Hattiler-Hititler-Adigeler

Hititler (Çerkesler Hatit derler) M.Ö. 2000 yıllarında Kafkasyadan Anadoluya gelerek Anadolunun ilk devletini kurmuşlardı. Zamanla genişleyip imparatorluk şeklini aldı. Sınırları Irak'tan Ege'ye güneyde Suriye'ye kadar uzanıyordu. Suriye'ye egemen olma yarışı, M.Ö. 1296 yılında hititler ile Mısır arasında Kadeş savaşına neden olmuştu. Sonradan iki devlet dost oldular. Hitit Kralı kızını Mısır Kralı Ramses'e verdi. Bu olayı halk benimsemedi. Bugün bile Çerkesler arasında "Ramses yinise woh" (Ramses'in gelini olasın) bedduası söylenmektedir. Yine Hitit-Mısır savaşını anlatan bir şarkı da vardır. Hitit devleti M.Ö. 1200 yıllarında Frigler tarafından yıkıldı. Bazı kaynaklar Hititlerin yıkılışından sonra, bir kısmının anavatanları Kafkasya'ya döndüklerini yazmaktadır.Örneğin İngiliz Tarihçisi Wels Hititlerin yıkılışından söz ederken "Hazar denizi ile Karadeniz arasında ki bölge Hititler'le kaplanmıştı" demekle bir kısım Hititlerin Kafkasyaya dönmüş olduklarını anlatmak istemiştir.

Antik dönem kalıntıları olan Kuzey Kafkasyadaki ünlü Maykop Hazinesinden çıkan öküz heykeli (M.Ö.2200) ile Anadoluda bulunan Hitit Öküz Heykeli tıpkı basım gibi birbirlerine benzemeleri bir rastlantı olabilir mi?

Peki Hititlerin metal eşyalarının Kuban'da, Maykop ve Çarskaya mezarlarında bulunan metal eşyalarının tıpkısı olmasına ne demeli?

Bugün Anadoluda (Hattuşaş) bulunan kabartmalarda ki Hatti askerlerinin giysileri ve aksesuarları da günümüzde ki Kafkas giysileri ve aksesuarları ile birebir çakışmaktadır. Örneğin Tanrı Taşup sanılan Hatti askerinin kabartmasında ki Mızrak,Ayakkabı,Kama ve Külah günümüzde de kullanılmaktadır.

Yazılı kayada ki "Kutsal Onikiler" kabartması ise Adige boyunu temsil eden oniki thamedeyi (Adige büyüğünü) simgeler. Ne yazık ki Thamedelerin avuçlarında ki ideogramları (Aile Mühürleri) hala okunamamıştır. Ama, Adige Bayrağında ki Oniki yıldızdan, İsrailin oniki sıptı, İsa'nın Oniki Havarisi, Alevilerin Oniki İmamı başta olmak üzere yılın Oniki aya bölünüşüne, Bir günün Oniki saatinin gündüz, Oniki saatinin gece oluşuna kadar bu sayısal dizgeye daha çok anlamlar yüklemekte olasıdır.

Hititçe tabletlerde bulunan ve günümüze ulaşan yüzlerce sözcük ve tümce yapısının bugünki Kafkas dilleri içerisinde en yaygın dil olan Adige dili ile birebir çakışması, aynı anlama gelmesi önemli bir kanıtı değilmidir Kafkas uygarlığının?

Örnegin Hititleri en büyük tanrısı Teşup adı Adige dilinde "Yıldırım Tanrısı" anlamına gelmektedir. Ayrıca Şıble "At yılanlı tanrı, üç yılanlı tanrı" anlamlarını da içermektedir. Hitit devletinin kurucusu olan Pınthansa ise "İlk tanrı " anlamındadır. Adigece söylenişi ile Thaşıpk, yine "Tek tanrı" ve "Gerçek tanrı" anlamına gelmektedir.

Bilindiği gibi Hititlerde de Krallık Mısırda olduğu gibi Tanrılık sıfatıyla birleşen çakışan bir kavramdır. Hatti ve Hititlerin Adige gelenekleriyle çakışan diğer özelliklerinin başında ise kadına ve ata çok değer vermeleri onca Tanrı/Kral'a karşın Anaerkil toplum özelliklerini göstermeleri de gelir. Çocukların annelerinin adıyla çağırılması Kafkas Epopesinde de görülür.

Kadın ve köle hakları ve at bakımı üzerine yönetmelik hazırlamış ilk ve tek halktır Hititler.

Tapınak ve tutukevleri olmayan kentler, sadece Hititler ve Kafkasyalılar da vardır. Çünkü Kafkasyada şuç işleyenlere, şuçlarının karşılığı mal yada hizmetle ödetildiği için 20.yy.'a kadar tutukevine de gerek duyulmamıştır.

Kaynak: Çetin ÖNER(Şu Bizim Çerkesler,Can Yayınları,2000)