Kara para aklama geçen yıl patladı


Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadeleye yönelik şüpheli işlem sayısında geçen yıl adeta patlama yaşandı. Aklama suçlarının dağılımında uyuşturucu madde ticaretinin başı çektiği belirlendi.
AA muhabirinin Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurumu’nun (MASAK) Faaliyet Raporundan derlediği verilere göre, 2006 yılında 1.140 olan şüpheli işlem bildirim miktarı, geçen yıl yüzde 158 oranında artarak, 2.946’ya yükseldi.
2007 yılı, son 10 yılın toplamından daha fazla şüpheli işlem bildiriminde bulunulan bir yıl da oldu.
MASAK’ın faaliyete geçtiği 1997 yılında Kuruma 2, 1998’de 193, 1999’da 324, 2000’de 68, 2001’de 101, 2002’de 194, 2003’de 180, 2004’de 290, 2005’de 352, 2006’da ise 1.140 şüpheli işlem bildirildi. Böylece 10 yıllık süreçte Kuruma iletilen şüpheli işlem sayısı 2.844 olarak belirlendi.
2007 yılında, son 10 yılın toplamından 102 adet daha fazla şüpheli işlem bildirilirken, 2.946 şüpheli işlemden 2.871’i bankalardan, 32’si katılım bankalarından, 40’ı aracı kurumlardan, 3’ü de sigorta kurumlarından iletildi.
MASAK yetkilileri, şüpheli işlem sayısındaki bu artışta, 2006 ve 2007 yıllarında yürütülen yasal alt yapı çalışmaları ile eğitim ve yükümlülük denetiminin etkili olduğunu bildirdi.

506 İHBAR İLETİLDİ

Geçen yıl suç kaynaklı mal varlığı değerlerini aklama suçuna ilişkin olarak MASAK Başkanlığına 506 adet de ihbar geldi. Bu ihbarların 84’ünün kaynağının Cumhuriyet Savcılıkları, 120’sinin kamu kurumları, 8’inin bankalar, 284’ünün gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri, 5’inin de basın olduğu anlaşıldı. 5 ihbar da yurt dışından geldi.
1997 yılından 2007 yılı sonuna kadar geçen dönemde Kuruma iletilen toplam ihbar sayısı ise 3.697 oldu. Bu ihbarların 2.432’si de son 5 yıl içinde gerçekleşti.
MASAK’a intikal ettirilen ihbar ve şüpheli işlemler, öncelikle Mali İstihbarat Başkanlığınca ön değerlendirmeye alınıyor. Bu çalışmanın ardından daha kapsamlı değerlendirme ve incelemeye tabi tutulması gereken ihbar ve şüpheli işlemler Değerlendirme Daire Başkanlığına, terörün finansmanı açısından değerlendirilmesine ihtiyaç bulunanlar ise Terörün Finansmanı İle Mücadele Daire Başkanlığına gönderiliyor. Bu çerçevede MASAK uzmanları geçen yıl ihbarla ilgili 163, şüpheli işlem bildirimleriyle ilgili olarak da 1.493 ön değerlendirmede bulundu.
Bunların 521’i toplu analize, 397’si ilgili kurumlara, 1’i Terörün Finansmanı İle Mücadele Dairesine, 247’si Değerlendirme Dairesine, 8’i Yükümlü Denetimi ve Eğitimi Dairesine gönderildi. 454 ihbar ve şüpheli işlem "Kapsam dışı" bulundu, takipteki evrak sayısı 14 olarak belirlendi.

İNCELEME DOSYALARI

Bu arada MASAK’ın karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında incelemeye alınan dosyalardan 259’u 2006 yılından 2007 yılına devretti. Bu dosyalara ilave olarak geçen yıl 110 inceleme dosyası daha açıldı ve bu şekilde toplam dosya sayısı 369’a yükseldi. Söz konusu dosyalardan 110’una ilişkin incelemeler, yıl içinde tamamlandı ve 81 dosya için kapsam dışı kararı verildi. 31 dosya için de Savcılıklara suç duyurusu yapıldı. 259 inceleme dosyası ise 2008 yılına devretti. Bu arada geçen yıl 31 inceleme dosyasının yanı sıra, 12 olayın
değerlendirilmesi sonucunda da hukuka aykırılık tespit edildi ve bu dosyalar da Cumhuriyet Savcılıklarına intikal ettirildi. 1997 yılından 2007 yılı sonuna kadarki dönemdeki toplam suç duyurusu miktarı ise 290 olarak belirlendi.
Aklama suçu duyurularının öncül suçlara göre dağılımında ise uyuşturucu madde ticareti kaynaklı suçlar başı çekti. Bunu gümrük kaçakçılığı takip ederken, 2007 yılında, bir önceki yıla göre nitelikli dolandırıcılık ve hileli iflas kaynaklı aklama suçu duyurularındaki ciddi artış da dikkat çekti.

YÜKÜMLÜLÜK İHLALLERİNE CEZA

Öte yandan, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadelede yükümlülüklere aykırı davranışlar da cezalandırıldı. 2007’ye kadar bu tür suçlara adli cezalar öngörülürken, 2007’de gerçekleştirilen düzenleme ile yükümlülük ihlallerine idari para cezası uygulanmaya başlandı. MASAK verilerine göre, yükümlülük ihlalleri için son 5 yılda 84 dosya açıldı. Bunların 41’i 2007 yılı içinde işlem konusu edildi. Geçen yıl 41 adet dosyanın incelemesi sonuçlandırıldı, 6 dosyayla ilgili olarak da idari para cezası uygulandı.
2007’de kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirim yükümlülüğüne aykırılıktan dolayı 59 yükümlü idari para cezasına çarptırıldı. Bunların 56’sını bankalar, 2’sini yetkili müesseseler, 1’ini de faktoring şirketleri oluşturdu. Cezaların 17’si tebligat, 34’ü mahkeme öncesi, 18’i ise mahkeme sonrasında kesildi.

YÜKÜMLÜLERE EĞİTİM VERİLİYOR

MASAK, 2007 yılı içerisinde yükümlülere yönelik 51 eğitim faaliyetinde bulundu. Bu faaliyetler sonucunda 3 bin 16 görevliye, Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında getirilen düzenlemelerle ilgili bilgi verildi. Bu arada karapara aklama ve terörün finansmanı alanında, MASAK’ın muadili kuruluşlarla işbirliğini sağlamaya yönelik muhtıra imzalanması
uygulaması da devam etti. Bu çerçevede 2006 yılında KKTC, 2007 yılında İsveç, Portekiz ve Endonezya ile mutabakat muhtıraları imzalandı. Mutabakat yapılan ülkelere 2008 yılında Moğolistan ve Afganistan da eklendi.