pankreatit pankreas iltihabı
Alternatif isimler
Pankreatit , pankreatit akut , pankreas iltihabı
Tanım
Pankreas iltihaplanması
Nedenleri,Görülme sıklığı,Risk faktörleri
Nedenleri : Alkol Safra taşı Hiperkalsemi ( kanda kalsiyum düzeyinin artması ) Pankreasın doğuştan gelen yapı bozuklukları İlaçlar Virüsler Bakteriler Asalaklar Karın tavmaları
İnsidans / prevalans : Kentli 22 / 10
000 Kırsal 10 / 100
000 Erkek ve kadınlarda eşit oranda görülmektedir
Korunma
Alkol alımını engelleme
Belirtiler Önde gelen belirti şiddetle artan ve 48 saat kadar süren ağrıdır
Ağrı, bıçak saplanmasına yada mide civarında şiddetli bir baskıya benzeyebilir; buradan sağa sola ve sırta yayılabilir
Hasta ağrıyı dindirmek için bacaklarını göğüsüne toplar ve hareketsiz kalır
Bulantı ve / veya kusma : Kusma, ağrıyla aynı zamanda ortaya çıkar ve genellikle 48 saat sürer
Hafif karın gerginliği Ateş ( 37-38 derece) Tansiyon düşmesi / şok Hafif sarılık Barsak sesleri azalmış veya yok Vücut yanında renk değişimi Göbekte renk değişimi
Tanı/Teşhis
Laboratuar : Yüksek serum amilaz Yüksek serum lipaz
Başta amilaz olmak üzere kanda pankreas enzimlerinin artması belirleyici olsa da pankreas iltihabı tanısı koymak kolay değildir
Ağrı, mide-onikiparmak bağırsağı ülseri, safra taşı ve bazı olgularda enfarktüste görülen ağrılarla karışabilir
Görüntüleme : Direkt karın grafisi Göğüs grafisi Karın ultrasonografisi Karın bilgisayarlı tomografisi ERCP ( endoskopik retrograt kolanjiopankreatografi ) : endoskopi ile pankreas kanallarına ulaşılabilir; bu kanallara kontrast madde verilerek kanalların yapısı ve bu yapıyı bozan değişiklikler saptanabilir
Tedavi
Bugün akut pankreas iltihabında yalnızca tıbbi tedavi uygulanmaktadır ; ölüm oranı % 30-40’a düşürülmüştür
Tıbbi tedavi mide salgısının sonda ile aralıksız olarak dışarı çekilmesiyle başlar
Midedeki asitin boşaltılmasıyla, pankreasın enzim üretimini uyaran hormonların ( sekretin ve pankreozimin) salgılanması önlenir
Ağrı kesici olarak morfin türevi olmayan ilaçlar kullanılır
Son yıllarda tedavide kullanılan antienzimler , en önemli sindirim enzimlerinin etkisini engeller ve enzimlerin pankreası örselemesini önler
Çünkü bu enzimler etkin hale gelince pankreas hücreleri yıkıma uğrar ve sonuçta başka enzimler ile bunları etkinleştiren maddeler salgılanır
Ağrı olgularda şok olursa buna yönelik tedavi uygulanması ve cerrahi girişim gereklidir