Yaşadıkları bölgeler, nüfus ve etnik kökenleri
Türkiye
Pomaklar’ın Türkiye'ye gelişi 1878(eski takvime göre 1293 ve bu yüzden Türkiyede genelde 93 macırı adlandırmasıda yapılmaktadır) yılı Osmanlı-Rus savaşından sonra ve izleyen yıllarda yaşanan göçlerle yoğunluk kazanmıştır. Yerleşim bölgeleri ; Balıkesir/Gönen-Hasanbeyköyü(pomakköy) , Bursa, Çanakkale, Edirne,Karahamza Köyü, Lüleburgaz ,Babaeski ,Pehlivanköy, Alpullu , Katranca , Büyük Mandıra , İstanbul,Eskişehir Osmaniye Beldesi , İzmir , Kırklareli, Kocaeli(Konya/ılgın/bogazkent köyü) Kütahya, Samsun, Tekirdağ'Şalgamlı kasabası, Çerkezmusellim kasabası,Malkara Prafça(Çınaraltı köyü, Hayrabolu Popköy(Kabahöyük köyleridir. Türkiye'de yapılan sayımlarda etnik veya dille ilgili bir veri bulunmamakla birlikte 2.milyon ikiyüzbinin üzerinde Pomak asıllı Türk vatandaşı yaşadığı tahmin edilmektedir.
Bulgaristan
Pomaklar,Bulgaristan’da Smolyan, Blagoevgrad, Pazarcık, Velingrad, Razlog, Kırcali, Gotse Delcev bölgelerinde ve Mesta Vadisi, Rodop Dağları'nda sıkışık alanlarda yaşamakatadır.Lofça Bölgesi civarında ise küçük Pomak grupları bulunmaktadır. Bununla birlikte Pomakların %90’ı Rodop dağlarının güneyinde bulunmaktadır. Bulgar İçişleri Bakanlığının 1989’da Pomaklar için yaptığı çalışmada, nüfuslarının 268.971 ile toplam nüfusun %3’ünü oluşturduğunu ortaya koymuştur.
Makedonya
Makedonyada Pomaklar Berova, Debre, Manastır, Struga, Dolna Reka ve Üsküp civarında yaşamaktadırlar. Nüfusları tam tespit edilememekle birlikte toplam 40.000 olduğu söylenmektedir. Gora, Makedonya'daki dağlık bir alanın adı. Burada yaşayan insanlar da Goralı olarak anılıyor. Araştırmacı Erhan Türbedar'ın tespitlerine göre Makedonya'da Goralılar diye ayrı bir kavim bulunuyor. 1991'de yapılan son nüfus sayımına göre Goralıların nüfusu 40 bin civarında...
Arnavutluk ve Kosovo
Arnavutluk'ta Pomaklar genellikle Makedon sınırına yakın olan Golo Bardo, Gora ve Sredska Jupa civarında yaşamaktadırlar.Fakat bu güne kadar Arnavutluk Pomakları hakkında çokta ayrıntılı araştırma olmamıştır hatta tamamen yok sayılmışlardır. Tahmin edilen nüfusları oldukça ilgi çekicidir. ÇünkÜ kaynaklar Arnavutluk'taki Pomak nüfusunu 80.000-120.000 olduğunu tahmin etmektedirler. Kosova'daki Pomaklar yoğunluklar makedonya ve Arnavutluk sınırlarına yakın olan Dragas bölgesinde yaşamaktadırlar.Kullnadıkları dil pomakça ile %80 oranında benemektedir.Dilde Sırpça sözcükler çok fazla girmiş durumda.Fakat kendi dilerini hala yaşatmaktalar.Bölgede kendileri için 3 farklı tanım tapılmaktadır.Türkler Türk kökenli olduklarını(müslüman oladuklarından dolayı),Sırplar 'müslüman sırplar tanımı,makedonlarda müslüman makedon tanımını kullanmaktadır.Kendileri bu tanımları kabul etmemektedir ve Goranlılar(yukarılı-dağlı sözcüklerinen türeme) olarak anılmaktadır.
Diğer yerler Tüm bunların yanında 1878 göçleri döneminde 20.000 ailenin İtalya'ya ve 1.000 aileninde İsviçre'ye göçettirildiği ve iskan edildikleri verisi mevcuttur.
Ednap (Avrupa Dna Profil Bankası) verilerine göre pomakların ve bulgarların genetik yapısı aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır. Bulgarların genetik yapısı
%30 Proto-Bulgar(türk)
%28 Slav
%20 Trak
%10 Oğuz(türk)
%7 Kuman(türk)
%4 Peçenek(türk)
%1 Diğerleri
Pomakların genetik yapısı
%47 Slav
%18 trak
%16 proto-bulgar(türk)
%12 kuman(türk)
%6 Peçenek(türk)
%1 Diğerleri
1920 yılına kadar bulgaristanda bulgarca, kiril yazı ile beraber arap harfleriylede yazılmıştır. Osmanlı etkisi sadece arap alfabesiyle kalmamış bulgarcada %35 gibi bir ağırlığa ulaşmıştır.
|