sermaye ve nakit piyasas&#305;na intikal etti.

    &#304;kincisi, Bat&#305;'n&#305;n sanayile&#351;mi&#351; &#252;lkeleri, artan petrol fiyatlar&#305;n&#305; kolayl&#305;kla kendi sanayi mamullerine ve teknolojilerine aksettirdiler. Burada bilhassa silah fiyatlar&#305;n&#305; tekrarlamak gerekir. Halbuki, Bat&#305;'n&#305;n sanayiine, teknolojisine, silah&#305;na ve hatta t&#252;ketim maddelerine en fazla ihtiya&#231; duyanlar, petrol paralar&#305; ile &#252;lkelerinin ekonomik kalk&#305;nmalar&#305;n&#305; h&#305;zland&#305;rmak isteyenler, bu petrol &#252;reticisi Arap &#252;lkeleri idi. Yani, Arap &#252;lkeleri pahal&#305; satt&#305;lar ve ald&#305;klar&#305;n&#305; da pahal&#305; almaya ba&#351;lad&#305;lar. Bu arada olan, geli&#351;mekte olan fakir &#252;lkelere oldu.

    T&#252;rkiye de, artan petrol fiyatlar&#305;n&#305;n b&#252;y&#252;k ac&#305;s&#305;n&#305; &#231;ekmi&#351;tir. Petrol &#252;reten Arap &#252;lkeleri, bilhassa geri kalm&#305;&#351; veya geli&#351;mekte olan M&#252;sl&#252;man &#252;lkeler i&#231;in yeterli bir yard&#305;m program&#305; da ger&#231;ekle&#351;tirmediklerinden, Bat&#305;'n&#305;n zengin &#252;lkelerine vurmak istedikleri darbenin ac&#305;s&#305;, bu M&#252;sl&#252;man fakir &#252;lkelerin s&#305;rt&#305;ndan &#231;&#305;km&#305;&#351;t&#305;r.
  10. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    1981-1999 Kronolojisi


    1981

    Cezayir'in Ba&#351;kenti'nde ABD, Tahran'daki 52 rehinenin serbest b&#305;rak&#305;lmas&#305; i&#231;in &#304;ran'a 10 milyar dolar vermeyi kabul etti.

    Kosova'da, ilk &#246;&#287;renci g&#246;sterileri ba&#351;lad&#305;.

    Fransa'da 5. Cumhuriyet'in kurulu&#351;undan sonra ilk kez Sosyalist Parti'den Fran&#231;ois Mitterand, cumhurba&#351;kan&#305; se&#231;ildi.

    Papa Jean-Paul II'ye, St-Pierre Meydan&#305;'nda suikast giri&#351;iminde bulunuldu.

    &#304;srail Hava Kuvvetleri, Fransa'n&#305;n g&#246;nderdi&#287;i Osirak Reakt&#246;r&#252;'n&#252; bar&#305;nd&#305;ran, Irak'taki Tamuz N&#252;kleer Ara&#351;t&#305;rma Merkezi'ne sald&#305;rd&#305;.

    Vietnam'da &#231;&#305;kan tayfunda 200 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    M&#305;s&#305;r Cumhurba&#351;kan&#305; Enver Sedat, Ekim 1973 &#304;srail-Arap Sava&#351;&#305; an&#305;s&#305;na d&#252;zenlenen askeri ge&#231;it t&#246;reni s&#305;ras&#305;nda, a&#351;&#305;r&#305; dinciler taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    General Jaruzelski, Polonya Ba&#351;bakan&#305;, Savunma Bakan&#305; ve &#304;&#351;&#231;i Partisi 1. Sekreteri oldu.

    &#304;srail, Golan Tepeleri'ni i&#351;gal etti.

    1982

    &#304;ngiliz Y&#246;netimi ve Vatikan aras&#305;nda 1531'de kesilen diplomatik ili&#351;kiler yeniden kuruldu.

    M&#252;sl&#252;man Karde&#351;ler &#214;rg&#252;t&#252;, Suriye'de ayaklanma ba&#351;latt&#305;, yakla&#351;&#305;k 30 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    &#304;ngiltere ve Arjantin aras&#305;nda, Falkland Sava&#351;&#305; &#231;&#305;kt&#305;.

    &#304;srail, 15 y&#305;l &#246;nce i&#351;gal etti&#287;i Sina Yar&#305;madas&#305;'ndan &#231;ekildi.

    &#304;srail Birlikleri L&#252;bnan'a girdiler ve Beyrut'u ku&#351;att&#305;lar.

    L&#252;bnan Devlet Ba&#351;kan&#305; Be&#351;ir Cemayel, se&#231;imle g&#246;rev ba&#351;&#305;na geldikten 22 g&#252;n sonra Beyrut'ta d&#252;zenlenen bombal&#305; bir sald&#305;r&#305; sonucu, 19 ki&#351;iyle birlikte &#246;ld&#252;. Bir hafta sonra, yerine karde&#351;i Emin Cemayel ge&#231;ti.

    Y&#252;zlerce sivil Filistinli, Sabra ve &#350;atila'daki kamplarda, H&#305;ristiyan Falanjist militanlar taraf&#305;ndan katledildi. B&#246;lge &#304;srail Ordusu'nun denetimi alt&#305;ndayd&#305;.

    Helmut Kohl, Bat&#305; Almanya Ba&#351;bakan&#305; oldu.

    Tahran'da patlay&#305;c&#305; yerle&#351;tirilen bir kamyon havaya u&#231;tu. 60 ki&#351;i &#246;ld&#252;, 700 ki&#351;i yaraland&#305;.

    &#304;spanya'da ilk defa, bir sol parti iktidara geldi, Felipe Gonzales'in &#304;spanyol Sosyalist &#304;&#351;&#231;i Partisi, ezici bir &#252;st&#252;nl&#252;kle se&#231;imleri kazand&#305;.

    18 y&#305;ldan beri SSCB'nin bir numaral&#305; ismi Devlet Ba&#351;kan&#305; Leonid Brejnev &#246;ld&#252;, yerine Yuri Andropov ge&#231;ti.

    Polonya'da liman i&#351;&#231;ilerinin lideri Lech Walesa, 11 ay g&#246;zalt&#305;nda kald&#305;ktan sonra serbest b&#305;rak&#305;ld&#305;.

    Felipe Gonzales, &#304;spanya'da ilk sosyalist h&#252;k&#252;meti kurdu.

    1983

    Pershing 2 F&#252;zeleri, &#304;ngiltere'de SSCB'ye kar&#351;&#305;l&#305;k olarak konu&#351;land&#305;r&#305;ld&#305;.

    ABD Ba&#351;kan&#305; Ronald Reagan, Stratejik Savunma Giri&#351;imi (SDI) program&#305;n&#305; ortaya att&#305;. SSCB'nin k&#305;talararas&#305; balistik f&#252;zelerini u&#231;u&#351;lar&#305;n&#305;n &#231;e&#351;itli a&#351;amalar&#305;nda yoketmeye y&#246;nelik bir program olan SDI daha sonra ''Y&#305;ld&#305;z Sava&#351;lar&#305;''ad&#305;n&#305; ald&#305;.

    ABD'de siyah Harold Washington, Chicago Belediye Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    L&#252;bnan'&#305;n Beyrut Kenti'nde ABD B&#252;y&#252;kel&#231;ili&#287;i'ne bir otomobille intihar sald&#305;r&#305;s&#305; d&#252;zenlendi, 17'si Amerikal&#305; 63 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Rotas&#305;ndan sap&#305;p, SSCB hava sahas&#305;na giren Kore Havayollar&#305;'na ait Boeing 747 tipi bir u&#231;ak, Sovyetler taraf&#305;ndan d&#252;&#351;&#252;r&#252;ld&#252;, u&#231;akta 269 ki&#351;i bulunuyordu.

    Polonyal&#305; lider Lech Walesa, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252;'ne lay&#305;k g&#246;r&#252;ld&#252;.

    Beyrut'ta patlay&#305;c&#305; y&#252;kl&#252; 2 kamyon, Bar&#305;&#351; G&#252;c&#252; Karargah&#305;'na d&#252;zenlenen intihar sald&#305;r&#305;s&#305;nda havaya u&#231;tu. 241 Amerikal&#305; denizci ve 58 Frans&#305;z asker &#246;ld&#252;.

    Arjantin'de demokrasi geri geldi, Sosyal-Demokrat Parti lideri Raul Alfonsin, devlet ba&#351;kan&#305; oldu.

    L&#252;bnan'&#305;n Tire Kenti'ndeki &#304;srail Karargah&#305;'nda patlay&#305;c&#305; y&#252;kl&#252; bir ara&#231; havaya u&#231;tu, 62 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Yaser Arafat ve 4 bin Filistinli, Trablus'u terketti.

    1984

    SSCB Kom&#252;nist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Ba&#351;kan&#305; Yuri Andropov &#246;ld&#252;.

    Los Angeles Olimpiyat Oyunlar&#305;'nda, Amerikal&#305; zenci atlet Karl Lewis, 4 alt&#305;n madalya kazand&#305;.

    Hindistan Ba&#351;bakan&#305; Indra Gandhi &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Ronald Reagan, tekrar ABD Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    Hindistan'&#305;n merkezindeki Bhopal Kenti'ndeki Amerikan Union Carbide &#350;irketi'nin bir fabrikas&#305;ndaki gaz ka&#231;a&#287;&#305; y&#252;z&#252;nden ilk anda 1.750 ki&#351;i &#246;ld&#252;. Bu felaket nedeniyle &#246;lenlerin say&#305;s&#305; yakla&#351;&#305;k 7 bin ki&#351;iye ula&#351;t&#305;.

    G&#252;ney Afrikal&#305; zenci piskopos Desmond Tutu, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252; ald&#305;.

    1985

    Mihail Gorba&#231;ov, Kom&#252;nist Parti Genel Sekreterli&#287;i'ne se&#231;ildi.

    Bel&#231;ika'n&#305;n Heysel Stad&#305;'nda, Avrupa &#350;ampiyon Kul&#252;pler Kupas&#305; finali i&#231;in, &#304;talya'n&#305;n Juventus ve &#304;ngiltere'nin Liverpool tak&#305;mlar&#305; aras&#305;nda yap&#305;lacak kar&#351;&#305;la&#351;ma &#246;ncesinde &#304;ngiliz holiganlar, &#304;talyan taraftarlar&#305;na sald&#305;rd&#305;lar, olaylarda 39 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Japon Havayollar&#305;'na ait Boeing 747 tipi bir u&#231;ak, Tokyo-Osaka hatt&#305;nda seyrederken d&#252;&#351;t&#252;. Kazada 520 ki&#351;i hayat&#305;n&#305; kaybetti.

    4 Filistinli, &#304;skenderiye Liman&#305;'ndan a&#231;&#305;lan &#304;talyan yolcu gemisi Achille Laura'y&#305; ka&#231;&#305;rd&#305;. 480 ki&#351;iyi rehin alan ve bir Amerikal&#305; Yahudi'yi &#246;ld&#252;ren korsanlar, 2 g&#252;n sonra M&#305;s&#305;rl&#305; yetkililere teslim oldular.

    Kolombiya'daki Nevado Del Ruiz Yanarda&#287;&#305;'n&#305;n patlamas&#305; sonucu 25.000 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Malta'n&#305;n ba&#351;kenti Valetta'da M&#305;s&#305;rl&#305; komandolar, &#246;nceki g&#252;n hava korsanlar&#305; taraf&#305;ndan ka&#231;&#305;r&#305;lan bir u&#231;a&#287;a operasyon d&#252;zenlediler. 61 ki&#351;i &#246;ld&#252;, 26 ki&#351;i yaraland&#305; ve 1'i korsan 12 ki&#351;i kurtuldu.

    Arjantin'de Alfonsin'in, 1976-1982 y&#305;llar&#305; aras&#305;ndaki Malouine Sava&#351;&#305;'nda 1.500 ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252; ve 9.000 ki&#351;inin kaybolmas&#305;yla ilgili olarak a&#231;t&#305;&#287;&#305; dava sonu&#231;land&#305;. General Videla ve Amiral Massera, &#246;m&#252;r boyu a&#287;&#305;r hapis cezas&#305;na &#231;arpt&#305;r&#305;ld&#305;lar.

    1986

    &#304;spanya ve Portekiz, AET'ye kat&#305;ld&#305;lar.

    Mario Soares, Portekiz Devlet Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    Filipinler Devlet Ba&#351;kan&#305; Marcos, Honolulu'ya ka&#231;t&#305;. Corazon Aquino, devlet ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;na se&#231;ildi.

    &#304;sve&#231; Ba&#351;bakan&#305; Olof Palme, Stockholm'de &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    F-11 tipi 18 Amerikan bombard&#305;man u&#231;a&#287;&#305;, Trablus'taki askeri mevzileri bombalad&#305;. Aralar&#305;nda Kaddafi'nin evlat edindi&#287;i 15 ayl&#305;k k&#305;z&#305;n&#305;n da bulundu&#287;u 37 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    &#199;ernobil N&#252;kleer Santrali'nde kaza meydana geldi. 30 ki&#351;i &#246;ld&#252;. &#199;evrede oturan 48 bin ki&#351;i tahliye edildi.

    Avusturya'da Kurt Waldheim, Hitler'in ordusunda g&#246;rev yapt&#305;&#287;&#305;n&#305;n ortaya &#231;&#305;kmas&#305;na ra&#287;men devlet ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;na se&#231;ildi.

    Wole Soyinka, Nobel Edebiyat &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; kazand&#305;. Soyinka, bu &#246;d&#252;l&#252; kazanan ilk Afrikal&#305; oldu.

    ABD'de &#304;ran-gate skandal&#305; patlad&#305;. Baz&#305; &#252;st d&#252;zey y&#246;neticiler, &#304;ran'a silah satmakla ve Nikaragual&#305; isyanc&#305;lara finansman sa&#287;lamakla su&#231;land&#305;.

    1987

    ABD, SSCB'nin &#246;nerisini kabul etti, Asya ve Avrupa'da konu&#351;land&#305;r&#305;lm&#305;&#351; ve menzili 500-5 bin 500 kilometre olan b&#252;t&#252;n f&#252;zeler imha edildi.

    25 bin &#304;ranl&#305; hac&#305;, Mekke'deki b&#252;y&#252;k Camii'nin yollar&#305;n&#305; t&#305;kad&#305;lar ve Suudi Arabistan g&#252;venlik g&#252;&#231;leriyle &#231;at&#305;&#351;t&#305;lar, 402 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    N&#252;kleer d&#246;nemin ilk ger&#231;ek silahs&#305;zlanma anla&#351;mas&#305; olan Washington Antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    1988

    SSCB Devlet Ba&#351;kan&#305; Gorba&#231;ov, Cenevre'de Afganistan ve Pakistan aras&#305;nda imzalanan anla&#351;ma uyar&#305;nca, Sovyet Birlikleri'nin 15 May&#305;s'tan itibaren 10 ay i&#231;inde Afganistan'dan &#231;ekilece&#287;ini a&#231;&#305;klad&#305;.

    290 ki&#351;i ta&#351;&#305;yan &#304;ran Havayollar&#305;'na ait A-300 tipi bir yolcu u&#231;a&#287;&#305;, K&#246;rfez'deki ABD Donanmas&#305; taraf&#305;ndan yanl&#305;&#351;l&#305;kla d&#252;&#351;&#252;r&#252;ld&#252;.

    Doping yapt&#305;&#287;&#305; tespit edilen Kanadal&#305; sprinter Ben Johnson'un, Seul Olimpiyatlar&#305;'nda kazand&#305;&#287;&#305; alt&#305;n madalya geri al&#305;nd&#305;. Johnson 100 metrede d&#252;nya rekoru k&#305;rm&#305;&#351;t&#305;.

    George Bush, ABD Ba&#351;kan&#305; oldu.

    Ermenistan'da deprem oldu, 35 bin ki&#351;i &#246;ld&#252; ve 500 bin ki&#351;i evsiz kald&#305;.

    Frankfurt-Londra-New York hatt&#305;nda u&#231;an, Pan Am Havayollar&#305;'na ait Boeing 747 tipi u&#231;ak, &#304;sko&#231;ya'n&#305;n Lockerbie Kasabas&#305;'n&#305;n &#252;zerinde infilak etti. U&#231;akta bulunan 270 ki&#351;i &#246;ld&#252;. BM, su&#231;lu buldu&#287;u Libya'ya, hava ambargosu uygulamaya ba&#351;lad&#305;.

    1989

    Japonya &#304;mparatoru Hirohito &#246;ld&#252;, yerine o&#287;lu Akihito ge&#231;ti.

    &#304;spanyol s&#252;rrealist ressam Salvador Dali &#246;ld&#252;.

    Belgrad Y&#246;netimi, Kosova'n&#305;n &#246;zerkli&#287;ini ortadan kald&#305;rd&#305;. B&#246;lgede yap&#305;lan g&#246;sterilerde 24 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Paraguay'da 1954'ten beri iktidarda olan diktat&#246;r Stroessner, General Rodriguez taraf&#305;ndan devrildi.

    &#304;ran dini lideri Humeyni, Hindistan k&#246;kenli &#304;ngiliz yazar Salman Ru&#351;di hakk&#305;nda ''&#350;eytan Ayetleri''adl&#305; kitab&#305; dolay&#305;s&#305;yla &#246;l&#252;m fetvas&#305; yay&#305;nlad&#305;.

    SSCB'de, 1917'den beri ilk milletvekili se&#231;imleri yap&#305;ld&#305;.

    &#304;ran dini lideri Humeyni &#246;ld&#252;.

    Polonya'da ilk demokratik se&#231;imler yap&#305;ld&#305;. Todeusz Mazowiecki, ba&#351;bakan oldu.

    &#199;in'de, Tiananmen Olaylar&#305; meydana geldi.

    Polonya'da, General Jaruzelski, devlet ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;na se&#231;ildi, ancak yerini 9 Aral&#305;k'ta Lech Walesa'ya b&#305;rakt&#305;.

    Frans&#305;z &#350;irketi UTA'n&#305;n DC-10 tipi bir u&#231;a&#287;&#305; Nijer'deki Tenere &#199;&#246;l&#252; &#252;zerinde infilak etti. 170 ki&#351;i &#246;ld&#252;. 8 y&#305;l sonra Frans&#305;z yarg&#305;&#231; Jean-Louis Brugiere, resmi olarak Libya gizli servisinin de olaylara kar&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;.

    Dalay Lama, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252;'n&#252; kazand&#305;.

    Berlin Duvar&#305; y&#305;k&#305;ld&#305;.

    ABD, Panama'ya askeri m&#252;dahalede bulundu ve General Manuel Antonio Noriega tutukland&#305;.

    Romanya'da Diktat&#246;r Nikolai &#199;avu&#351;esku devrildi ve e&#351;iyle birlikte idam edildi.

    &#199;ekoslavakya Devlet Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na, Vaclav Havel getirildi.

    1990

    27 y&#305;l tutsak kalan G&#252;ney Afrikal&#305; siyah lider Nelson Mandela, &#246;zg&#252;rl&#252;&#287;&#252;ne kavu&#351;tu.

    Nikaragua Devlet Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na, Violeta Chamorro se&#231;ildi.

    Litvanya, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;k ilan etti.

    &#304;ran'&#305;n kuzeybat&#305;s&#305;ndaki Gilan ve Zandjan B&#246;lgelerinde deprem oldu, 40 bin ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Saddam H&#252;seyin'in birlikleri Kuveyt'i i&#351;gal etti.

    &#304;ki Almanya birle&#351;ti.

    1991

    K&#246;rfez Sava&#351;&#305; ba&#351;lad&#305;, 28 &#350;ubat'ta Irak'&#305;n yenilgisiyle sona erdi.

    Hindistan eski Ba&#351;bakan&#305; Rajiv Gandhi &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Yugoslavya'da i&#231; sava&#351; ba&#351;lad&#305;, Slovenya ve H&#305;rvatistan tek yanl&#305; olarak ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;k ilan ettiler.

    Gorba&#231;ov'a darbe giri&#351;iminde bulunuldu.

    Birmanya'da muhalefet y&#246;neticilerinden Aung San Suu Kyi, Nobel Bar&#305;&#351; &#214;d&#252;l&#252; ald&#305;.

    Kambo&#231;ya ile ilgili maddelerin yerald&#305;&#287;&#305; Paris Antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    Yak&#305;ndo&#287;u'da bar&#305;&#351; amac&#305;yla yap&#305;lan Madrid Konferans&#305; ba&#351;lad&#305;.

    L&#252;bnan'da, &#304;slami Cihad &#214;rg&#252;t&#252; taraf&#305;ndan 2.454 g&#252;n esir tutulan Amerikal&#305; gazeteci Terry Anderson, serbest b&#305;rak&#305;ld&#305;.

    G&#252;rcistan d&#305;&#351;&#305;ndaki 11 devlet taraf&#305;ndan imzalanan bir anla&#351;mayla SSCB'ye son verildi. Ba&#287;&#305;ms&#305;z Devletler Toplulu&#287;u kuruldu, Devlet Ba&#351;kan&#305; Gorba&#231;ov, 4 g&#252;n sonra istifa etti.

    1992

    Cezayir'de, se&#231;imlerin birinci turunu &#304;slami Selamet Cephesi'nin (FIS) ezici &#231;o&#287;unlukla kazanmas&#305; &#252;zerine ikinci tur iptal edildi.

    Salvador'da gerillalar ve h&#252;k&#252;met aras&#305;nda bar&#305;&#351; anla&#351;mas&#305; imzaland&#305;, i&#231; sava&#351; 75 bin ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252;ne neden oldu.

    Maastricht Antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;. AET, AB ad&#305;n&#305; ald&#305;.

    &#304;talya'da ''Temiz Eller''soru&#351;turmas&#305; ba&#351;lad&#305;.

    &#304;sve&#231; sosyalist modelinin babas&#305; eski bakan Gunnar Strang &#246;ld&#252;.

    Saraybosna ku&#351;at&#305;ld&#305;, Bosna-Hersek Sava&#351;&#305; ba&#351;lad&#305;.

    Marlene Dietrich &#246;ld&#252;.

    Cezayir Devlet Ba&#351;kan&#305; Muhammed Budiaf, Annaba'da bir s&#246;ylev verirken vurularak, &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    Bill Clinton, ABD Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'na se&#231;ildi.

    ABD Birlikleri, Somali'ye &#231;&#305;karma yapt&#305;.

    1993

    Kambo&#231;ya'da, 25 y&#305;ldan beri ilk kez, BM'nin koruyuculu&#287;unda d&#252;zenlenen ilk demokratik se&#231;imler yap&#305;ld&#305;.

    Bel&#231;ika Kral&#305; Baudoin &#246;ld&#252;.

    Oslo'da gizli g&#246;r&#252;&#351;meler yapan FK&#214; ve &#304;srail Y&#246;netimi, Filistin'e &#246;zerklik tan&#305;yan bir bildiri imzalad&#305;lar. Beyaz Saray'da Yaser Arafat ve &#304;zak Rabin el s&#305;k&#305;&#351;t&#305;lar.

    1994

    Meksika'daki Chiapas Yerlileri isyan ettiler.

    Ruanda'n&#305;n ba&#351;kenti Kigali'de i&#231;inde bulunduklar&#305; araban&#305;n havaya u&#231;mas&#305; sonucu Hutu etnik &#231;o&#287;unlu&#287;una mensup Ruanda Devlet Ba&#351;kan&#305; Juvenal Habyarimana ve Burundi Devlet Ba&#351;kan&#305; Cyprien Ntaryamira &#246;ld&#252;. Ertesi g&#252;n Hutu etnik grubu, t&#252;m &#252;lkede katliamlar yapt&#305;. Nisan-Temmuz aylar&#305;nda Tutsi soyk&#305;r&#305;m&#305; ve muhalefetteki Hutular&#305;n &#246;ld&#252;r&#252;lmesiyle yakla&#351;&#305;k 800 bin ki&#351;i hayat&#305;n&#305; kaybetti.

    G&#252;ney Afrika Cumhuriyeti'nde her &#305;rktan insan&#305;n kat&#305;ld&#305;&#287;&#305; ilk se&#231;imler yap&#305;ld&#305;.

    Man&#351; Denizi'nin alt&#305;ndaki t&#252;nel a&#231;&#305;ld&#305;.

    Yaser Arafat, Filistin Topraklar&#305;'na geri d&#246;nd&#252; ve Gazze'de Filistin &#214;zerk Y&#246;netimi'ni kurdu.

    Alexandr Soljenitsin, 20 y&#305;l ABD'de s&#252;rg&#252;nde kald&#305;ktan sonra Rusya'ya d&#246;nd&#252;.

    &#220;rd&#252;n, M&#305;s&#305;r'dan sonra &#304;srail'le bir bar&#305;&#351; anla&#351;mas&#305; imzalayan 2. Arap &#220;lkesi oldu.

    1995

    Polonya'da, Lech Walesa, ba&#351;kanl&#305;k se&#231;imlerini kaybetti. Aleksandr Kwasniewski, devlet ba&#351;kan&#305; oldu.

    &#304;srail Ba&#351;bakan&#305; &#304;zak Rabin, Tel-Aviv'de bir Yahudi taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.

    ABD'nin Dayton Eyaleti'nde tasarlanan ve 14 Aral&#305;k'ta Paris'te Franjo Tudjman, Slobodan Milosevi&#231; ve Alia &#304;zzetbegovi&#231;'in imzalad&#305;klar&#305; anla&#351;ma, Bosna Sava&#351;&#305;'na son verdi.

    1996

    &#304;srail'de, Binyamin Netanyahu'nun partisi iktidara geldi ve Arap &#220;lkeleriyle imzalanan bar&#305;&#351; anla&#351;malar&#305;n&#305; durdurdu.

    Burundi'de, Binba&#351;&#305; Pierre Buyoya, darbe yapt&#305;.

    Taliban milisleri, Kabil'i zaptettiler.

    Peru'nun ba&#351;kenti Lima'daki Japonya B&#252;y&#252;kel&#231;ili&#287;i'nde, aralar&#305;nda 30 diplomat ve 2 Perulu bakan&#305;n da bulundu&#287;u 683 ki&#351;i, Tupac Amaru Devrimci Hareketi Mensuplar&#305; taraf&#305;ndan rehin al&#305;nd&#305;. 22 Nisan 1997'de Peru askerlerinin d&#252;zenledi&#287;i harekatla olay sonu&#231;land&#305;. 17 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Guatemala'da h&#252;k&#252;met ve devrimci gerillalar aras&#305;nda, 36 y&#305;l s&#252;ren ve 100 bin ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252;ne sebep olan i&#231; sava&#351;tan sonra bar&#305;&#351; anla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    1997

    &#304;ngiltere'de, Tony Blair liderli&#287;indeki &#304;&#351;&#231;i Partisi, se&#231;imleri kazand&#305;.

    Mobutu devrildi. Zaire, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ad&#305;n&#305; ald&#305;.

    Hong Kong, &#199;in Y&#246;netimi'ne devroldu.

    M&#305;s&#305;r'&#305;n Luksor Kenti'nde 68 ki&#351;i, a&#351;&#305;r&#305; dincilerin sald&#305;r&#305;s&#305;nda hayat&#305;n&#305; kaybetti.

    Galler Prensesi Diana, Dodi El Fayed'in de i&#231;inde bulundu&#287;u arac&#305;n kaza yapmas&#305; sonucu &#246;ld&#252;.

    1998

    S&#305;rp Kuvvetleri, Kosoval&#305; Arnavutlara sald&#305;r&#305; d&#252;zenlemeye ba&#351;lad&#305;lar.

    Kanadal&#305; y&#246;netmen James Cameron'un ''Titanic''filmi 11 dalda Oscar ald&#305; ve sinema tarihinin gi&#351;e has&#305;lat&#305; en y&#252;ksek filmi oldu.

    Kuzey &#304;rlanda'daki Katolik ve Protestanlar aras&#305;nda Belfast'ta bar&#305;&#351; anla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    K&#305;z&#305;l Kmerler'in lideri Pol Pot &#246;ld&#252;.

    Hindistan, 5 n&#252;kleer deneme yapt&#305;.

    Br&#252;ksel'de EURO, Yunanistan, &#304;ngiltere, &#304;sve&#231; ve Danimarka d&#305;&#351;&#305;ndaki AB &#252;lkeleri taraf&#305;ndan kabul edildi.

    ABD'de Savc&#305; Starr, Monica Lewinsky skandal&#305; ile ilgili raporunu yay&#305;mlad&#305;.

    ABD'de Nisan'da piyasaya s&#252;r&#252;len iktidars&#305;zl&#305;k hap&#305; Viagra, Avrupa'da yasalla&#351;t&#305;.

    ETA, tek yanl&#305; ve s&#252;resiz ate&#351;kes ilan etti.

    Mitch Tayfunu, Orta Amerika'y&#305; kas&#305;p kavurdu. Tayfun, 26 bin ki&#351;inin &#246;l&#252;m&#252;ne sebep oldu.

    Lordlar Kamaras&#305;, &#350;ilili General Augusto Pinochet'in dokunulmazl&#305;k hakk&#305;ndan yararlanamayaca&#287;&#305;na karar verdi.

    1999

    Amerikan u&#231;aklar&#305;, 6 y&#305;ldan fazla bir s&#252;re sonra ilk kez, Irak'taki u&#231;u&#351;a yasak b&#246;lgelerde Irak u&#231;aklar&#305;na f&#252;ze sald&#305;r&#305;s&#305; d&#252;zenledi.

    &#220;rd&#252;n Kral&#305; H&#252;seyin &#246;ld&#252;.

    Ter&#246;r &#214;rg&#252;t&#252; PKK'n&#305;n ba&#351;&#305; Abdullah &#214;calan, T&#252;rk G&#252;venlik Kuvvetleri taraf&#305;ndan, Kenya'n&#305;n ba&#351;kenti Nairobi'de yakaland&#305;.

    NATO Genel Sekreteri Solana, Yugoslavya'ya y&#246;nelik hava harekat&#305; ba&#351;lat&#305;lmas&#305; emri verdi.

    Almanya Parlamentosu, Berlin'de restore edilen eski parlamentosu Reichstag'da &#231;al&#305;&#351;malar&#305;na ba&#351;lad&#305;.

    Uluslararas&#305; Sava&#351; Su&#231;lar&#305; Mahkemesi, Yugoslavya Devlet Ba&#351;kan&#305; Slobodan Milosevi&#231;'i, Kosova'daki vah&#351;etin sorumlusu olmakla su&#231;lad&#305;.

    NATO'nun Kosova'ya d&#252;zenledi&#287;i operasyon, S&#305;rp Birliklerinin Kosova'dan &#231;ekilmesi anla&#351;mas&#305;yla sona erdi.

    Fas Kral&#305; II. Hasan &#246;ld&#252;.

    &#199;in, n&#246;tron bombas&#305; yapt&#305;&#287;&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;.

    Marmara'da 7.4 b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;nde deprem meydana geldi: 17 bin 118 &#246;l&#252;.

    Yunanistan'&#305;n ba&#351;kenti Atina'da 5,9 b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;nde bir deprem oldu.

    Moskova'da 9 katl&#305; bir binaya d&#252;zenlenen sald&#305;r&#305;da 93 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Moskova'da bir apartmana d&#252;zenlenen ve arkas&#305;nda a&#351;&#305;r&#305; dincilerin bulundu&#287;u sald&#305;r&#305;da 118 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Tayvan'da 7.6 b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;ndeki depremde 2.321 ki&#351;i &#246;ld&#252;.

    Rusya, &#199;e&#231;enistan Operasyonu'nu ba&#351;latt&#305;.

    Pakistan'da Genelkurmay Ba&#351;kan&#305; Pervez M&#252;&#351;erref, y&#246;netime el koydu.

    D&#252;zce'de 7,2 b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;nde deprem oldu: 374 &#246;l&#252;.

    &#199;in, ilk insans&#305;z uzay arac&#305;n&#305;n denemesini yapt&#305;.

    Yarg&#305;tay, ter&#246;r &#246;rg&#252;t&#252; ba&#351;&#305; &#214;calan'a verilen idam cezas&#305;n&#305; onad&#305;.
  11. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Adolf Hitler



    Alman siyaset adam&#305; ve diktat&#246;r (1889-1945). Avusturya'da orta halli bir g&#252;mr&#252;k&#231;&#252; ailesinin &#231;ocu&#287;u olan Hitler, Viyana'da pek ba&#351;ar&#305;l&#305; say&#305;lmayacak bir sanat &#246;&#287;renimi g&#246;rd&#252;. Birinci D&#252;nya Sava&#351;&#305;'nda, Alman ordusuna kat&#305;ld&#305;. Almanya'n&#305;n yenilgisi onu &#231;ok etkiledi ve i&#231;inde &#351;iddetli bir &#246;&#231; alma iste&#287;i uyand&#305;rd&#305;. &#304;919'da Alman &#304;&#351;&#231;i Partisi'ne girdi. &#199;ok k&#305;sa zamanda partinin y&#246;netimini ele ge&#231;irip Nasyonal Sosyalist Parti'ye d&#246;n&#252;&#351;t&#252;rd&#252;. Sonradan k&#246;t&#252; birer &#252;n sahibi olacak ki&#351;ileri kendine yard&#305;mc&#305; ald&#305;: Rohm, G&#246;ring, Hess, Ludendorff ve Goebbels.

    1923'te M&#252;nih'te giri&#351;ti&#287;i h&#252;k&#252;met darbesinin ba&#351;ar&#305;s&#305;zl&#305;&#287;a u&#287;ramas&#305; &#252;zerine Hitler hapsedildi. Hapiste, siyasal &#246;&#287;retisini a&#231;&#305;klad&#305;&#287;&#305; Mein Kampf (Kavgam) adl&#305; kitab&#305;n&#305; yazd&#305;. Bu &#246;&#287;reti Germen &#305;rk&#305;n&#305;n &#252;st&#252;nl&#252;&#287;&#252; iddias&#305; &#252;zerine kuruluydu; bu iddia ise, sald&#305;rgan bir milliyet&#231;ili&#287;e (b&#252;y&#252;k bir Alman Reich'&#305; [imparatorlu&#287;u] kurma), sava&#351;a ve kuvvete tapma&#287;a dayan&#305;yordu. Ona g&#246;re, b&#252;t&#252;n fel&#226;ketlerden sorumlu olan Yahudiler de, kom&#252;nistler gibi yok edilmeliydi.

    1929'dan ba&#351;layarak Hitler, partisinin n&#252;fuzunu artt&#305;rd&#305;. 1933'te iktidara geldi ve &#351;ans&#246;lye (ba&#351;bakan) oldu. O tarihten sonra &#252;lkede &#351;iddet her ge&#231;en g&#252;n biraz daha yerle&#351;ti.

    Hitler, sloganlar&#305;n&#305; yayarak gitgide daha b&#252;y&#252;k topluluklar&#305; etkiliyordu. Hastal&#305;k derecesinde &#246;l&#231;&#252;s&#252;z bir h&#305;rs&#305; vard&#305;. Kendini F&#252;hrer, yani &#246;nder, Almanya'n&#305;n m&#252;stebit efendisi, ba&#351;kan&#305; olarak kabul ettirdi. Rejime kar&#351;&#305; direnenler ve b&#252;t&#252;n Yahudiler toplama kamplar&#305;nda yok edildi. Wehrmacht (Alman ordusu) Avrupa'y&#305; ate&#351;e ve kana bulad&#305;.

    Hitler'in M&#252;nih'te 1938 y&#305;l&#305;nda verdi&#287;i sahte bar&#305;&#351; teminat&#305;na kanan M&#252;ttefik Devletler, diktat&#246;r&#252;n ancak be&#351; y&#305;lda hakk&#305;ndan gelebildiler. Ikinci D&#252;nya Sava&#351;&#305;'n&#305;n son g&#252;nlerinde, Berlin'deki yeralt&#305; s&#305;&#287;&#305;na&#287;&#305;nda ku&#351;at&#305;lm&#305;&#351;ken, 30 Nisan 1945'te kendini &#246;ld&#252;rd&#252;.

    S.A., S.S. ve Gestapo

    H&#252;cum Birlikleri (S.A.) 1933'te Hitler'in iktidara ge&#231;mesine olanak sa&#287;lad&#305;. Hitler bunlar&#305; fazla g&#252;&#231;lenmi&#351; buluyordu; 30 haziran 1934'te (Uzun b&#305;&#231;aklar gecesi) ba&#351;kanlar&#305;n&#305; &#246;ld&#252;rt&#252;p bu birlikleri ortadan kald&#305;rd&#305;. Kara Milisler de denilen G&#252;venlik Te&#351;kil&#226;t&#305; (S.S.), &#246;nce Nazi subaylar&#305;n&#305;n korunmas&#305; i&#231;in kurulmu&#351;ken, sonradan Almanya'da ve i&#351;gal alt&#305;ndaki &#252;lkelerde deh&#351;et rejimini s&#252;rd&#252;rd&#252;ler. Gestapo (gizli polis) ise, &#171;a&#351;a&#287;&#305;l&#305;k i&#351;lerle&#187; g&#246;revlendirildi: Yahudilerin, direnenlerin tutuklanmas&#305; ve i&#351;kence edilmesi v.b.
  12. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Alt&#305; G&#252;n Sava&#351;&#305;


    1960-1980 aras&#305; Orta Do&#287;u geli&#351;melerinde, 1967 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305; bir d&#246;n&#252;m noktas&#305; te&#351;kil eder. &#199;&#252;nk&#252;, bu sava&#351;ta &#304;srail'in Araplar kar&#351;&#305;s&#305;nda kazand&#305;&#287;&#305; kesin zaferler neticesinde, topraklar&#305;n&#305; sava&#351;tan &#246;ncekinin d&#246;rt misli geni&#351;letmesi, Arap-&#304;srail meselesine &#231;ok b&#252;y&#252;k boyutlar kazand&#305;rm&#305;&#351; ve neticelerini g&#252;n&#252;m&#252;ze kadar getirmi&#351;tir.

    1948 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305;'n&#305; Araplar tahrik etmi&#351;tir. 1956 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305; ise &#304;ngiltere, Fransa ve &#304;srail'in M&#305;s&#305;r'a sald&#305;r&#305;lar&#305; dolay&#305;s&#305;yla meydana gelmi&#351;tir. Ancak 1967 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305; ise, &#304;srail de&#287;il, Araplar istedi&#287;i i&#231;in &#231;&#305;km&#305;&#351;t&#305;r. &#350;u farkla ki, Sava&#351;&#305; &#231;&#305;karmak isteyen Araplar, ilk sald&#305;rganl&#305;&#287;&#305; &#304;srail'in yapmas&#305;n&#305; istemi&#351;ler ve bu da olmu&#351;tur.

    Ancak Araplar i&#231;in, daha Sava&#351;&#305;n ilk g&#252;n&#252;nde bir hezimet oldu. Araplar&#305;n 1967 Sava&#351;&#305;'n&#305;n &#231;&#305;kmas&#305;n&#305; istemelerinde ve sava&#351;&#305; k&#305;&#351;k&#305;rtmalar&#305;nda &#252;&#231; &#246;nemli neden rol oynam&#305;&#351; g&#246;r&#252;nmektedir:

    Ba&#351;kan Nas&#305;r'&#305;n gerek 1948, gerek 1956 Sava&#351;&#305;'n&#305;n ve her iki sava&#351;taki yenilginin intikam&#305;n&#305; almaya kararl&#305; olmas&#305;. Bu, Nas&#305;r i&#231;in bir prestij meselesi idi. E&#287;er &#304;srail'i yenecek olursa, intikam&#305;n&#305; ger&#231;ekle&#351;tirmekle kalmayacak, ayn&#305; zamanda kazand&#305;&#287;&#305; prestijle b&#252;t&#252;n Orta Do&#287;u'da M&#305;s&#305;r'a b&#252;y&#252;k bir &#252;st&#252;nl&#252;k sa&#287;lam&#305;&#351; olacakt&#305; ki, bunun siyasi neticeleri de &#231;ok geni&#351; olabilirdi.

    1956'dan beri Sovyet Rusya, M&#305;s&#305;r ve Suriye'yi o kadar silahland&#305;rm&#305;&#351;t&#305; ki, &#304;srail ile yap&#305;lacak bir sava&#351;&#305;n neticesinden sadece M&#305;s&#305;r ve Suriye de&#287;il, Sovyetler dahi gayet emin g&#246;r&#252;n&#252;yorlard&#305;. Bu sebeple, 1967 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305;'n&#305; Sovyetlerin de tahrik ettiklerini s&#246;ylemek m&#252;mk&#252;nd&#252;r.

    Bu s&#305;rada Amerika'n&#305;n Vietnam batakl&#305;&#287;&#305;na saplanm&#305;&#351; olmas&#305; ve dolay&#305;s&#305;yla &#304;srail'in arkas&#305;nda yer alam&#305;yaca&#287;&#305; d&#252;&#351;&#252;ncesi.

    Alt&#305; g&#252;n s&#252;rd&#252;&#287;&#252; i&#231;in Alt&#305; G&#252;n Sava&#351;&#305; ad&#305;n&#305; alan 1967 Arap-&#304;srail Sava&#351;&#305;'n&#305;n ba&#351;lang&#305;&#231; geli&#351;melerini, 1966 y&#305;l&#305;n&#305;n son aylar&#305;nda olu&#351;maya ba&#351;layan Suriye-&#304;srail gerginli&#287;i te&#351;kil eder. &#199;o&#287;unlu&#287;u &#220;rd&#252;n'de bulunan ve di&#287;er Arap &#252;lkelerine de da&#287;&#305;lm&#305;&#351; bulunan Filistinlileri te&#351;kilatland&#305;rarak, bunlar&#305; m&#252;cadeleye sevketmek i&#231;in 1964 May&#305;s&#305;'nda, &#220;rd&#252;n'&#252;n elinde bulunan Do&#287;u Kud&#252;s'te Birinci Filistin Kongresi topland&#305; ve burada Filistin Kurtulu&#351; &#214;rg&#252;t&#252; kurularak bir de 33 Maddelik Filistin Milli Misak&#305; kabul edildi.

    Bu Misak'a g&#246;re, &#304;ngiliz mandas&#305; alt&#305;ndaki Filistin topraklar&#305;, Filistinlilerin anavatan&#305; ve 6'&#305;nc&#305; maddeye g&#246;re de, "Siyonist istilas&#305;ndan &#246;nce", yani 1917 Balfour Deklarasyonunu'ndan &#246;nce, Filistin topraklar&#305;nda devaml&#305; oturan Yahudiler de Filistinli say&#305;lacakt&#305;.

    Bunun d&#305;&#351;&#305;nda, 1947 ye kadar Filistin topraklar&#305;nda ya&#351;ayan "Arap vatanda&#351;lar&#305;" ile, bu tarihten sonra, ister Filistin topraklar&#305;nda, ister bu topraklar&#305;n d&#305;&#351;&#305;nda do&#287;mu&#351; olsun, Filistinli babadan olanlar Filistinli say&#305;lacakt&#305;.

    9'uncu madde, Filistin topraklar&#305;n&#305;n kurtar&#305;lmas&#305; i&#231;in silahl&#305; m&#252;cadeleyi &#246;ng&#246;rmekteydi. 15'inci madde, "B&#252;y&#252;k Arap Vatan&#305;"ndan siyonist, emperyalist istilan&#305;n kovulmas&#305;ndan ve Filistin'deki siyonist varl&#305;&#287;&#305;n&#305;n tasfiyesinden s&#246;z etmekteydi.

    19'uncu madde, Filistin'in 1947'deki taksimini ve &#304;srail Devleti'nin kurulmas&#305;n&#305; ge&#231;ersiz say&#305;yordu. 21'inci madde, Filistin topraklar&#305;n&#305;n tamamen kurtulu&#351;u yerine ge&#231;ecek her t&#252;rl&#252; &#231;&#246;z&#252;m&#252; reddediyordu.

    Kud&#252;s Kongresi'nde, 9'uncu maddenin &#246;ng&#246;rd&#252;&#287;&#252; silahl&#305; m&#252;cadeleyi y&#252;r&#252;tmek &#252;zere fedayin denen gerillalardan meydana gelen bir askeri te&#351;kilat olan El-Fetih (Al-Fatah) te&#351;kilat&#305; kurulmaktayd&#305;.

    1966 &#350;ubat&#305;'nda Suriye'de iktidarda bulunan Baas Partisi'nin sol kanad&#305; bir darbe yaparak, iktidar&#305; ele ge&#231;irdi. Bu sol iktidar ile birlikte, Suriye-&#304;srail s&#305;n&#305;r&#305;nda olayler &#231;&#305;kmaya ba&#351;lad&#305;&#287;&#305; gibi, bu yeni Baasc&#305;lar, Ba&#351;kan Nas&#305;r'&#305; &#304;srail'e kar&#351;&#305; yumu&#351;ak davranmak ve Birle&#351;mi&#351; Milletler'in kanad&#305;n&#305;n alt&#305;na s&#305;&#287;&#305;nmakla su&#231;luyordu.

    1966 Ekimi'nden itibaren de Suriye topraklar&#305;ndan hareket eden El-Fetih fedayini, &#304;srail topraklar&#305;na sald&#305;r&#305;lara ba&#351;lad&#305;lar. &#304;srail, bu sald&#305;r&#305;lar&#305; G&#252;venlik Konseyi'ne &#351;ikayet etti&#287;inde, oradan Suriye aleyhine bir karar &#231;&#305;karmak m&#252;mk&#252;n olmad&#305;. Zira her karar&#305; Sovyet Rusya veto etmekteydi. Bu ise Suriye'yi daha da tahrik etti.

    Suriye Ba&#351;bakan&#305; Ekim ay&#305;nda "Biz &#304;srail'in g&#252;venli&#287;inin bek&#231;isi de&#287;iliz" diyordu. Kas&#305;m ay&#305;nda ise, Suriye ile M&#305;s&#305;r (Birle&#351;ik Arap Cumhuriyeti) aras&#305;nda bir savunma antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;. Bu geli&#351;meler &#252;zerine &#304;srail, fedayin sald&#305;r&#305; ve ak&#305;nlar&#305;na kar&#351;&#305;, Kas&#305;m ay&#305;n&#305;n ortalar&#305;ndan itibaren, "mislile mukabele" takti&#287;ini tatbike ba&#351;lad&#305;. Yani, yap&#305;lan en k&#252;&#231;&#252;k bir sald&#305;r&#305;ya kar&#351;&#305;, en a&#287;&#305;r bir &#351;ekilde ve a&#287;&#305;r silahlarla kar&#351;&#305;l&#305;k verilmeye ba&#351;land&#305;. Bu suretle, bir yandan Suriye-&#304;srail, bir yandan da &#220;rd&#252;n-&#304;srail s&#305;n&#305;rlar&#305;nda gerginlik her ge&#231;en g&#252;n biraz daha artmaya ba&#351;lad&#305;.

    Ocak-Nisan 1967 d&#246;neminde Suriye-&#304;srail s&#305;n&#305;rlar&#305;nda k&#252;&#231;&#252;k &#231;at&#305;&#351;malardan, tank, top&#231;u ve hava &#231;at&#305;&#351;malar&#305;na kadar her t&#252;rl&#252; faaliyet ortaya &#231;&#305;kt&#305;. 7 Nisan 1967 g&#252;n&#252; Suriye ile &#304;srail aras&#305;ndaki hava muharebesinde &#304;srail u&#231;aklar&#305; &#350;am &#252;zerinde u&#231;tu&#287;u gibi, alt&#305; tane de Suriye u&#231;a&#287;&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;rd&#252;ler.

    7 Nisan olaysi, Suriye ve Araplar i&#231;in haysiyet k&#305;r&#305;c&#305; olmu&#351;tu. Bilhassa d&#252;&#351;&#252;r&#252;len u&#231;aklar&#305;n Sovyet yap&#305;s&#305; olmas&#305;, Sovyetler i&#231;in de olaynin prestij k&#305;r&#305;c&#305; olmas&#305;na sebep oldu. Bundan dolay&#305; Sovyetler, Suriye'yi daha silahland&#305;rd&#305;klar&#305;ndan ba&#351;ka, Suriye &#252;zerindeki kontrollar&#305;n&#305; da artt&#305;rd&#305;lar. &#214;yle g&#246;r&#252;n&#252;r ki, 7 Nisan'dan sonra meydana gelen en k&#252;&#231;&#252;k bir olay, &#304;srail'e kom&#351;u Arap &#252;lkelerinin &#304;srail ile m&#252;nasebetlerinin gerginle&#351;mesine, kendi &#231;ap&#305;ndan daha b&#252;y&#252;k katk&#305;da bulunmu&#351;tur.

    May&#305;s ay&#305;ndan itibaren Suriye'den &#304;srail topraklar&#305;na fedayin ak&#305;nlar&#305; daha da yo&#287;unla&#351;maya ba&#351;lad&#305;. &#304;srail Ba&#351;bakan&#305; Levi Eshkol, 11 May&#305;s'ta radyoda yapt&#305;&#287;&#305; bir konu&#351;mada &#351;&#246;yle diyordu: "&#304;srail h&#252;k&#252;meti gayet iyi biliyor ki, teroristlerin merkezi Suriye'dir. Fakat biz prensibimizi tesbit ettik: Sald&#305;rgana mukabil darbeyi vurman&#305;n zaman&#305;n&#305;, yerini ve vas&#305;tas&#305;n&#305; biz se&#231;ece&#287;iz"

    Eshkol'&#252;n bu s&#246;zlerinden san&#305;ld&#305; ki, &#304;srail Suriye'ye kar&#351;&#305; harekete ge&#231;meye karar vermi&#351;ti. Sonradan g&#246;r&#252;ld&#252; ki, &#304;srail'in se&#231;ti&#287;i hedef M&#305;s&#305;r'd&#305;r. Bu yan&#305;lg&#305; dolay&#305;s&#305;lad&#305;r ki, M&#305;s&#305;r Genelkurmay Ba&#351;kan&#305; 14 May&#305;s'ta &#350;am'a giderek g&#246;r&#252;&#351;melerde bulundu. Bundan sonra olaylar h&#305;zla akmaya ba&#351;lad&#305;.

    16 May&#305;s'ta M&#305;s&#305;r Silahl&#305; Kuvvetleri alarm durumuna ge&#231;irildi. Esasen 14 May&#305;s'tan itibaren M&#305;s&#305;r kuvvetleri, 1956'dan beri Birle&#351;mi&#351; Milletler bar&#305;&#351; g&#252;c&#252;n&#252;n kontrol&#252;nde olan Sina'ya girmeye ba&#351;lam&#305;&#351;t&#305;. Yine 16 May&#305;s'ta M&#305;s&#305;r, gerek Sina Yar&#305;madas&#305;'nda ve Gazze'de bulunan ve gerek Akabe K&#246;rfezi'nin K&#305;z&#305;ldeniz'e &#231;&#305;k&#305;&#351; noktas&#305; olan Tiran Bo&#287;az&#305;'ndaki &#350;arm el-&#350;eyh'deki Birle&#351;mi&#351; Milletler askerlerinin buralardan &#231;ekilmesini istedi. B.M. askerleri, 19 May&#305;s'tan itibaren buralardan &#231;ekilmeye ba&#351;lad&#305; ve yerlerini M&#305;s&#305;r askerleri ald&#305;.

    Bu olay, Arap-&#304;srail gerginli&#287;inde &#246;nemli bir t&#305;rmanma te&#351;kil etmekteydi. M&#305;s&#305;r, bu hareketi ile iki cepheden &#304;srail'e kar&#351;&#305; pozisyon al&#305;yordu. Biri, Sina'y&#305; tamamen kontrol&#252; alt&#305;na almak suretiyle, &#304;srail'e kar&#351;&#305; do&#287;rudan hareket imk&#226;n&#305;n&#305; kazanmas&#305; ve arada B.M. Kuvvetleri'nin mevcut olmamas&#305;yd&#305;. &#304;kincisi ise, &#350;arm el-&#350;eyh'e askerini sokmakla, &#304;srail'in K&#305;z&#305;ldeniz'e &#231;&#305;k&#305;&#351;&#305; olan Tiran Bo&#287;az&#305;'n&#305; kontrol alt&#305;na al&#305;yordu.

    Nas&#305;r, bununla da yetinmedi ve 22 May&#305;s'ta Tiran Bo&#287;az&#305;'n&#305; &#304;srail gemilerine ve 24 May&#305;s'ta da b&#252;t&#252;n deniz trafi&#287;ine kapad&#305;. Bu sonuncu tedbir ile, &#304;srail'e ba&#351;ka &#252;lke gemilerinin yard&#305;m getirmesini &#246;nlemi&#351; olmaktayd&#305;.

    22 May&#305;s'tan itibaren Tiran Bo&#287;az&#305;'n&#305;n ve arkas&#305;ndan Akaba K&#246;rfezi'nin kapat&#305;lmas&#305;, Orta Do&#287;u'daki havay&#305; birdenbire gerginle&#351;tirdi. &#199;&#252;nk&#252;, &#304;srail M&#305;s&#305;r'&#305;n bu hareketini, kendisine y&#246;neltilmi&#351; bir sald&#305;r&#305; olarak kabul etti. Bu sebeple, 23 May&#305;s'tan itibaren Amerika ve Sovyetler harekete ge&#231;erek, bir sava&#351;&#305; &#246;nleme &#231;abalar&#305;na giri&#351;tiler.

    Vietnam Sava&#351;&#305;'n&#305;n Kongre'de uyand&#305;rd&#305;&#287;&#305; tepkiler dolay&#305;s&#305;yla Ba&#351;kan Johnson, &#304;srail meselesinde fazla ileri gitmekten korkuyor ve ellerini ba&#287;l&#305; hissediyordu. Onun i&#231;in, Sovyet Rusya'n&#305;n da Orta Do&#287;u'da herhangi bir avantaj elde etmesini &#246;nlemek i&#231;in, bu devletle beraber hareket etme karar&#305; ald&#305;. Bu, Sovyetlerin de i&#351;ine geldi. &#199;&#252;nk&#252; 7 Nisan'daki hava muharebesinde Suriye'nin &#304;srail kar&#351;&#305;s&#305;nda hi&#231; bir &#351;ey yapamamas&#305;, Sovyetlerin Araplara olan g&#252;venini sarsm&#305;&#351;t&#305;.

    Fakat Sovyetler, bir yandan da Araplar&#305;n g&#252;venini kaybetmek istemiyorlard&#305;. Bu sebeple, bir yandan Amerika &#304;srail'i, &#246;te yandan da Sovyetler Suriye ve M&#305;s&#305;r'&#305; yat&#305;&#351;t&#305;rmaya &#231;al&#305;&#351;t&#305;lar. &#304;ki b&#252;y&#252;k devletten gelen bu yat&#305;&#351;t&#305;rma faaliyetinin hi&#231; bir faydas&#305; olmad&#305;. Hava yat&#305;&#351;aca&#287;&#305; yerde, daha da gerginle&#351;ti. Nas&#305;r, 26 May&#305;s'ta yapt&#305;&#287;&#305; bir konu&#351;mada &#351;&#246;yle diyordu: "E&#287;er sava&#351; gelecek olursa, bu topyek&#252;n bir sava&#351; ve hedefimiz de &#304;srail'i yoketmek olacakt&#305;r. Bu sava&#351;&#305; kazanaca&#287;&#305;m&#305;za inan&#305;yoruz ve &#351;imdi &#304;srail ile sava&#351; i&#231;in haz&#305;r&#305;z. Bu sefer 1956'daki gibi olmayacak. O zaman &#304;srail ile de&#287;il, &#304;ngiltere ve Fransa ile sava&#351;m&#305;&#351;t&#305;k".

    Al Ahram Gazetesi'nin ba&#351;yazar&#305; Muhammed Heykel de, yine ayn&#305; g&#252;n, "Sava&#351; ka&#231;&#305;n&#305;lmazd&#305;r. Araplar ilk defa olarak iradelerini &#304;srail'e kabul ettirebileceklerdir" diyordu. Bu arada, G&#252;venlik Konseyi de 23 May&#305;s'tan itibaren toplant&#305;lar yaparak ve bir tak&#305;m kararlar alarak bir krizin patlamas&#305;n&#305; &#246;nlemeye &#231;al&#305;&#351;t&#305;. Fakat bunlar da sava&#351;&#305; &#246;nlemeye yetmedi.

    30 May&#305;s'ta M&#305;s&#305;r (Birle&#351;ik Arap Cumhuriyeti) ile &#220;rd&#252;n aras&#305;nda bir savunma antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;. Bu antla&#351;maya 4 Haziran'da Irak da kat&#305;ld&#305;. M&#305;s&#305;r Ba&#351;kan&#305; Nas&#305;r, bu kat&#305;l&#305;m dolay&#305;s&#305;yla yapt&#305;&#287;&#305; konu&#351;mada, "1956 ihanetinin intikam&#305;n&#305; almak i&#231;in sava&#351;&#305;n ba&#351;lamas&#305;n&#305; &#351;iddetle arzuluyoruz. Bu sava&#351; b&#252;t&#252;n d&#252;nyaya Araplar&#305;n da, &#304;srail'in de ne oldu&#287;unu anlatacakt&#305;r" diyordu.

    Krizin ba&#351;lang&#305;c&#305;nda Sovyetler, &#304;srail'in ilk &#246;nce Suriye cephesinden harekete ge&#231;ece&#287;ini tahmin etmi&#351;tir. Daha sonralar&#305; Ba&#351;kan Nas&#305;r, &#304;srail'in Sina cephesinde harekete ge&#231;ece&#287;ini, ancak cepheden sald&#305;rmay&#305;p, Gazze koridorundan girmesini beklemi&#351;tir. Halbuki bunlar&#305;n hi&#231; biri olmad&#305;. Araplar&#305;n istedi&#287;i gibi ilk sald&#305;r&#305;y&#305; &#304;srail yapt&#305;. Fakat Araplara ilk ve a&#287;&#305;r bir darbe indirmek i&#231;in 5 Haziran 1967 sabah&#305; 7:30'dan itibaren havalanan &#304;srail u&#231;aklar&#305;, M&#305;s&#305;r, Suriye ve &#220;rd&#252;n havaalanlar&#305;n&#305; bombard&#305;man etmeye ba&#351;lad&#305;lar.

    M&#305;s&#305;r'a yap&#305;lan bask&#305;nda, &#304;srail u&#231;aklar&#305;, M&#305;s&#305;r radarlar&#305;na yakalanmamak i&#231;in Akdeniz &#252;zerinde &#231;ok al&#231;aktan u&#231;arak, M&#305;s&#305;r'&#305;n Bat&#305; s&#305;n&#305;rlar&#305;na ula&#351;m&#305;&#351;lar ve sald&#305;r&#305;lar&#305;n&#305; bat&#305;dan yapm&#305;&#351;lard&#305;r. Sina &#252;zerinden de&#287;il. O kadar ki, &#304;srail u&#231;aklar&#305; Irak'a da ula&#351;arak Habbaniye Havaalan&#305;'n&#305; bile bombard&#305;man ettiler.

    5 Haziran g&#252;n&#252; ak&#351;am oldu&#287;u zaman, 16 M&#305;s&#305;r havaalan&#305; art&#305;k kullan&#305;lmaz hale gelmi&#351; ve 280 M&#305;s&#305;r u&#231;a&#287;&#305;, 52 Suriye u&#231;a&#287;&#305;, 20 &#220;rd&#252;n u&#231;a&#287;&#305; ve bir &#231;ok da Irak u&#231;a&#287;&#305; yerde tahrip edilmi&#351;ti. Sonradan g&#246;r&#252;lm&#252;&#351;t&#252;r ki, tahrip edilen Arap u&#231;aklar&#305;n&#305;n say&#305;s&#305; o g&#252;n 400'&#252; a&#351;m&#305;&#351; bulunuyordu.

    Havalar&#305;n kontrolu art&#305;k &#304;srail'in elindeydi. Araplar, 5 Haziran g&#252;n&#252; 160 &#304;srail u&#231;a&#287;&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;rd&#252;klerini iddia etmi&#351; iseler de, bu iddian&#305;n ger&#231;ekle hi&#231; bir alakas&#305; olmad&#305;&#287;&#305; g&#246;r&#252;lm&#252;&#351;t&#252;r. Havalardaki &#252;st&#252;nl&#252;k, &#304;srail'in kara harek&#226;t&#305;n&#305; da kolayla&#351;t&#305;rm&#305;&#351;t&#305;r. Bilhassa Sina Yar&#305;madas&#305;'ndaki muharebelerde M&#305;s&#305;r'&#305;n z&#305;rhl&#305; kuvvetleri, &#304;srail z&#305;rhl&#305; kuvvetlerinden ziyade, havadan &#304;srail u&#231;aklar&#305;ndan a&#287;&#305;r darbeler yemi&#351; ve peri&#351;an olmu&#351;lard&#305;r. Bundan dolay&#305;, &#304;srail kuvvetleri &#252;&#231; g&#252;n i&#231;inde b&#252;t&#252;n Sina'y&#305; ele ge&#231;irip, 7 Haziran ak&#351;am&#305; S&#252;vey&#351; Kanal&#305;'n&#305;n sa&#287; k&#305;y&#305;s&#305;ndaki, kuzeyde Kantaro, ortada &#304;smailiye ve g&#252;neyde de Port Tevfik'e ula&#351;m&#305;&#351;lard&#305;r.

    Bu durumda M&#305;s&#305;r'&#305;n yapabilece&#287;i bir &#351;ey kalmam&#305;&#351;t&#305;. 8 Haziran'da &#304;srail ile ate&#351;kesi kabul ederek, &#304;srail kuvvetlerinin Kanal'&#305;n di&#287;er yakas&#305;na ge&#231;mesini &#246;nlemi&#351;tir.

    &#304;srail i&#231;in 1967 Sava&#351;&#305;'n&#305;n en &#231;etin cephesi &#220;rd&#252;n cephesi ve Bat&#305; &#350;eria cephesi olmu&#351;tur. &#220;rd&#252;n kuvvetleri, ger&#231;ekten &#304;srail'i u&#287;ra&#351;t&#305;rm&#305;&#351; ve ciddi kay&#305;plar verdirmi&#351;lerdir. Fakat onlar da M&#305;s&#305;r'dan daha fazla dayanamad&#305;. 7 Haziran g&#252;n&#252; Nablus muharebesini kaybedip, &#351;ehir, &#304;srail kuvvetlerinin eline ge&#231;ince, &#304;srail b&#252;t&#252;n Bat&#305; &#350;eria'y&#305; i&#351;gal etmi&#351; oluyordu. Bu sebeple 7 Haziran ak&#351;am&#305; &#220;rd&#252;n de &#304;srail ile ate&#351;kesi kabul etti.

    8 Haziran'dan itibaren Suriye cephesinde Golan Tepelerinde muharebeler &#351;iddetlendi. Suriye, Golan Tepelerinden a&#351;a&#287;&#305;daki &#304;srail yerle&#351;im merkezlerini 1956'dan beri 11 y&#305;l s&#252;re ile bombalam&#305;&#351;t&#305;. Yani bu tepelerin, &#304;srail'in Suriye'ye kar&#351;&#305; savunmas&#305; bak&#305;m&#305;ndan stratejik bir &#246;nemi vard&#305;. Suriyeliler de &#304;srail kar&#351;&#305;s&#305;nda fazla dayanamad&#305;lar. &#304;srail kuvvetleri, Golan Tepelerini ald&#305;ktan sonra, Suriye topraklar&#305;nda ilerlemeye ba&#351;lad&#305;lar. &#304;srail kuvvetlerinin ilerleme istikameti &#350;am'd&#305;.

    &#304;&#351;te tam bu s&#305;rada, 10 Haziran g&#252;n&#252; Sovyetler, Amerika'ya ba&#351;vurarak, &#304;srail ilerlemesi durdurulmad&#305;&#287;&#305; takdirde, "askeri harek&#226;t" da dahil gerekli tedbirleri alacaklar&#305;n&#305; bildirdiler. Bu s&#305;rada &#304;srail kuvvetleri, &#350;am'a 40 mil mesafedeki Kuneitra'ya girmi&#351; bulunuyordu. Dolay&#305;s&#305;s&#305;yla &#304;srail, Kuneitra'da durdu ve o g&#252;n saat 16:30'da da &#304;srail ile Suriye aras&#305;nda ate&#351;kes ba&#351;lad&#305;. Alt&#305; G&#252;n Sava&#351;&#305; b&#246;ylece sona ermi&#351; oluyordu.

    Sava&#351;&#305;n sonu Araplar i&#231;in tam bir hezimetti. Sava&#351;tan sonra bir Arap askeri g&#252;c&#252; kalmam&#305;&#351;t&#305;. M&#305;s&#305;r, Sina'ya 80-100 bin ki&#351;ilik bir kuvvet s&#252;rmesine ra&#287;men bir &#351;ey yapamam&#305;&#351;t&#305;. M&#305;s&#305;r, 600-800 tank kaybetmi&#351;ti. 100'den fazla kullan&#305;labilir Sovyet yap&#305;s&#305; tank &#304;srail'in eline ge&#231;mi&#351;ti. Yine M&#305;s&#305;r'&#305;n 400 topu ile 10.000 askeri arac&#305; Sina'da tahrip edilmi&#351;ti. Tahrip edilen Arap u&#231;aklar&#305;n&#305;n say&#305;s&#305; 441 olarak tesbit edilmi&#351;tir ki, bunun i&#231;inde Sovyet yap&#305;s&#305; 280 Mig ve 60 Ilyu&#351;in u&#231;a&#287;&#305; da bulunmaktayd&#305;. Ba&#351;ka bir deyimle, 1967 Arap yenilgisi, ayn&#305; zamanda Sovyet silahlar&#305;n&#305;n da yenilgisi idi.

    Araplar&#305;n bu silah kayb&#305;, Sovyetlerin bu &#252;lkeleri tekrar silahland&#305;rmak i&#231;in daha s&#305;k&#305; kontrol&#252; alt&#305;na almas&#305; ve Orta Do&#287;u'da daha fazla s&#246;z sahibi olmak i&#231;in de bir f&#305;rsat olmaktayd&#305;.

    1967 zaferi ile &#304;srail, topraklar&#305;n&#305; d&#246;rt misli daha geni&#351;letmi&#351;tir. Gazze ve b&#252;t&#252;n Sina Yar&#305;madas&#305; &#304;srail'in eline ge&#231;ti&#287;i i&#231;in &#304;srail, S&#252;vey&#351; Kanal&#305;'na dayanm&#305;&#351; ve g&#252;neyde de &#350;arm-el-&#350;eyh'i alarak Tiran Bo&#287;az&#305;'n&#305;n kontrol&#252;ne sahip olmu&#351;tur. Yine Sina'n&#305;n kuzeydo&#287;usundaki Gazze B&#246;lgesi de &#304;srail'in eline ge&#231;mi&#351;tir.

    &#304;srail, &#220;rd&#252;n'den &#350;eria Nehri'nin bat&#305;s&#305;ndaki b&#252;t&#252;n topraklar&#305; alarak, &#350;eria Nehri, &#220;rd&#252;n ile &#304;srail aras&#305;nda s&#305;n&#305;r olmu&#351;tur. Keza, &#220;rd&#252;n'&#252;n elindeki Do&#287;u Kud&#252;s de &#304;srail'in eline ge&#231;mi&#351;tir ki, bu suretle 2000 y&#305;ldan beri ilk defa olarak Yahudiler Kud&#252;s'e tekrar sahip oluyorlard&#305;. Osmanl&#305; Devleti'nin 400 y&#305;l elinde tuttu&#287;u kutsal Kud&#252;s'&#252;, Araplar, 50 y&#305;l ellerinde tutamam&#305;&#351;lard&#305;.

    &#304;srail, Golan Tepeleri denen ve Kuneitra'ya kadar uzayan Suriye topraklar&#305;n&#305; da i&#351;gal etmi&#351;lerdi. &#304;srail, bu topraklar&#305; elde etmekle, kendisi i&#231;in gerekli g&#252;venlikli s&#305;n&#305;rlara sahip olmaktayd&#305;. Fakat, &#304;srail'in bu g&#252;venli&#287;ine kar&#351;&#305; da, Sovyetler bilhassa M&#305;s&#305;r ve Suriye &#252;zerindeki n&#252;fuzunu daha da artt&#305;rarak, bir bak&#305;ma bu g&#252;venli&#287;i belirli &#246;l&#231;&#252;de zay&#305;flatm&#305;&#351; olmaktayd&#305;lar. Zira, 1967 Sava&#351;&#305;'ndan sonra Sovyetler, Arap &#252;lkelerini yeniden silahland&#305;rmaya ba&#351;layarak &#304;srail kar&#351;&#305;s&#305;nda bir silah dengesi kurmaya &#231;al&#305;&#351;t&#305;klar&#305; gibi, bundan da daha &#246;nemlimi, Akdeniz'deki varl&#305;klar&#305;n&#305; artt&#305;rd&#305;.

    Bu sava&#351;tan sonra Sovyet donanmas&#305; hemen 50-60 par&#231;aya &#231;&#305;kar&#305;ld&#305;&#287;&#305; gibi, Sovyetler, Suriye'nin Lazkiye ve M&#305;s&#305;r'&#305;n da &#304;skenderiye Liman&#305;'nda deniz &#252;ss&#252; elde ettiler. Bu ise, bu iki &#252;lkenin daha fazla Sovyet n&#252;fuzu alt&#305;na girmesi idi.

    Sovyetlerin Araplar &#252;zerindeki koruyuculu&#287;u, daha sava&#351;&#305;n son g&#252;nlerinde ba&#351;lam&#305;&#351;t&#305;. 10 Haziran g&#252;n&#252; Sovyetler Amerika'ya ba&#351;vurup ate&#351;kesi sa&#287;lamam&#305;&#351; olsalard&#305; &#304;srail kuvvetlerinin &#350;am'a girmesi belki i&#351;ten bile olmayacakt&#305;. Sovyetlerin koruyuculu&#287;u bu kadarla da kalmad&#305;. G&#252;venlik Konseyi'nde Amerika'n&#305;n vetosu ihtimali dolay&#305;s&#305;yla, Genel Kurul'dan Araplar lehine bir karar &#231;&#305;karmak amac&#305; ile, B.M. Genel Kurulu'nun 19 Haziran'da ola&#287;an&#252;st&#252; toplant&#305;ya &#231;a&#287;r&#305;lmas&#305;n&#305; sa&#287;lad&#305;. Ancak, Genel Kurul'da 21 Temmuz'a kadar yap&#305;lan toplant&#305;larda, Arap-&#304;srail bar&#305;&#351;&#305; i&#231;in ortaya at&#305;lan hi&#231; bir form&#252;l, gerekli &#252;&#231;te iki &#231;o&#287;unlu&#287;u sa&#287;layamad&#305;. Bunun &#252;zerine mesele G&#252;venlik Konseyine havale edildi.

    Genel Kurul, 4 Temmuz2da, Pakistan taraf&#305;ndan teklif edilen ve T&#252;rkiye, &#304;ran, Gine, Mali ve Nijer taraf&#305;ndan desteklenen karar tasar&#305;s&#305;n&#305; kabul etti. 20 &#231;ekimsere kar&#351;&#305; 88 oyla kabul edilen bu karar, &#304;srail'i, Kud&#252;s'&#252;n stat&#252;s&#252;n&#252; de&#287;i&#351;tirebilecek her t&#252;rl&#252; tedbirden ka&#231;&#305;nmaya davet ediyor ve bu gibi tedbirlerin hukuken ge&#231;ersiz olaca&#287;&#305;n&#305; hat&#305;rlat&#305;yordu. G&#252;venlik Konseyi ise &#304;srail'i destekleyen Amerikan ve Araplar&#305; destekleyen Sovyet g&#246;r&#252;&#351;lerini uzla&#351;t&#305;rmak i&#231;in uzun s&#252;ren g&#246;r&#252;&#351;me ve tart&#305;&#351;malardan sonra, nihayet, 22 Kas&#305;m 1967'de 242 say&#305;l&#305; karar&#305; kabul etti.

    Karar, &#304;srail'in bu son sava&#351;ta i&#351;gal etti&#287;i topraklardan &#231;ekilmesini &#246;ng&#246;rmekteydi. Karar&#305;n bundan sonraki k&#305;sm&#305;nda da, b&#246;lgedeki her devletin egemenlik, toprak b&#252;t&#252;nl&#252;&#287;&#252; ve siyasi ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305;n tan&#305;nmas&#305; ve buna sayg&#305; g&#246;sterilmesi isteniyor ve yine her devletin bar&#305;&#351; i&#231;inde, tehdit ve kuvvet kullan&#305;lmas&#305;ndan uzak olarak, g&#252;venlikli ve tan&#305;nm&#305;&#351; s&#305;n&#305;rlar&#305; i&#231;inde ya&#351;amas&#305; hakk&#305; kabul edilmekteydi.

    Karar&#305;n &#252;&#231;&#252;nc&#252; maddesine g&#246;re de, bu karar&#305;n yukar&#305;daki prensipleri &#231;er&#231;evesinde bar&#305;&#351;c&#305; ve taraflarca kabul edilmi&#351; bir anla&#351;man&#305;n ger&#231;ekle&#351;tirilmesi amac&#305; ile, Genel Sekreteri, taraflar aras&#305;nda temas sa&#287;lamak i&#231;in bir &#246;zel temsilci tayin edecekti.

    242 say&#305;l&#305; G&#252;venlik Konseyi karar&#305;n&#305;n 3'&#252;nc&#252; maddesi gere&#287;ince, B.M. Genel Sekreteri, &#304;sve&#231;li diplomat Gunnar Jarring'i taraflar aras&#305;nda temas ve anla&#351;ma sa&#287;lamakla g&#246;revli &#246;zel temsilci se&#231;ti. Ancak Jarring'in temaslar&#305; ve faaliyeti hi&#231; bir netice vermedi. Fakat bu arada Amerika, bar&#305;&#351;&#305; sa&#287;lama &#231;abalar&#305;na aktif bir &#351;ekilde girdi. &#199;&#252;nk&#252;, 1968 se&#231;imlerinde ba&#351;kanl&#305;&#287;a gelen Richard Nixon, nas&#305;l Vietnam meselesini bir an &#246;nce sona erdirmeye karar vermi&#351; ise, Orta Do&#287;u'da da bar&#305;&#351;&#305; ger&#231;ekle&#351;tirerek Amerika'n&#305;n prestijini tamir etmeye kararl&#305; idi. &#199;&#252;nk&#252;, &#304;srail'in 1967 Sava&#351;&#305;'ndaki tart&#305;&#351;mas&#305;z zaferi, Araplar taraf&#305;ndan, Amerika'n&#305;n &#304;srail'e yard&#305;m etti&#287;i propagandas&#305; ile, bir Amerikan aleyhtarl&#305;&#287;&#305;na d&#246;n&#252;&#351;t&#252;r&#252;lm&#252;&#351;t&#252;.

    Nixon, bilhassa bu aleyhte propaganday&#305; &#246;nlemek ve Amerika'n&#305;n Orta Do&#287;u'daki itibar&#305;n&#305; tekrar tesis etmek istiyordu. Bu sebeple Nixon'&#305;n D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305; William Rogers, Araplarla &#304;srail'i bir bar&#305;&#351; &#231;&#246;z&#252;m&#252; etraf&#305;nda birle&#351;tirmek i&#231;in &#231;e&#351;itli planlar ortaya att&#305;. Fakat Rogers'&#305;n bu te&#351;ebb&#252;slerinden hi&#231; bir netice &#231;&#305;kmad&#305;. &#199;&#252;nk&#252;, Araplar bir bar&#305;&#351; i&#231;in &#246;nce &#304;srail'in i&#351;gal etti&#287;i topraklardan &#231;ekilmesi gerekti&#287;ini s&#246;yl&#252;yordu.

    Araplar&#305;n 242 say&#305;l&#305; G&#252;venlik Konseyi karar&#305;n&#305; yorumlamas&#305; bu &#351;ekildeydi ve bu yorum, bug&#252;ne kadar devam etmi&#351;tir. Buna kar&#351;&#305;l&#305;k, &#304;srail ise, 242 say&#305;l&#305; karar&#305;n 3'&#252;nc&#252; maddesine dayanarak, &#246;nce bir m&#252;zakere masas&#305;na oturulmas&#305;n&#305; ve "g&#252;venlikli ve tan&#305;nm&#305;&#351;" s&#305;n&#305;rlar&#305;n tesbitini ve ondan sonra da, &#304;srail'in, hangi topraklardan &#231;ekilecekse, oradan &#231;ekilmesi g&#246;r&#252;&#351;&#252;n&#252; savundu. &#304;srail'in bu g&#246;r&#252;&#351;&#252; de bug&#252;ne kadar devam eden bir g&#246;r&#252;&#351;t&#252;r.
  13. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Anti-Komintern Pakt

    1936 Kas&#305;m&#305;nda Berlin-Roma Mihveri kuruldu&#287;u bir s&#305;rada, &#246;te yandan Berlin-Tokyo Mihveri de kuruldu. Bu, Almanya ile Japonya'n&#305;n Sovyet Rusya'ya ve Komintern'in milletleraras&#305; kom&#252;nizm faaliyetine kar&#351;&#305; imzalam&#305;&#351; olduklar&#305; Anti-Komintern Pakt't&#305;r.

    1935 tarihli Frans&#305;z-Sovyet ittifak&#305;n&#305;n Almanya &#252;zerinde yaratt&#305;&#287;&#305; tepki, sadece Ren boylar&#305;n&#305;n Almanya taraf&#305;ndan militarize edilmesi sonucunu vermemi&#351;, fakat ayn&#305; zamanda Almanya 1936 Mart&#305;ndan itibaren kom&#252;nizme ve dolay&#305;s&#305;yla Sovyet Rusya'ya kar&#351;&#305; geni&#351; bir kampanya a&#231;m&#305;&#351;t&#305;r. Fakat bu kampanya &#246;zellikle yaz aylar&#305;nda &#351;iddetlenmi&#351;tir. Bunun da sebebi, 1936 A&#287;ustosunda Sovyet Rusya'n&#305;n askerlik &#231;a&#287;&#305;n&#305; 21 ya&#351;tan 19'a indirmesidir. Frans&#305;z-Sovyet ve Sovyet-&#199;ekoslovak ittifaklar&#305;ndan sonra Sovyet Rusya'n&#305;n bu askeri tedbirleri Almanya'y&#305; sinirlendirmi&#351;tir.

    Hitler, 12 Eyl&#252;l 1936'da verdi&#287;i bir s&#246;ylevde Ukrayna'n&#305;n, Ural'lar&#305;n ve Sibirya'n&#305;n tabii zenginliklerinden ve Nasyonal-Sosyalizm sayesinde bu topraklar&#305;n eri&#351;ece&#287;i refah seviyesinden s&#246;z ediyor ve 14 Eyl&#252;ldeki s&#246;ylevinde de Bol&#351;evizmi, "en b&#252;y&#252;k can d&#252;&#351;man&#305;m&#305;z" diye nitelendiriyordu.

    Sovyet Savunma Bakan&#305; Mare&#351;al Voro&#351;ilov da 16 Eyl&#252;ldeki s&#246;ylevinde Sovyetlerin nerede ve ne zaman olursa olsun, her t&#252;rl&#252; sava&#351;a haz&#305;r oldu&#287;unu s&#246;yl&#252;yordu. Almanya'n&#305;n bu faaliyeti ve davran&#305;&#351;&#305; Japonya'y&#305; Almanya'ya yakla&#351;t&#305;rm&#305;&#351;t&#305;r. Japonya, Man&#231;urya ve Jehol'&#252; ele ge&#231;irdikten sonra, &#304;&#231; Mo&#287;olistan'da faaliyete ge&#231;mi&#351;ti. Bu Japonya'n&#305;n Asya'n&#305;n ortalar&#305;na kadar ilerleme niyetinin bir i&#351;areti idi. Bunu farkeden Sovyet Rusya, 12 Mart 1936 da D&#305;&#351; Mo&#287;olistan Halk Cumhuriyeti ile bir ittifak antla&#351;mas&#305; imzalad&#305;. Bu ittifak tabiat&#305;yla Japonya'ya y&#246;neltilmi&#351;ti ve Sovyet Rusya, Japonya'ya bunu a&#231;&#305;k&#231;a bildirmi&#351;ti.

    &#214;te yandan Japonya, &#199;in'e girmek i&#231;in de haz&#305;rlanmaktayd&#305;. B&#246;yle bir hareket ise, &#199;in kom&#252;nistlerini destekleyen Sovyet Rusya ile &#199;in milliyet&#231;ilerini destekleyen Birle&#351;ik Amerika'n&#305;n tepkisine sebep olabilirdi. Yani, Almanya'n&#305;n Fransa ile Sovyet Rusya aras&#305;nda kalmas&#305; gibi, Japonya da kendisini Sovyet Rusya ile Birle&#351;ik Amerika aras&#305;nda s&#305;k&#305;&#351;m&#305;&#351; gibi g&#246;rmekteydi.

    Gerek Almanya, gerek Japonya i&#231;in ortak tehlike Sovyet Rusya g&#246;r&#252;n&#252;yordu. Bu sebeplerle, 25 Kas&#305;m 1936'da iki devlet Anti-Komintern Pakt&#305; imza ettiler. Anla&#351;ma a&#231;&#305;k ve gizli olmak &#252;zere iki k&#305;s&#305;md&#305;. A&#231;&#305;k k&#305;sma g&#246;re, taraflar Kom&#252;nist Enternasyonalinin (Komintern) faaliyetleri ve buna kar&#351;&#305; savunma tedbirleri hakk&#305;nda birbirlerine dan&#305;&#351;acaklar ve temas halinde bulunacaklard&#305;. Memleketlerindeki kom&#252;nist faaliyetlerine kar&#351;&#305; sert tedbirler alacaklar ve bu konudaki i&#351;birli&#287;ini sa&#287;lamak i&#231;in de devaml&#305; bir komite kuracaklard&#305;.

    Gizli k&#305;sma g&#246;re de, taraflardan biri Sovyet Rusya'n&#305;n k&#305;&#351;k&#305;rt&#305;lmam&#305;&#351; bir sald&#305;r&#305;s&#305;na veya sald&#305;r&#305; tehdidine hedef olursa ortak menfaatlerini korumak i&#231;in al&#305;nacak tedbirler hakk&#305;nda birbirlerine dan&#305;&#351;acaklar ve ayr&#305;ca, birbirlerine haber vermeden Sovyet Rusya ile hi&#231;bir siyasal anla&#351;ma yapmayacaklard&#305;. Pakt'&#305;n s&#252;resi, 3'&#252;nc&#252; Enternasyonal'in devam&#305; s&#252;resince idi. Anti-Komintern Pakt'a &#304;talya 6 Kas&#305;m 1937'de kat&#305;lm&#305;&#351; ve Berlin-Roma-Tokyo Mihveri te&#351;ekk&#252;l etmi&#351;tir.
  14. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Avrupa Konseyi



    5 May&#305;s 1949'da, Avrupal&#305; 10 devletin kat&#305;l&#305;m&#305;yla kurulan bir birliktir. Bunlar: Bel&#231;ika, &#304;ngiltere, Danimarka, Fransa, Hollanda, &#304;rlanda, &#304;sve&#231;, &#304;talya, L&#252;ksemburg ve Norve&#231;'tir. Birli&#287;in amac&#305;, &#252;ye &#252;lkelerin ortak mallar&#305;n&#305; ve ilkelerini korumak, yayma; iktisadi geli&#351;imlerini sa&#287;lamak amac&#305;yla, aralar&#305;nda daha s&#305;k&#305; bir i&#351;birli&#287;i olu&#351;turmakt&#305;r.

    Konsey, esas olarak, &#252;ye &#252;lkelerin h&#252;k&#252;met telsimcileriyle, parlemento &#252;yelerinden olu&#351;mu&#351;tu. Buna ek olarak, Avrupa &#304;nsan Haklar&#305; Komisyonu ile Avrupa &#304;nsan Haklar&#305; Divan&#305; da kuruldu. Bu iki komisyon da, Konsey'in merkezi olan Strazburg'ta &#231;al&#305;&#351;maya ba&#351;lad&#305;lar. T&#252;rkiye, Avrupa Konseyi'ne 1949 y&#305;l&#305;nda kat&#305;ld&#305;. Avrupa Konseyi'nin &#252;ye say&#305;s&#305;, kurulu&#351;undan yirmi y&#305;l sonra 18'e y&#252;kseldi.
  15. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Ba&#287;dat Pakt&#305;

    1955 y&#305;l&#305;ndan itibaren nas&#305;l Balkan &#304;ttifak&#305; sars&#305;lmaya ba&#351;lam&#305;&#351; ise, T&#252;rkiye'nin 1955 &#350;ubat&#305;'nda meydana getirdi&#287;i Ba&#287;dat Pakt&#305; da ayn&#305; &#351;ekilde &#246;nemli sars&#305;nt&#305;lar ge&#231;irmi&#351;tir. T&#252;rkiye, 1954 A&#287;ustosu'nda Balkan &#304;ttifak&#305;'n&#305; ger&#231;ekle&#351;tirir ger&#231;ekle&#351;tirmez hemen arkas&#305;ndan, yine 1954 yaz&#305;ndan itibaren bir de Orta Do&#287;u'da bir savunma ittifak&#305; sistemi meydana getirmek i&#231;in faaliyete ge&#231;ti. Fakat bu faaliyetin esas kayna&#287;&#305;n&#305;, Birle&#351;ik Amerika D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305; John Foster Dulles'&#305;n bir tasar&#305;s&#305; te&#351;kil ediyordu.

    Kore Sava&#351;&#305;, Amerika D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305;'n&#305;, kom&#252;nist emperyalizmi tehlikesine kar&#351;&#305; daha g&#252;&#231;l&#252; tedbirler almaya sevketmi&#351;ti. Dulles, Orta Do&#287;u memleketlerini de bir ittifak sistemi i&#231;inde toplamak istiyordu ve bu ama&#231;la 1953 May&#305;s&#305;'nda b&#252;t&#252;n Orta Do&#287;u memleketlerini teker teker ziyaret etti. Bu arada 25-27 May&#305;s 1953 g&#252;nlerinde Ankara'ya da geldi ve bu &#252;lkelerle g&#246;r&#252;&#351;meler yapt&#305;.

    Bu s&#305;rada &#304;ngiltere ile M&#305;s&#305;r aras&#305;ndaki S&#252;vey&#351; anla&#351;mazl&#305;&#287;&#305; hen&#252;z &#231;&#246;z&#252;mlenmemi&#351; ve Arap memleketleriyle &#304;srail aras&#305;ndaki m&#252;nasebetler de gerginli&#287;ini muhafaza ediyordu. Bu sebeple, Dulles, b&#252;t&#252;n Orta Do&#287;uyu kapsayacak bir savunma sisteminin kurulmas&#305; i&#231;in gerekii m&#252;sait atmosferi bulamad&#305; ve Washington'a d&#246;n&#252;&#351;&#252;nde radyo ve televizyonlarda yapt&#305;&#287;&#305; bir konu&#351;mada, Arap &#252;lkelerinin &#304;srail, &#304;ngiltere ve Fransa ile olan &#231;at&#305;&#351;malara b&#252;t&#252;n dikkatlerini &#231;evirmi&#351; olduklar&#305;n&#305; ve bundan &#246;t&#252;r&#252; de Sovyet kom&#252;nizmi tehlikesine hemen hi&#231; ald&#305;rmad&#305;klar&#305;n&#305; s&#246;ylemi&#351; ve "Bir Orta Do&#287;u Savunma Te&#351;kilat&#305; meselesi, yak&#305;n bir ihtimal olmaktan ziyade, ancak gelece&#287;e ait bir i&#351;tir" diyerek, kurmak istedi&#287;i Kuzey Seddi (Northern Tier) tasar&#305;s&#305;n&#305; ileriye att&#305;.

    Fakat T&#252;rkiye, Amerika taraf&#305;ndan terkedilen bu fikrin pe&#351;ini b&#305;rakmad&#305;. 27 Temmuz 1954'te, &#304;ngiltere ile M&#305;s&#305;r aras&#305;ndaki S&#252;vey&#351; anla&#351;mazl&#305;&#287;&#305;n&#305; sona erdiren antla&#351;ma parafe edildi ve bu antla&#351;ma 19 Ekim 1954'de de imzaland&#305;.

    Bu antla&#351;man&#305;n ilgi &#231;eken taraf&#305;, 17 Haziran 1950 tarihli Arap Ligi Devletleri Ortak Savunma Antla&#351;mas&#305;'n&#305; imzalayan devletlerden birine veya T&#252;rkiye'ye, silahl&#305; bir sald&#305;r&#305; olmas&#305; halinde, &#304;ngiltere'nin S&#252;vey&#351; Kanal&#305;'na asker sokmak hakk&#305;n&#305; kazanmas&#305;yd&#305;.

    Antla&#351;man&#305;n bu h&#252;km&#252;n&#252;n ve M&#305;s&#305;r'&#305;n da bu h&#252;kme r&#305;za g&#246;stermesinin, T&#252;rkiye'yi, Orta Do&#287;u Savunma sisteminin kurulmas&#305; hususunda b&#252;y&#252;k &#252;mitlere sevketti&#287;i anla&#351;&#305;lmaktad&#305;r. &#199;&#252;nk&#252;, Irak Ba&#351;bakan&#305; Nuri Said Pa&#351;a'n&#305;n Ankara'ya yapt&#305;&#287;&#305; on g&#252;nl&#252;k bir ziyaret sonunda 18 Ekim 1954'te yay&#305;nlanan bir bildiride T&#252;rkiye ile Irak'&#305;n Orta Do&#287;u'da bir g&#252;venlik te&#351;kilat&#305; kurmaya karar verdikleri ve T&#252;rkiye'nin Arap devletlerinin me&#351;ru menfaatlerine ayk&#305;r&#305; bir politika izlemiyece&#287;i bildirildi. Bu son c&#252;mle ile anlat&#305;lmak istenilen, T&#252;rkiye'nin &#304;srail meselesinde Araplar&#305;n me&#351;ru menfaatlerine ayk&#305;r&#305; hareket etmiyece&#287;i ve &#304;srail'i k&#246;r&#252; k&#246;r&#252;ne desteklemiyece&#287;i idi.

    Arap devletlerine bir taviz verilmek isteniyordu. Irak ile T&#252;rkiye'nin bir Orta Do&#287;u savunma te&#351;kilat&#305; kurma te&#351;ebb&#252;sleri, ba&#351;ta M&#305;s&#305;r olmak &#252;zere Arap devletleri taraf&#305;ndan tepki ile kar&#351;&#305;land&#305;. &#199;&#252;nk&#252;, &#304;ngiliz-M&#305;s&#305;r S&#252;vey&#351; antla&#351;mas&#305;n&#305;n parafe edilmesinden sonra, M&#305;s&#305;r, kendi liderli&#287;i alt&#305;nda bir Arap devletleri bloku kurmak &#252;zere diplomatik faaliyetini birdenbire artt&#305;rm&#305;&#351;t&#305;.

    M&#305;s&#305;r Milli &#304;stikamet Bakan&#305; Salah Salim, A&#287;ustos ve Eyl&#252;l aylar&#305;nda, Ba&#287;dat da dahil olmak &#252;zere b&#252;t&#252;n Arap ba&#351;kentlerini ziyaret ederek g&#246;r&#252;&#351;melerde bulunmu&#351;tu. Yine M&#305;s&#305;r'&#305;n Suudi Arapistan ve Pakistanla yapt&#305;&#287;&#305; temaslardan sonra, Eyl&#252;l ay&#305;nda, Do&#287;u ve Bat&#305; bloklar&#305; aras&#305;nda bir denge unsuru olmak &#252;zere, bir &#304;slam Kongresi'nin kurulmas&#305; dahi s&#246;z konusu olmu&#351;tur.

    &#350;imdi T&#252;rkiye ile Irak'&#305;n M&#305;s&#305;r'dan &#246;nce davranarak, bir Orta Do&#287;u g&#252;venlik te&#351;kilat&#305; kurmak i&#231;in harekete ge&#231;meleri Ba&#351;kan Nas&#305;r'&#305;n kendi liderli&#287;i alt&#305;nda ger&#231;ekle&#351;tirmek istedi&#287;i Arap blokunu engelleyici nitelikte ve daha da &#246;nemlisi, M&#305;s&#305;r'&#305;n liderli&#287;ini k&#246;stekleyici nitelikte idi. Bunun i&#231;in M&#305;s&#305;r'&#305;n tepkisi sert oldu. Kurulacak olan g&#252;venlik te&#351;kilat&#305;na kat&#305;lm&#305;yaca&#287;&#305;n&#305; hemen a&#231;&#305;klad&#305;.

    M&#305;s&#305;r'&#305;n bu tutumu di&#287;er Arap &#252;lkelerini de etkiledi ve bunlar T&#252;rk-Irak te&#351;ebb&#252;s&#252;ne kar&#351;&#305; &#231;ekingen bir durum ald&#305;lar. Bu durum da T&#252;rkiye ile Irak'&#305;n te&#351;ebb&#252;s&#252;n&#252; k&#246;stekleyici nitelikte idi. Bu sebeple T&#252;rkiye Ba&#351;bakan&#305; Menderes, 1955 Ocak ay&#305;nda &#350;am ve Beyrut'u ziyaret etti. Suriye kurulacak pakta kat&#305;lmay&#305; reddetti. L&#252;bnan ise, M&#305;s&#305;r ile Suriye'nin bu redleri kar&#351;&#305;s&#305;nda, bu pakta kat&#305;lmaya birdenbire karar veremedi.

    Orta Do&#287;u G&#252;venlik Pakt&#305; meselesi, Arap Ligi Konseyi'nin 22 Ocak-6 &#350;ubat 1955 aras&#305;nda yapt&#305;&#287;&#305; toplant&#305;da tart&#305;&#351;ma konusu oldu. M&#305;s&#305;r, Suriye ve Suudi Arapistan Pakt'a kar&#351;&#305; &#351;iddetli cephe ald&#305;lar. Irak ise Pakt fikrini savundu. L&#252;bnan ile &#220;rd&#252;n uzla&#351;t&#305;r&#305;c&#305; bir rol oynamak istedilerse de, Konsey toplant&#305;s&#305; sonu&#231; vermeden da&#287;&#305;ld&#305;. Bu durum kar&#351;&#305;s&#305;nda T&#252;rkiye ve Irak 24 &#350;ubat 1955 de Ba&#287;dat Pakt&#305;'n&#305; imzalad&#305;lar.

    Taraflar aras&#305;nda "g&#252;venlik ve savunma" konusunda i&#351;birli&#287;i yap&#305;lmas&#305;n&#305; &#246;ng&#246;ren bu Pakt'&#305;n 5'inci maddesine g&#246;re, bu Pakt'a her devlet kat&#305;labilirdi. Yaln&#305;z &#351;u &#351;artla ki, bu devletin ya bir Arap Ligi &#252;yesi olmas&#305; veya taraflarca "tan&#305;nm&#305;&#351;" olmas&#305; gerekmektedir. Bunun anlam&#305; &#351;uydu ki, &#304;srail i&#231;in bu Pakt'a kat&#305;lma imkan&#305; yoktu. &#199;&#252;nk&#252; bir Arap devleti olan Irak &#304;srail'i tan&#305;mam&#305;&#351;t&#305;. &#350;&#252;phesiz bu h&#252;k&#252;m, di&#287;er Arap devletlerinin &#304;srail d&#252;&#351;manl&#305;&#287;&#305;na verilmi&#351; bir tavizdi. Ba&#287;dat Pakt&#305; imza edilirken, di&#287;er Arap devletleri ve &#246;zellikle L&#252;bnan ve &#220;rd&#252;n'&#252;n buna kat&#305;lmas&#305; halinde, M&#305;s&#305;r-Suriye blokunun izole edilmi&#351; olaca&#287;&#305; va sonunda da yaln&#305;z kalan bu devletlerin, ister istemez Pakt'a kat&#305;lacaklar&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;lm&#252;&#351;t&#252;.

    Fakat d&#252;&#351;&#252;n&#252;len ger&#231;ekle&#351;medi. L&#252;bnan ve &#220;rd&#252;n nezdinde yap&#305;lan te&#351;ebb&#252;sler bir sonu&#231; vermedi. Bununla beraber, bu iki devlet M&#305;s&#305;r-Suriye blokuna da kat&#305;lmad&#305;lar. Pakt'&#305;n imzas&#305;ndan sonra M&#305;s&#305;r ve Suriye, T&#252;rkiye ve Irak'a kar&#351;&#305; geni&#351; bir kampanya a&#231;t&#305;lar.

    Ba&#287;dat Pakt&#305;, Bat&#305; emperyalizminin bir vas&#305;tas&#305;, &#304;srail'e hizmet eden bir alet olarak g&#246;sterildi. M&#305;s&#305;r ve Suriye'nin bu kampanyas&#305;n&#305; etkisiz b&#305;rakmak i&#231;in Pakt&#305;n geni&#351;letilmesine &#231;al&#305;&#351;&#305;ld&#305;. 4 Nisan 1955 de &#304;ngiltere, 23 Eyl&#252;l 1955 de Pakistan ve 3 Kas&#305;m 1955'de de &#304;ran Ba&#287;dat Pakt&#305;'na kat&#305;ld&#305;lar. &#304;ngiltere'nin kat&#305;lmas&#305; M&#305;s&#305;r ve Suriye'nin eline yeni bir silah verdi. Bu da Ba&#287;dat Pakt&#305;'n&#305;n &#304;ngiltere'nin Orta Do&#287;u'daki s&#246;m&#252;rgecili&#287;inin yeni bir eseri oldu&#287;u idi. &#304;ran'&#305;n kat&#305;lmas&#305; ise b&#252;y&#252;k bir &#351;ey ifade etmedi. Zira Pakistan ve &#304;ran Orta Do&#287;u'nun Arap ku&#351;a&#287;&#305;na dahil de&#287;ildi. B&#246;ylece Ba&#287;dat Pakt&#305; Arap devletlerinin deste&#287;inden tamamen mahrum kald&#305;. Bu da Pakt i&#231;in &#246;nemli bir zaaf oldu.

    &#214;te yandan, Arap &#252;lkelerinde do&#287;an muhalefet kar&#351;&#305;s&#305;nda Amerika da Pakt'a kat&#305;lmaya cesaret edemedi. Bu da Pakt'&#305;n ikinci b&#252;y&#252;k zaaf&#305; oldu. B&#246;ylece Ba&#287;dat Pakt&#305;, ger&#231;ekle&#351;tirmek istedi&#287;i gayeye oranla, &#231;ok zay&#305;f temeller &#252;zerine oturtulmu&#351; garip bir bina oluyordu.

    Mart 1955 ba&#351;lar&#305;nda bir yandan M&#305;s&#305;r ve Suriye, &#246;te yandan da M&#305;s&#305;r ve Suudi Arapistan, aralar&#305;nda birer askeri pakt imzalamaya karar verdiler. Yemen de bunlara kat&#305;laca&#287;&#305;n&#305; bildirdi. Ger&#231;ekten, 20 Ekim 1955 de M&#305;s&#305;r-Suriye 27 Ekim 1955 de M&#305;s&#305;r-Suudi Arapistan savunma antla&#351;malar&#305; imzaland&#305;.

    21 Nisan 1956'da da M&#305;s&#305;r-Suudi Arapistan-Yemen savunma antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;. Orta Do&#287;u'da Ba&#287;dat Pakt&#305;na kar&#351;&#305; mukabil bir blok ortaya &#231;&#305;km&#305;&#351; oluyordu. Her iki blokun d&#305;&#351;&#305;nda kalan L&#252;bnan ve &#220;rd&#252;n de g&#246;z&#246;n&#252;nde tutulunca, Ba&#287;dat Pakt&#305;, Orta Do&#287;u'da ve &#246;zellikle Arap ku&#351;a&#287;&#305;nda birle&#351;tirici bir rol oynamak isterken, bu ku&#351;a&#287;&#305; &#252;&#231; par&#231;aya ay&#305;rm&#305;&#351; olmaktayd&#305;. Bu par&#231;alanmadan ve par&#231;alar aras&#305;ndaki rekabetten Sovyet Rusya faydalanm&#305;&#351;t&#305;r. B&#246;ylece Ba&#287;dat Pakt&#305;'n&#305;n bir sonucu da, Sovyetlerin Orta Do&#287;u'ya girmesi olmu&#351;tur.

    Halbuki bu Pakt Sovyet tehdidine kar&#351;&#305; bir savunma bloku te&#351;kil etmek i&#231;in kurulmu&#351;tu. Oysa tamamen aksi oldu. &#199;&#252;nk&#252;, M&#305;s&#305;r, Ba&#287;dat Pakt&#305;'na kar&#351;&#305; mukabil bir blok kurmakla da yetinmeyip, s&#246;zde &#304;srail'in muhtemel bir sald&#305;r&#305;s&#305;na kar&#351;&#305; kendisini kuvvetli bulundurmak i&#231;in, 1955 sonbahar&#305;ndan itibaren Sovyet Rusya ve peykleriyle silah al&#305;&#351;veri&#351;ine giri&#351;ti.

    Suriye Sovyetlerle yak&#305;nl&#305;k kurmakta M&#305;s&#305;r'dan da ileriye gitti. Bu iki devlet Sovyetler Birli&#287;ini adeta Orta Do&#287;uya &#231;ektiler. Bu ise Orta Do&#287;u'daki Do&#287;u-Bat&#305; m&#252;cadelesini daha da &#351;iddetlendirdi. &#350;imdi, 1950 de faaliyet alanlar&#305;n&#305; Avrupa'dan Uzakdo&#287;u'ya aktaran Sovyetler Birli&#287;i, bu geli&#351;melerle faaliyetlerini Uzakdo&#287;u ve Asya'dan Orta Do&#287;u'ya aktarm&#305;&#351; oluyordu. Bu ise 1956'dan itibaren Orta Do&#287;u buhranlar&#305;n&#305; daha da &#351;iddetlenmeye g&#246;t&#252;recektir.

    Orta Do&#287;u buhranlar&#305; Ba&#287;dat Pakt'&#305;n&#305; bamba&#351;ka bir nitelik ve gayeye g&#246;t&#252;recektir. 14 Temmuz 1958'de Irak'da patlak veren ihtilalin sonunda gerek monar&#351;inin ve gerek Nuri Said rejiminin y&#305;k&#305;lmas&#305; ve General Kas&#305;m'&#305;n liderli&#287;inde 1963 y&#305;l&#305;na kadar devam edecek rejimin Irak'&#305;n kaderine egemen olmas&#305; &#252;zerine, Irak Ba&#287;dat Pakt'&#305;ndan &#231;ekilmi&#351; ve bundan sonra Pakt'&#305;n ad&#305; de&#287;i&#351;tirilerek Merkezi Antla&#351;ma Te&#351;kilat&#305; (Central Treaty Organization - CENTO) olmu&#351;tur.

    CENTO ise, faaliyetlerinin y&#246;n&#252;n&#252;, daha ziyade &#252;yeler aras&#305;ndaki ekonomik, k&#252;lt&#252;rel ve teknik i&#351;birli&#287;ine &#231;evirmi&#351; ve bunda da daha belirli ba&#351;ar&#305;lar kazanm&#305;&#351;t&#305;r. &#214;te yandan, Ba&#287;dat Pakt&#305;'n&#305;n ge&#231;irdi&#287;i bu nitelik de&#287;i&#351;ikli&#287;i Birle&#351;ik Amerika'y&#305; Pakt&#305;n bu yeni &#351;ekliyle &#231;ok daha yak&#305;ndan ve s&#305;k&#305; bir i&#351;birli&#287;ine y&#246;neltmi&#351;tir.
  16. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Balkan Antant&#305;

    T&#252;rkiye, Milletler Cemiyeti'ne kat&#305;ld&#305;&#287;&#305; zaman, Balkan devletleri aras&#305;nda da b&#252;y&#252;k bir yak&#305;nla&#351;ma ve i&#351;birli&#287;i ba&#351;lam&#305;&#351;t&#305;. Bu geli&#351;me 1934 y&#305;l&#305;nda Balkan Antant&#305; denen ittifak&#305; ortaya &#231;&#305;karm&#305;&#351;t&#305;r. Balkanl&#305;lar aras&#305;ndaki yak&#305;nla&#351;man&#305;n esas unsuru ise 1930 Ekimi'ndeki T&#252;rkYunan Anla&#351;malar&#305;n&#305;n do&#287;urdu&#287;u T&#252;rkYunan yak&#305;nla&#351;mas&#305;d&#305;r.

    &#214;te yandan, Locarno Anla&#351;malar&#305;, Kellogg Pakt&#305; ve Litvinov Protokolu gibi bar&#305;&#351;&#231;&#305; te&#351;ebb&#252;slerle, K&#252;&#231;&#252;k Antant gibi stat&#252;kocu ittifaklar&#305;n ortaya &#231;&#305;kmas&#305; da, Balkanlardaki i&#351;birli&#287;inde te&#351;vik edici etkenler olmu&#351;tur.

    Balkan Birli&#287;i konusundaki ilk ad&#305;mlar Balkan h&#252;k&#252;metleri taraf&#305;ndan de&#287;il, fakat gayr&#305; resmi &#231;abalarla at&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. D&#252;nya Bar&#305;&#351; Kongresi Derne&#287;i'nin 1929 Ekimi'nde Atina'da yapt&#305;&#287;&#305; toplant&#305;da, Kongre ba&#351;kan&#305; ve eski Yunan ba&#351;bakanlar&#305;ndan Aleksandr Papanastasiyu devaml&#305; bir Balkan Antant&#305; kurulmas&#305; fikrini ortaya atm&#305;&#351; ve T&#252;rkiye dahil b&#252;t&#252;n Balkanl&#305; delegasyonlar bu fikri kabul ederek, 1930 Ekimi'nde Atina'da Birinci Balkan Konferans&#305; a&#231;&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r.

    Bundan sonra bu konferanslar Atina, &#304;stanbul, B&#252;kre&#351; ve Selanik'te olmak &#252;zere her y&#305;l tekrarlanarak, Balkan milletleri aras&#305;nda bir i&#351;birli&#287;i kurulmu&#351;tur. Bu konferanslar sonunda, Balkan Ticaret ve Sanayi Odas&#305;, Balkan Denizcilik B&#252;rosu, Balkan Ziraat Odas&#305;, Balkan Turist Federasyonu, Balkan Hukuk&#231;ular&#305; Komisyonu, Balkan T&#305;b Federasyonu gibi te&#351;ekk&#252;ller ortaya &#231;&#305;km&#305;&#351;t&#305;r.

    1932 de yap&#305;lan &#220;&#231;&#252;nc&#252; Balkan Konferans&#305; ise bir Balkan Pakt&#305; tasar&#305;s&#305; ortaya &#231;&#305;karm&#305;&#351;t&#305;r ki, bu suretle i&#351;birli&#287;i faaliyetleri bununla siyasal m&#252;nasebetler alan&#305;na ge&#231;irilmi&#351; olmaktayd&#305;. Bununla beraber, siyasal i&#351;birli&#287;inin ger&#231;ekle&#351;mesi hemen m&#252;mk&#252;n olmad&#305;. Balkan Konferanslar&#305;nda g&#246;r&#252;lm&#252;&#351;t&#252; ki, &#246;zellikle Bulgaristan i&#351;birli&#287;inde &#231;ekingen davranmaktad&#305;r.

    Arnavutluk ile Bulgaristan, Balkan Konferanslar&#305;nda, revizyonist gayelerini dolayl&#305; bir &#351;ekilde belirterek az&#305;nl&#305;k meselelerinin de tart&#305;&#351;mas&#305;nda &#305;srar etmi&#351;ler, fakat T&#252;rkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya buna engel olmu&#351;lard&#305;r. Bununla beraber, &#246;zellikle T&#252;rkiye uzla&#351;t&#305;r&#305;c&#305; bir politika izleyerek Bulgaristan'&#305;n tam i&#351;birli&#287;ini, sa&#287;lamaya &#231;al&#305;&#351;m&#305;&#351;, lakin muvaffak olamam&#305;&#351;t&#305;r.

    1933 &#350;ubat&#305;'nda K&#252;&#231;&#252;k Antant'&#305;n devaml&#305; bir stat&#252; ve te&#351;kilat kurmas&#305; ve Almanya'da Nazi Partisi'nin iktidara ge&#231;mesi, Balkanl&#305;lar&#305; da harekete ge&#231;meye sevketmi&#351; g&#246;r&#252;nmektedir. T&#252;rkiye ve Yunanistan, siyasal alanda da Balkanlarda bir i&#351;birli&#287;i kurulmas&#305;na ve bu konuda bir pakt&#305;n imzas&#305;na karar verip, 1933 May&#305;s&#305;'nda bu d&#252;&#351;&#252;ncelerini Bulgaristan'a da bildirdiler. Lakin Bulgaristan teklife yana&#351;may&#305;nca, T&#252;rkiye ve Yunanistan 14 Eyl&#252;l 1933 de bir Samimi Anla&#351;ma Pakt&#305; (Pacte d'Entente Cordiale) irnzalad&#305;lar.

    10 y&#305;l i&#231;in imzalanm&#305;&#351; olan bu Pakt ile, iki devlet s&#305;n&#305;rlar&#305;n&#305; kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; olarak garanti ediyorlard&#305;. Bu h&#252;k&#252;m, Makedonya &#252;zerindeki emellerinden bir t&#252;rl&#252; vazge&#231;mek istemeyen Bulgaristan'da tepki ve sinirlilik uyand&#305;rd&#305;. Bulgaristan'&#305;n bu &#351;&#252;phelerini gidermek ve Bulgaristan'&#305; da bu Pakt'a almak i&#231;in T&#252;rkiye Ba&#351;bakan&#305; &#304;smet &#304;n&#246;n&#252; ve D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305; Tevfik R&#252;&#351;t&#252; Aras Sofya'ya gittilerse de, olumlu bir sonu&#231; elde edemediler.

    T&#252;rkYunan Pakt&#305;, Romanya'y&#305; harekete ge&#231;irdi ve Romanya D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305; Titulescu'nun Ankaray&#305; ziyareti s&#305;ras&#305;nda, 17 Ekim 1933'te, T&#252;rkiye ile Romanya aras&#305;nda Dostluk, Sald&#305;rmazl&#305;k, Hakem ve Uzla&#351;ma Antla&#351;mas&#305; imzalanm&#305;&#351;t&#305;r. Romanya'y&#305; bu antla&#351;may&#305; imzalamaya g&#246;t&#252;ren sebeplerden biri, Bulgaristan'&#305;n revizyonist isteklerinden &#231;ekinmesi, di&#287;eri de kendi deniz ticaretinin, Bo&#287;azlar'da serbest ge&#231;i&#351;in bek&#231;isi olan T&#252;rkiye'ye ba&#287;l&#305; bulunmas&#305;yd&#305;.

    T&#252;rkiye'nin yapt&#305;&#287;&#305; bu anla&#351;malar, Bulgaristan'&#305; sinirlendirdi&#287;inden, Bulgar bas&#305;n&#305; T&#252;rkiye aleyhine kampanya a&#231;m&#305;&#351; ve bu kampanya T&#252;rk bas&#305;n&#305; taraf&#305;ndan, cevaps&#305;z b&#305;rak&#305;lmam&#305;&#351;t&#305;r. Lakin Bulgaristan'&#305;n bu tutumu Yugoslavya'y&#305; da korkuttu&#287;undan, T&#252;rk D&#305;&#351;i&#351;leri Bakan&#305;'n&#305;n Belgrad'&#305; ziyareti s&#305;ras&#305;nda T&#252;rkiye ile Yugoslavya aras&#305;nda 27 Kas&#305;m 1933'de bir Dostluk ve Sald&#305;rmazl&#305;k Antla&#351;mas&#305; imzalam&#305;&#351;t&#305;r.

    Yugoslavya'y&#305; bu antla&#351;may&#305; imzalamaya g&#246;t&#252;ren sebep, Bulgaristan'dan duydu&#287;u endi&#351;e oldu&#287;u kadar, &#304;talya'n&#305;n Arnavutluk'ta kurdu&#287;u kontrol&#252;n kendisi bak&#305;m&#305;ndan yaratt&#305;&#287;&#305; tehlike idi. G&#246;r&#252;ld&#252;&#287;&#252; gibi, bu ikili anla&#351;malar&#305;n hepsinin pivotunu T&#252;rkiye te&#351;kil etmekteydi.

    Bu anla&#351;malar&#305;n her &#252;&#231;&#252; de ayn&#305; gayeyi ta&#351;&#305;d&#305;&#287;&#305;na ve gayelerde bir farkl&#305;l&#305;k olmad&#305;&#287;&#305;na g&#246;re, yap&#305;lmas&#305; gereken normal i&#351;, d&#246;rt devletin tek bir antla&#351;ma ile birbirlerine ba&#287;lanmalar&#305; idi. &#304;&#351;te bu i&#351; 9 &#350;ubat 1934 tarihinde Balkan Antant&#305;'n&#305;n imzas&#305; ile ger&#231;ekle&#351;tirildi. Balkan Antant&#305; ile taraflar, s&#305;n&#305;rlar&#305;n&#305; kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; olarak garanti alt&#305;na al&#305;yorlar ve birbirlerine dan&#305;&#351;madan herhangi bir Balkan devletiyle birlikte bir siyasal harekette bulunmamay&#305; veya bir siyasal anla&#351;ma yapmamay&#305; taahh&#252;t ediyorlard&#305;.

    Balkan Antant&#305;'n&#305;n ortaya &#231;&#305;kmas&#305;nda nas&#305;l ba&#351; rol&#252; T&#252;rkiye oynad&#305;ysa, bu Antant'a sonuna kadar sadakatla ba&#287;lanan da T&#252;rkiye oldu. Fakat bu siyasal antla&#351;ma, d&#246;rt Balkan devleti aras&#305;nda ama&#231; edinilen s&#305;k&#305; siyasal i&#351;birli&#287;ini ger&#231;ekle&#351;tiremedi ve ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren baz&#305; zay&#305;fl&#305;k unsurlar&#305;na sahip oldu.

    Antant ile birlikte gizli bir protokol de imzalanm&#305;&#351;t&#305;. Buna g&#246;re, taraflardan biri Balkanl&#305; olmayan bir devlet taraf&#305;ndan sald&#305;r&#305;ya u&#287;rar ve bir Balkan devleti de sald&#305;rgana yard&#305;m ederse, di&#287;er taraflar bu Balkanl&#305; sald&#305;rgana kar&#351;&#305; birlikte sava&#351;a gireceklerdi. Fakat bu Protokol &#252;zerine T&#252;rkiye, bir Rus-Romen sava&#351;&#305;nda Romanya'ya yard&#305;m etmiyece&#287;ini Sovyet Rusya'ya bildirmi&#351; ve Yunanistan da bu Protokol&#252;n kendisini &#304;talya ile bir &#231;at&#305;&#351;maya g&#246;t&#252;rmeyece&#287;i hususunda rezerv koymu&#351;tur.

    &#214;te yandan, Balkan Antant&#305; Bat&#305;l&#305;lar ve K&#252;&#231;&#252;k Antant'&#305;n kurucusu &#199;ekoslovakya taraf&#305;ndan b&#252;y&#252;k bir ho&#351;nutlukta kar&#351;&#305;lanmakla beraber, 1936'dan itibaren Avrupa'da buhranlar&#305;n &#351;iddetlenmesi ve Berlin-Roma Mihverinin a&#287;&#305;r basmaya ba&#351;lamas&#305;, Balkan Antant&#305;'n&#305; da zay&#305;flamaya do&#287;ru g&#246;t&#252;rm&#252;&#351;t&#252;r. Bu geli&#351;me &#246;zellikle, 1937'den itibaren belirli bir hal alm&#305;&#351;t&#305;r.

    1936 da Avrupa'da Almanya'n&#305;n &#252;st&#252;nl&#252;&#287;&#252; belirince, Romanya, Bulgaristan ve Macaristan'dan fazla Almanya'dan endi&#351;e duymu&#351; ve Balkan Antant&#305; ile ilgisini zay&#305;flatm&#305;&#351;t&#305;r. Yugoslavya ise, Berlin-Roma Mihveri kar&#351;&#305;s&#305;nda, &#304;talya ve Bulgaristan'la anla&#351;ma yoluna gitmi&#351;tir. Bulgaristan'la Yugoslavya aras&#305;nda 24 Ocak 1937'de bir "y&#305;k&#305;lmaz bar&#305;&#351; ve samimi ve ebedi dostluk antla&#351;mas&#305;" imzaland&#305;.

    Bunun arkas&#305;ndan Yugoslavya 25 Mart 1937'de &#304;talya ile de bir antla&#351;ma imzalad&#305;. Be&#351; y&#305;l i&#231;in imzalanan bu antla&#351;mada, bu antla&#351;man&#305;n taraflar&#305;n mevcut milletleraras&#305; taahh&#252;tlerine halel getirmiyece&#287;i belirtiliyor idiyse de, 2. madde ile iki devlet, birbirlerini ilgilendiren ortak meselelerde birbirlerine dan&#305;&#351;ma taahh&#252;d&#252;nde bulunuyorlard&#305;. Bu ise Yugoslavya'y&#305;, Balkan i&#351;birli&#287;inde daima &#304;talya'y&#305; hesaba katmak zorunlu&#287;unda b&#305;rak&#305;yordu.

    Bulgar-Yugoslav antla&#351;mas&#305;n&#305;n imzas&#305;ndan &#246;nce Yugoslavya, di&#287;er Balkan Antant&#305; ortaklar&#305;n&#305;n muvafakatini alm&#305;&#351;sa da, Balkan Antant&#305; birinci planda Bulgaristan'a y&#246;neldi&#287;ine g&#246;re, Yugoslav-Bulgar antla&#351;mas&#305; bu Antant'&#305;n ruhuna ayk&#305;r&#305; idi. Nihayet, &#304;talya'n&#305;n gittik&#231;e kuvvetlenmesi Yunanistan'&#305; da &#304;talya'ya kar&#351;&#305; yumu&#351;ak bir tutuma g&#246;t&#252;rm&#252;&#351;t&#252;r. M&#252;nih Konferans&#305; ile &#199;ekoslovakya'n&#305;n par&#231;alanmas&#305; K&#252;&#231;&#252;k Antant'a son verdi&#287;i gibi, 1939 y&#305;l&#305;n&#305;n olaylar&#305; da Balkan Antant&#305;'n&#305; par&#231;alayacakt&#305;r.
  17. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Balkan Sava&#351;lar&#305;

    &#304;ngiltere, Rusya ile Tallin'de gizli bir anla&#351;ma yaparak, Rusya'y&#305; &#304;stanbul ve Bo&#287;azlar &#252;zerinde serbest b&#305;rakt&#305;. Osmanl&#305; Devleti'nin Balkanlardaki varl&#305;&#287;&#305;na son vermek isteyen Yunanistan, Bulgaristan, S&#305;rbistan ve Karada&#287;, Rusya'n&#305;n arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla aralar&#305;nda anla&#351;arak, T&#252;rkleri Balkanlardan atmak istediler. Trablusgarp Sava&#351;&#305; da onlar&#305; cesaretlendirdi. Balkan Uluslar&#305;, Osmanl&#305; Devleti'nden, Makedonya'da &#305;slahat yapmas&#305;n&#305; istediler. Bu istekleri reddedilince sava&#351; ilan ettiler.

    Birinci Balkan Sava&#351;&#305; 1912

    Deneyimli subay ve askerlerin terhis edilmesi, parti &#231;eki&#351;meleri nedeniyle komutanlar aras&#305;ndaki anla&#351;mazl&#305;klar, silah, yiyecek, ara&#231;-gere&#231; gibi konularda eksikliklerin olmas&#305;, Osmanl&#305; Ordusu'nun cephelerde yenilmesine neden oldu.

    Bulgarlar, &#199;atalca'ya kadar gelerek, &#304;stanbul'u tehdit etmeye ba&#351;lad&#305;lar. S&#305;rp, Karada&#287; ve Yunanl&#305;lar, Makedonya'y&#305; tamamen i&#351;gal ettiler. Durumdan yararlanan Arnavutluk, ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; ilan etti. Yunanl&#305;lar, &#304;mroz (G&#246;k&#231;eada) ve Bozcaada d&#305;&#351;&#305;ndaki adalar&#305; i&#351;gal etti.

    Aral&#305;k 1912'de, Balkan Yar&#305;madas&#305;'n&#305;n yeni siyasal haritas&#305; belirlenmek &#252;zere Londra Konferans&#305; topland&#305;. Konferans sonunda, Balkan Devletleriyle Osmanl&#305; Devleti aras&#305;nda Londra Antla&#351;mas&#305; imzaland&#305;.

    Midye-Enez &#231;izgisinin bat&#305;s&#305;ndaki b&#252;t&#252;n Balkan Topraklar&#305; kaybedildi. Midye-Enez &#231;izgisi, Osmanl&#305; Devleti'yle Bulgaristan aras&#305;nda s&#305;n&#305;r kabul edildi. &#304;mroz ve Bozcaada d&#305;&#351;&#305;nda kalan t&#252;m Ege Adalar&#305;, Yunanistan'a verildi.

    &#304;kinci Balkan Sava&#351;&#305; 1913

    Bulgaristan'&#305;n daha fazla toprak almas&#305;n&#305; kabul etmeyen Yunanistan, Karada&#287;, S&#305;rbistan ve 1. Balkan Sava&#351;&#305;'na kat&#305;lmayan Romanya birle&#351;erek, Bulgaristan'a kar&#351;&#305; sava&#351; a&#231;t&#305;lar. Bulgarlar&#305;n &#252;st &#252;ste yenilerek Do&#287;u Trakya'daki birliklerini bat&#305;ya kayd&#305;rmas&#305;ndan faydalanan Osmanl&#305; Ordusu, Midye-Enez &#231;izgisini a&#351;arak, Edirne ve K&#305;rklareli'ni geri ald&#305;.

    Bulgarlar&#305;n bar&#305;&#351; istemesi &#252;zerine 1913'te &#304;stanbul Antla&#351;mas&#305; yap&#305;ld&#305;. Edirne, K&#305;rklareli ve Dimetoka, Osmanl&#305; Devleti'ne geri verildi. Bat&#305; Trakya ve Dedea&#287;a&#231;, Bulgaristan'da kald&#305;.

    Yunanistan'la ise Atina Antla&#351;mas&#305; yap&#305;ld&#305;. Girit ve Ege Adalar&#305;, Yunanistan'a verildi. Yunanistan'da kalan T&#252;rklerin durumu da d&#252;zenlendi. S&#305;rbistan ve Karada&#287;'&#305;n, Osmanl&#305; Devleti'yle s&#305;n&#305;r&#305; kalmad&#305;&#287;&#305; i&#231;in antla&#351;ma imzalanmam&#305;&#351;t&#305;r.

    Bat&#305; Trakya, t&#252;m Makedonya, Arnavutluk, Ege Adalar&#305; kaybedilmi&#351;, Osmanl&#305; Devleti'nin Avrupa'daki varl&#305;&#287;&#305;, Do&#287;u Trakya ile s&#305;n&#305;rland&#305;r&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r.
  18. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Benito Mussolini

    1883'te Forli'de do&#287;du. Bir s&#252;re &#246;&#287;retmenlikle me&#351;gul olduktan sonra 1902'de askerlik yapmamak i&#231;in &#304;svi&#231;re'ye gitti.1904'te geri d&#246;nen Mussolini 10 sene boyunca gazetecilik yapt&#305;. Birinci D&#252;nya Sava&#351;&#305;'n&#305;n ba&#351;lamas&#305; &#252;zerine orduya yaz&#305;ld&#305; ve sava&#351;ta aktif olarak g&#246;rev yapt&#305;. Sava&#351;ta yaralanan Mussolini, Milano'ya d&#246;nd&#252; ve burada sa&#287; g&#246;r&#252;&#351;l&#252; "Il Popolo d'Italia Gazetesi"nin edit&#246;r&#252; oldu.

    1918'de sava&#351; sona erdi&#287;inde &#304;talya'da y&#305;k&#305;m b&#252;y&#252;kt&#252;. Ordudan geriye bir &#351;ey kalmam&#305;&#351;, sava&#351;ta 460.000 kay&#305;p verilmi&#351;ti. Bununla beraber ekonomi de &#231;&#246;km&#252;&#351;t&#252;. Ayr&#305;ca sava&#351; sonu antla&#351;malar&#305;nda toprak kazanc&#305; olaca&#287;&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;nen &#304;talya'y&#305;, &#304;ngiltere ve Fransa g&#246;z&#246;n&#252;ne dahi almad&#305;lar. B&#246;ylece &#304;talya, Avrupa'da yaln&#305;zl&#305;&#287;a itildi.

    &#304;talya'da siyasi kriz de vard&#305;, koalisyon h&#252;k&#252;metleri ba&#351;ar&#305;l&#305; olam&#305;yordu. &#304;&#351;sizli&#287;in giderek artmas&#305; ve halk&#305;n gidi&#351;attan memnun olmamas&#305; kom&#252;nistlerin b&#252;y&#252;k taraftar toplamalar&#305;na yol a&#231;t&#305;. Bu s&#305;rada Mussolini ise &#231;e&#351;itli sa&#287;c&#305; gruplar&#305; kurdu&#287;u Fa&#351;ist Parti b&#252;nyesinde toplam&#305;&#351;t&#305; bile. Mussolini (halk aras&#305;ndaki lakab&#305;yla Il Duce "Du&#231;e" ), &#252;lkenin problemlerini &#231;&#246;zece&#287;ini vaadediyor ve eski Roma &#304;mparatorlu&#287;u'nu tekrar kuraca&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yordu.

    Nazi Almanya's&#305;ndaki SS ve SA gibi Mussolini'nin de bir "Siyah G&#246;mlekliler" grubu vard&#305;. Bu grup, parti kar&#351;&#305;tlar&#305;yla ve kom&#252;nistlerle ilgileniyor, &#351;iddete ba&#351;vurmaktan ka&#231;&#305;nm&#305;yordu. &#220;lkede kom&#252;nist d&#252;&#351;manl&#305;&#287;&#305; artt&#305;k&#231;a ve siyasal istikrar sa&#287;lanamad&#305;k&#231;a umutlar Du&#231;e'ye ba&#287;land&#305;. Ekim 1922'de Mussolini, Kral Viktor Emmanuel III'&#252; y&#246;netimi kendisine devretmekle tehdit etti. Aksi takdirde 26.000 taraftar&#305; ile Roma'ya y&#252;r&#252;yecek ve bunu kendi yapacakt&#305;. Kom&#252;nist hareketin de &#246;n&#252;ne ge&#231;mek isteyen Kral, bu teklifi kabul etti ve &#304;talya'da Du&#231;e D&#246;nemi ba&#351;lad&#305;.

    Mussolini'nin ba&#351;a ge&#231;mesiyle, kad&#305;nlar ev d&#305;&#351;&#305;nda &#231;al&#305;&#351;maktansa ev kad&#305;n&#305; olmaya ve yapabildikleri kadar &#231;ocuk yapmaya te&#351;vik edildi. Du&#231;e, t&#252;m &#252;lkeyi tren raylar&#305; ve otobanlarla adeta &#246;rd&#252;. &#199;ift&#231;iler s&#252;rekli te&#351;vik edildi, tar&#305;m ve end&#252;stride canlanma sa&#287;land&#305;, i&#351;sizlik azald&#305;. T&#252;m bunlar Mussolini'nin pop&#252;laritesini artt&#305;rd&#305;.1930'lar&#305;n ba&#351;&#305;nda o art&#305;k t&#252;m &#252;lkenin sevgilisiydi.

    Pop&#252;laritesini daha da artt&#305;rmak isteyen Mussolini, 1935'te Habe&#351;istan'&#305;n i&#351;galine ba&#351;lad&#305;. Sonun ba&#351;lang&#305;c&#305; b&#246;ylece 1935 olarak saptanabilir, bu tarihten itibaren Mussolini'nin prestiji giderek zay&#305;flayacakt&#305;r. &#199;&#252;nk&#252; &#304;talyan Halk&#305; art&#305;k sava&#351; istemiyordu, Birinci D&#252;nya Sava&#351;&#305;'n&#305;n yaralar&#305; daha yeni sar&#305;lm&#305;&#351;t&#305;. Ama Du&#231;e yoluna devam etti. 1936'da Habe&#351;istan'&#305;n i&#351;galini tamamlad&#305; ve ayn&#305; y&#305;l Hitler'le Roma-Berlin Mihveri'ni kurdu.

    Bu tarihten sonra devaml&#305; Hitler'in etkisinde kalan Du&#231;e, 10 Temmuz 1940'da M&#252;ttefiklere sava&#351; ilan etti. Ama &#304;talyan Ordusu, Kuzey Afrika ve Balkanlar seferlerinde rezil oldu, her seferinde imdada Almanlar yeti&#351;mese Yugoslavya ve Yunanistan'&#305;n &#304;talya'n&#305;n i&#351;ini bitirmesi i&#231;ten bile de&#287;ildi.

    1943'te M&#252;ttefikler &#304;talya'ya &#231;&#305;karma yapt&#305;lar. Kral Viktor Emmanuel III, Mussolini'yi g&#246;revden ald&#305;. Du&#231;e tutukland&#305; ve hapsedildi. Ama en zor an&#305;nda bile F&#252;hrer imdad&#305;na yeti&#351;ti.

    Hitler, Mussolini'den sonra &#304;talya'n&#305;n teslim olmas&#305;ndan korkuyordu. B&#246;yle bir durum Almanya'n&#305;n g&#252;neyini M&#252;ttefik sald&#305;r&#305;s&#305;na a&#231;&#305;k hale getirecekti. E&#287;er Mussolini kurtar&#305;l&#305;p tekrar ba&#351;a ge&#231;irilirse ona sad&#305;k kuvvetlerle &#304;talya'n&#305;n savunmas&#305;na devam edilebilirdi.

    Mussolini'nin kurtar&#305;lmas&#305; i&#231;in SS Hauptsturmfuhrer Otto Skorzeny &#246;nderli&#287;inde bir tak&#305;m olu&#351;turuldu. Tak&#305;m &#252;yeleri, Hava Kuvvetleri Luftwaffe'ye ba&#287;l&#305; "Fallschirmjager" yani hava indirme birimine ait komandolard&#305;. Otto Skorzeny, Almanya'n&#305;n en iyi yeti&#351;tirilmi&#351; komandolar&#305;ndan biriydi ve M&#252;ttefik askeri &#231;evrelerinde "Hitler's Commando" s&#305;fat&#305;yla gayet iyi tan&#305;n&#305;yordu.

    Du&#231;e, 12 Eyl&#252;l 1943'de Gran Sasso'da tutuklu bulundu&#287;u otelden kurtar&#305;ld&#305; ve u&#231;akla Viyana'ya ka&#231;&#305;r&#305;ld&#305;. &#304;talya'da kendine ba&#287;l&#305; birliklerle m&#252;cadeleyi s&#252;rd&#252;ren Mussolini, Nisan 1945'de yani sava&#351;&#305;n son g&#252;nlerinde ka&#231;maya &#231;al&#305;&#351;&#305;rken &#304;talyan Mukavemeti mensuplar&#305; taraf&#305;ndan &#246;ld&#252;r&#252;ld&#252;.(28 Nisan 1945)
  19. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Birle&#351;mi&#351; Milletler


    M&#252;ttefikler Bildirgesi

    2. D&#252;nya Savaq&#351;&#305;'n&#305;n ba&#351;lar&#305;nda, 12 Haziran 1941'de Londra'da imzalanan ve "Hem sava&#351;ta, hem bar&#305;&#351;ta, bir arada ve &#246;teki &#246;zg&#252;r halklarla birlikte &#231;al&#305;&#351;may&#305;" &#246;ng&#246;ren Bildirge, Birle&#351;mi&#351; Milletler'in kurulu&#351;una uzanan yolda at&#305;lacak ad&#305;mlar&#305;n ilk oldu.

    Atlantik &#350;art&#305;

    14 A&#287;ustos 1941'de ABD Ba&#351;kan&#305; Franklin Roosevelt ile &#304;ngitere Ba&#351;bakan&#305; Wilson Churchill, bar&#305;&#351; ve g&#252;venli&#287;in korunmas&#305;na y&#246;nelik uluslararas&#305; i&#351;birli&#287;i i&#231;in bir ilkeler dizisi &#246;nerdi. Daha sonra "Atlantik &#350;art&#305;" olarak an&#305;lmaya ba&#351;layan bu belge, denizde bir yerde imzalanm&#305;&#351;t&#305;.

    Birle&#351;mi&#351; Milletler Bildirgesi

    1 Ocak 1942 g&#252;n&#252;, Mihver &#252;lkelerine kar&#351;&#305; sava&#351;makta olan 26 &#252;lkenin temsilcileri, Birle&#351;mi&#351; Milletler Bildirgesi'ni imzalayarak Atlantik &#350;art&#305;'na desteklerini ilan ettiler. Bildirge, "Birle&#351;mi&#351; Milletler" teriminin ilk kez kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305; belge oldu.

    Moskova ve Tahran Konferanslar&#305;

    30 Ekim 1943'te Moskova'da imzalanan bir bildirge ile SSCB, &#304;ngiltere, ABD ve &#199;in H&#252;k&#252;metleri, bar&#305;&#351; ve g&#252;venli&#287;in korunmas&#305; amac&#305;yla uluslararas&#305; bir &#246;rg&#252;t&#252;n ivedilikle kurulmas&#305; i&#231;in &#231;a&#287;r&#305;da bulundular. Bu hedef, ABD, SSCB ve &#304;ngiltere liderlerinin 1 Aral&#305;k 1943'te Tahran'da yapt&#305;klar&#305; toplant&#305;da da onayland&#305;.

    Dumbarton Oaks Konferans&#305;

    BM'in ilk &#351;ablonu, Washington'da Dumbarton Oaks K&#246;&#351;k&#252;'nde yap&#305;lan bir toplant&#305;da &#231;izildi. 21 Eyl&#252;l ile 7 Ekim 1944 tarihleri aras&#305;nda iki a&#351;amal&#305; olarak ger&#231;ekle&#351;en g&#246;r&#252;&#351;melerde SSCB, &#304;ngiltere, ABD ve &#199;in temsilcileri, kurulacak bir d&#252;nya &#246;rg&#252;t&#252;n&#252;n hedefleri, yap&#305;s&#305; ve i&#351;leyi&#351;i &#252;zerinde g&#246;r&#252;&#351; birli&#287;ine vard&#305;lar.

    Yalta Konferans&#305;

    Yalta'da yapt&#305;klar&#305; bir dizi toplant&#305;n&#305;n ard&#305;ndan Ba&#351;kan Roosevelt, Ba&#351;bakan Churchill ve Ba&#351;kan Stalin, 11 &#350;ubat 1945 g&#252;n&#252; bar&#305;&#351; ve g&#252;venli&#287;i korumak amac&#305;yla bir uluslararas&#305; &#246;rg&#252;t kurma kararlar&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;lar.

    San Francisco Konferans&#305;

    25 Nisan 1945'de aralar&#305;nda T&#252;rkiye'nin de bulundu&#287;u 50 &#252;lkenin temsilcileri, San Francisco'da bir araya gelerek 111 maddeden olu&#351;an Antla&#351;ma'ya son &#351;eklini verdiler.

    Antla&#351;ma, 25 Haziran 1945'te oybirli&#287;i ile kabul edildi ve ertesi g&#252;n imzaland&#305;.24 Ekim 1945'de G&#252;venlik Konseyi'nin be&#351; daimi &#252;yesinin yan&#305;s&#305;ra imza sahibi &#246;teki devletlerin &#231;o&#287;unlu&#287;unun da onaylamas&#305;yla Antla&#351;ma y&#252;r&#252;rl&#252;&#287;e girdi ve Birle&#351;mi&#351; Milletler kuruldu.

    &#304;lk Y&#305;llar

    10 Ocak 1946

    Birle&#351;mi&#351; Milletler'in ilk Genel Kurulu, 51 &#252;lkenin tamam&#305;n&#305;n kat&#305;l&#305;m&#305;yla Londra'da topland&#305;.

    17 Ocak 1946

    G&#252;venlik Konseyi, Londra'da yapt&#305;&#287;&#305; ilk toplant&#305;s&#305;nda &#231;al&#305;&#351;ma usul&#252;n&#252; belirledi.

    24 Ocak 1946

    Genel Kurul ilk karar&#305;n&#305; ald&#305;: ama&#231;, atom enerjisinin bar&#305;&#351;c&#305; kullan&#305;m&#305; ve atom bombas&#305; ile &#246;teki kitlesel imha silahlar&#305;n&#305;n yasaklanmas&#305; idi.

    1 &#350;ubat 1946

    Norve&#231;li Trygve Lie, ilk genel sekreter oldu.

    Haziran 1948

    &#304;lk BM g&#246;zlem misyonu, BM M&#252;tareke G&#246;zlem &#214;rg&#252;t&#252; (UNTSO) olu&#351;turuldu.

    10 Aral&#305;k 1948

    BM Genel Kurulu, &#304;nsan Haklar&#305; Evrensel Bildirgesi'ni kabul etti.

    24 Ekim 1949

    BM'in bug&#252;nk&#252; Genel Merkez binas&#305;n&#305;n temeli New York'ta at&#305;ld&#305;.

    6 Kas&#305;m 1956

    BM Genel Kurulu, S&#252;vey&#351; Kanal&#305; krizi &#252;zerine ilk kez ola&#287;an&#252;st&#252; topland&#305;, ilk BM bar&#305;&#351; g&#252;c&#252;n&#252;, BM Acil M&#252;dahale G&#252;c&#252;'n&#252; (UNEF) kurdu.
  20. Yorumsuz

    Yorumsuz Pasif yorumcu

    Kayıt:
    30 Haziran 2006
    Mesajlar:
    199.853
    Konular:
    48.818
    Beğeniler:
    20.971
    Birle&#351;mi&#351; Milletler Demeci


    1941 yaz&#305;nda Amerika ile Japonya aras&#305;nda yap&#305;lan g&#246;r&#252;&#351;melerde Amerika'n&#305;n tutumuna tesir eden &#246;nemli bir olay da &#351;&#252;phesiz Almanya'n&#305;n Rusya'ya sava&#351; a&#231;mas&#305; olmu&#351;tur. Bu olayla Sovyetler de Bat&#305;l&#305;lar&#305;n yan&#305;nda yer alm&#305;&#351; olmakta ve dolay&#305;s&#305;yla Birle&#351;ik Amerika i&#231;in de iyi bir geli&#351;me ortaya &#231;&#305;kmaktayd&#305;. Bunun i&#231;in, Ba&#351;kan Roosevelt, yeni durumu Churchill ile g&#246;r&#252;&#351;mek istedi ve 9 A&#287;ustos 1941'de Newfoundland'da Placentia Bay'de bulu&#351;tular.

    14 A&#287;ustos'a kadar s&#252;ren g&#246;r&#252;&#351;melerde Sovyet Rusya'ya yard&#305;m yap&#305;lmas&#305;na karar verildi ve 14 A&#287;ustos'ta Atlantik Demeci (Atlantic Charter) ad&#305;n&#305; alan bir bildiri yay&#305;nlad&#305;lar. Bu deme&#231; iki devletin milli politikalar&#305;n&#305;n ilkelerini ilan etmi&#351;tir ki, bu ilkeler sonradan Birle&#351;mi&#351; Milletler Antla&#351;mas&#305;'na da temellik etmi&#351;tir.

    H&#252;rriyet ve demokrasi bu demecin temel ilkelerini te&#351;kil etmekteydi. Amerika'n&#305;n sava&#351;a girmesi &#252;zerine iki devlet aras&#305;nda yap&#305;lacak i&#351;birli&#287;ini g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere Churchill, 22 Aral&#305;k 1941'de Washington'a gitti. Ba&#351;kan Roosevelt ile yapt&#305;&#287;&#305; g&#246;r&#252;&#351;melerden sonra, Almanya'ya kar&#351;&#305; sava&#351;a kat&#305;lan 26 devletin imzas&#305; ile 1 Ocak 1942 de bir Birle&#351;mi&#351; Milletler Demeci yay&#305;nland&#305;. Bunda, 26 devletin Atlantik Demeci'ndeki ilkeleri aynen kabul ederek zafer elde edilinceye kadar i&#351;birli&#287;i yapacaklar&#305; bildirilmekteydi. B&#246;ylece, sava&#351;tan sonra kurulacak olan Birle&#351;mi&#351; Milletler Te&#351;kilat&#305;'n&#305;n ilk ad&#305;m&#305; at&#305;lm&#305;&#351; oluyordu.

Sayfayı Paylaş