Türkiye 15-20 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan kaçakçılık ile mücadele ederken, kaçakçılar da her gün yeni yöntemler bularak 'sınırları' aşmayı başarıyor. Suriye'nin tarihi kenti Halep'e günübirlik yaptığımız turistik ziyaret sırasında kaçağın boyutlarını biz de gözlerimizle gördük. Bir yandan Suriye free shop'undan limitsiz olarak alınan içki ve sigaralar free shop'un biraz ötesinde park eden katırlara yüklenip Türkiye'ye doğru yola çıkarılırken diğer yandan kıyafetlerinin içine sigara, içki, çay saklayana, araçlarındaki gizle zulaları kaçak ürün yükleyenlere tanıklık etmek mümkün. Üstelik bunlar gizli saklı değil, neredeyse herkesin gözü önünde yapılıyor.

ÇAY, SİGARA, İÇKİ, ŞEKER GELİYOR
Bölgede 4-5 kişinin biraraya gelerek Hatay Cilvegözü kapısından girip, Halep'te market alışverişine gider gibi sigara, çay, şeker, içki ve akaryakıt getirmesi ise normal bir süreç gibi anlatılıyor. Antakya Dedeman Otel'in Hatay ve Halep'i kapsayan turu nedeniyle bulunduğumuz yörede bazılarına göre kaçakçılık, bazılarına göre sınır ticareti olarak ifade edilen alışveriş bizi oldukça şaşırttı. Yıllardır Philip Morris'in en büyük distribütörü olan ve gezi sırasında basın mensuplarına eşlik eden Bedi Çankaya, bu kaçakçılıktan en çok muzdarip olan isimlerden biri. Kaçak içki nedeniyle bölgede içki satamadığını söyleyen Çankaya, "Onlarca, binlerce koli sigara geliyor. İçki satmayı ise çoktan unuttuk. Çeşitli yollarla ülkeye giren vergisiz, kayıtsız bu mallar bizim gibi yasal yollarla faaliyet gösteren şirketleri çok olumsuz etkiliyor" diyerek durumu özetliyor.

ZAMMA NEDEN OLMUŞUZ!
Gezi sırasında bize eşlik eden rehberimiz de Halep'i tanıtırken, anlattıkları ile bir yandan da kaçağın boyutlarını gözler önüne seriyor. Anlattığına göre, yaklaşık 15 gün önce Suriye Hükümeti bir litre akaryakıtın fiyatını 7 Suriye Lirası'ndan bir anda 25 Suriye Lirası'na yükseltmiş. Yıllar sonra gelen bu zam dünyada artan petrol fiyatlarından çok Türkiye'ye giden kaçak akaryakıta bağlanıyor. Bu zam ve son haftalardaki yoğun denetime rağmen akaryakıt kaçakçılığı devam ediyor. Çünkü halen rakam cazip. Suriye'de 1 litre benzinin fiyatı YTL olarak 1 YTL. Kapıdan geçirebilen ise bu benzini Türkiye sınırları içinde 3 YTL'ye satıyor.

Antakya ve Halep turizm için birleşti



Hacer GEMİCİ



Antakya Dedeman, 100 Euro'ya 2 gece 3 günlük Antakya-Halep turu ile bölgede turizmi hareketlendirmeye çalışıyor..

Her sınır ilinde olduğu gibi kaçak ürün girişlerine konu olan Antakya, bir yandan da turizmle büyüme çabasında. Yaklaşık 10 ay önce hizmete giren Hatay'ın (Antakya) tek beş yıldızlı oteli Antakya Dedeman, oteldeki geceleme sayısını 1 geceden iki geceye çıkarmak için 2 gece, 3 gün Antakya- Halep turu programı başlattı. 100 Euro'luk bu turlar kapsamında yılbaşından bu yana Adana ve Mersin gibi illerden yaklaşık 600 kişiyi ağırladıklarını söyleyen Antakya Dedeman'ın sahibi Bedi Çankaya, önümüzdeki günlerde İstanbul, İzmir ve Ankara için de benzer bir program başlatacaklarını söyledi. 2009 yılı için amaçlarının yurt dışı pazarlarına da yönelmek olduğunu ifade eden Çankaya, "Turlarımız özellikle çevre illerden yoğun ilgi görüyor. Çevre illerde bu tura katılmak isteyenler kişi başı 100 Euro vererek 2 günlük turu satın alabiliyor. Gerek Hatay'daki yetkililer, gerekse Suriye tarafı bu turizm potansiyelini geliştirmek için giriş çıkışlarda büyük kolaylık sağlıyorlar" dedi. Dedeman Antakya Genel Müdürü Aydın Duran da, 10 ay içerisinde otellerinde yaklaşık 17 bin 500 kişiyi misafir ettiklerini belirterek, "Bu rakamın yüzde 12'sini Suriyeliler oluşturdu. Halep 10 bin yıllık tarihi bir kent. Antakya ve Halep'i dünyada birlikte pazarlamak mümkün. Biz de bunu yapmaya çalışıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

10 metre ötede sigara yüzde 80 daha ucuz

Halep dönüşü Cilvegözü'nde biz de bazı ürünlerin Türkiye'ye nasıl girdiğine tanık olduk. İşte görebildiğimiz bazı yöntemler:

* Türkiye free shop'unda 14 Euro olan bir karton sigara 10 metre ötedeki Suriye free shop'unda 12 dolara satılıyor. Resmi yollarla almak isteyenlerin en az 76 saat Suriye'de geçirmeleri gerekiyor. Gayri resmi çalışanlar için yüzde 80'e varan bu fiyat farkı kaçağı cazip hale getiriyor. Suriye'de herhangi bir limit olmadığı için kartonlarca sigarayı alanlar bunları poşetlere doldurup hemen free shop'un arkasındaki yamaca doğru tırmanmaya başlıyor. Akşam saatlerinde biz aşağıda otobüsle gümrük kapısından geçmek üzere beklerken katırlar tepelere doğru yola çıkıyor.

Sınırı geçenin ilk işi depoyu doldurmak oluyor



Hacer GEMİCİ



* Kayalıkların arasında üzerleri tentelerle örtülmüş bazı noktalar görüyoruz. 'Bunlar ne?' diye sorduğumuzda aldığımız yanıt, "Güneşin altında bekleyecek değiller ya, katırların bekleme noktaları" oluyor.

* Araçlarında gizli tankları olan otobüslerin yanı sıra küçük çaplı hareketler de oluyor. 4-5 kişi bir araba ile Suriye'ye geçiyor. Arabanın içine sınırı geçecek kadar benzin konuluyor. Sınırı geçer geçmez yaklaşık 5-10 dakikalık mesafadeki ilk akaryakıt istasyonunda depo dolduruluyor. Bu sırada Suriye'de daha ucuz olan şeker, çay, sigara ve içkiler alınıyor, dönüş yoluna geçiliyor. Dönerken yine depo 1 YTL'lik benzin ile full dolduruluyor. Daha önce günde 60-70 otobüs ve 200-300 otomobil ile yapılan bu akaryakıt ticareti son dönemde denetimlerin artması ile yarı yarıya inmiş.

Zayıf giren kilo almış olarak çıkıyor
* Bu işi daha küçük çaplı yapanlar vücutlarını zula olarak kullanıyor. İçlerine badiler giyen bu kişiler Suriye tarafından aldıkları sigara ve içkileri bu badilerin içine sıkıştırıyor. Yani Suriye'ye zayıf giren, bir anda kilo almış olarak çıkıyor. Araçlar, kontrol edilip üst araması yapılmadığı için de rahat rahat geçiyor.