Özel Harp Dairesi'ni (ÖHD) 1971-74 arası yöneten Org. Kemal Yamak'ın kitabı (Doğan Kitap) kontrgerillayı yeniden gündeme getirdi.
İyi de oldu.
Çünkü Org. Yamak, tarihe damgasını vurduğu halde bir türlü açığa çıkarılamamış bir örgütün ve ona atfedilen olayların yeniden tartışılmasına kapı araladı.
* * *
Yamak'a göre, ÖHD, 1952'de NATO'nun "örtülü harekât konsepti" çerçevesinde kurulmuş. ABD, her yıl 1 milyon dolar gönderiyormuş. Anlaşmazlık çıkınca ihtiyacın örtülü ödenekten karşılanmasına karar verilmiş. 1974'te Ecevit'e brifing vermek zorunda kalmışlar.
"O güne kadar bu daireden Başbakan'ın bile haberi yoktu" diyor Yamak...
Yani ÖHD, tam 22 yıl sivil otoriteden gizli tutulmuş.
Sonrasını Ecevit de "Karşı Anılar" kitabında (1991, DSP yayını) yazmıştır. Yamak'ın anılarını Ecevit'in "Karşı Anılar"ı ve Evren'in "Hatıralar"ı ile birlikte okumakta yarar var.
* * *
Ecevit, 1974'te başbakan iken Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar'ın kendisine gelip "acil bir ihtiyaç için" örtülü ödenekten birkaç milyon lira istediğini anlatıyor.
O yıllarda "milyon", büyük para...
"Ne amaçla istiyorsunuz?" diye sorunca, "Özel Harp Dairesi için" yanıtını alıyor Ecevit:
" Bugüne kadar giderler nereden karşılanıyordu?"
" Amerika'dan..."
Ulusal güvenlikle ilgili bir devlet dairesinden Başbakan'ın bile haberdar olmaması Ecevit'i hayrete düşürüyor. Derhal bu konuda bir brifing istiyor.
"Brifingden önce Başbakanlık Konutu'nun duvarları, gizli mikrofon olasılığına karşı iyice tarandı" diyor Ecevit...
Brifingde Özel Harp'in, adı gizli tutulan bazı "vatansever gönüllüler"i ömür boyu görevlendirdiğini ve Türkiye'nin bazı yerlerinde gereğinde kullanmak üzere gizli silah depoları oluşturduğunu öğreniyor Ecevit ve "dehşete kapılıyor".
Brifingden sonra Milli Savunma Bakanı Hasan Esat Işık'la, Özel Harp'in sivil uzantılarını ortadan kaldırmaya karar veriyorlar.
Araya Kıbrıs harekâtı giriyor. İş kalıyor.
* * *
Ecevit'in yeniden "Özel Harp"le ilgileniş tarihi 1 Mayıs 1977...
Taksim'deki katliamın, Özel Harp'in sivil uzantılarının provokasyonu olabileceğinden kuşkulanıyor. Bu kuşkusunu Cumhurbaşkanı Korutürk'e söylüyor. Korutürk, bunu yazılı istiyor ve Başbakan Demirel'e iletiyor. Sonra Ecevit "yıllarca içinde bir zehir gibi sakladığı bu acı devlet sırrı"nı İzmir mitinginde açıklıyor:
"Devlet içinde, fakat devletin bilgisi ve denetimi dışındaki bir örgüt"ten söz ediyor.
1978'de yeniden başbakan olunca kaygılarını bu kez Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren'e iletiyor.
Evren, kaygıları paylaştığını söylüyor ve Özel Harp Dairesi'ni açıklık rejimine uygun hale getirmeye söz veriyor.
* * *
Evren, anılarında (Milliyet Yayınları) 5 Mayıs 1980 günü Başbakan Demirel'le yaptığı görüşmeyi şöyle aktarır:
"(Demirel), Özel Harp Dairesi'ndeki personeli teröristlerle mücadelede kullanmamızı ve onlarla çete savaşı yaparak öldürmelerini, vaktiyle de bu teşkilatın böyle kullanılmış olduğunu söyledi. 1971'de Kızıldere'de kullanılan personeli kastediyordu".
Yamak ise anılarında Mahir Çayan ve arkadaşlarının öldürüldüğü Kızıldere'de Özel Harp'in görevli olmadığını öne sürüyor.
Peki hangi olaylarda görevliydi Özel Harp Dairesi ve onun depolarda gizli silahlarla donatılmış, "çete savaşı" tecrübeli sivil uzantıları?..
Türkiye'nin gerçek tarihi, bu sorunun yanıtında gizlidir.
Yamak'ın kitabında eksik olan bilgi de bu...
O eksiği kapatmak ve tarihi "derin"lerden çekip çıkarmak için kim ne biliyorsa açıklamalıdır.
Can DÜNDAR